Politoloq: Rəsmi Belqrad üçün Bakı ilə əməkdaşlıq siyasi manevr imkanlarının genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir
Bakı, 18 fevral, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin Belqrada növbəti rəsmi səfəri Azərbaycan–Serbiya münasibətlərinin etimada əsaslanan strateji əməkdaşlıq mərhələsinə keçdiyini göstərən mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Səfər təkcə iki ölkə arasında münasibətlərin intensivləşməsi deyil, eyni zamanda, Cənubi Qafqaz ilə Balkan ölkələri arasında formalaşan yeni geosiyasi bağlantının real zaman şəraitindəki təzahürüdür. Müasir dünyanın beynəlxalq münasibətlər sistemində orta güc dövlətlərinin enerji, nəqliyyat və siyasi koordinasiya vasitəsilə təsir imkanlarını genişləndirməsi kontekstində bu səfər Azərbaycanın çoxvektorlu xarici siyasət kursunun məntiqi davamı kimi çıxış edir.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında politoloq Amid Əliyev söyləyib.
O bildirib ki, səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiç ilə keçirdiyi təkbətək və geniştərkibli görüşlər, eləcə də Strateji Tərəfdaşlıq Şurasının ilk iclasının təşkili münasibətlərin institusional əsasda möhkəmləndirilməsinə hədəflənib. Bu mexanizm ölkə liderləri səviyyəsində formalaşmış siyasi dialoqu davamlı struktur çərçivəsinə salır və əməkdaşlığın sektorlar üzrə koordinasiyasını təmin edir. Səfər zamanı keçirilən görüşlərdə enerji, sənaye, müdafiə sənayesi, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi müzakirə olunub ki, bu da münasibətlərin çoxşaxəli xarakter aldığını göstərir.
“Şübhəsiz ki, səfərin əsas strateji xətti enerji diplomatiyası ilə bağlıdır. Azərbaycan qazının Serbiyaya ixracı artıq reallığa çevrilib və həcmlərin artırılması perspektivi gündəmdədir. Bu, Serbiya üçün enerji mənbələrinin diversifikasiyası və regional enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi deməkdir. Azərbaycan üçün isə Balkan bazarında möhkəmlənmək və Avropanın enerji təhlükəsizliyi arxitekturasında rolunu genişləndirmək imkanı yaradır. Serbiyada qazla işləyən elektrik enerjisi stansiyasının inşası ilə bağlı razılaşmalar enerji əməkdaşlığını yalnız resurs ixracı çərçivəsindən çıxararaq texnoloji və infrastruktur tərəfdaşlığı səviyyəsinə yüksəldir. Bu model uzunmüddətli strateji münasibətləri gücləndirir.
Eyni zamanda, birbaşa aviareyslərin açılması və iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi istiqamətində atılan addımlar münasibətlərin yalnız dövlətlərarası deyil, biznes və cəmiyyət səviyyəsində də dərinləşməsinə xidmət edir. Bu isə diplomatik əməkdaşlığın sosial-iqtisadi dayaqlarını möhkəmləndirir və strateji tərəfdaşlığın dayanıqlığını artırır”, - deyə A.Əliyev vurğulayıb.
Politoloq qeyd edib ki, geosiyasi baxımdan səfər Azərbaycanın regional rolunun transformasiyasını nümayiş etdirir. Postmünaqişə mərhələsində Azərbaycan öz xarici siyasət prioritetlərini iqtisadi diplomatiya və enerji layihələri üzərində quraraq təsir radiusunu genişləndirir. Balkan regionu isə Avropa enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat-logistika baxımından kritik əhəmiyyətə malikdir. Bakı–Belqrad xəttinin güclənməsi Cənubi Qafqaz ilə Balkan ölkələri arasında yeni geoiqtisadi körpünün formalaşması kimi qiymətləndirilə bilər. Bu, Azərbaycanın yalnız regional deyil, daha geniş Avropa məkanında strateji aktor kimi çıxış etdiyini göstərir.
Serbiya üçün isə Azərbaycanla tərəfdaşlıq Avropa İttifaqına inteqrasiya prosesində enerji şaxələndirməsi və geosiyasi balanslaşdırma aləti rolunu oynayır. Rəsmi Belqrad üçün Bakı ilə əməkdaşlıq həm iqtisadi rasionallıq, həm də siyasi manevr imkanlarının genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Qarşılıqlı olaraq hər iki tərəf suverenlik və ərazi bütövlüyü prinsiplərinə verdikləri önəmi vurğulayaraq beynəlxalq hüquqa əsaslanan siyasi mövqelərini gücləndirirlər ki, bu da normativ səviyyədə ortaq platforma yaradır.