QHT sədri: Avropa Komissiyasının Prezidentinin Bakı səfəri enerji tərəfdaşlığında yeni dövr açır
Bakı, 3 iyul, AZƏRTAC
Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycana səfəri Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında enerji əməkdaşlığının keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirib. Səfərin ən mühüm siyasi mesajlarından biri Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycanı strateji tərəfdaş adlandırması olub. Bu, ilk növbədə, enerji sahəsində formalaşan qarşılıqlı etimadın göstəricisidir. Son illər geosiyasi gərginlik, enerji bazarlarındakı dəyişikliklər və Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi siyasəti Azərbaycanın rolunu əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Bu gün Azərbaycan Avropa üçün yalnız təbii qaz ixrac edən ölkə deyil, həm də enerji təhlükəsizliyinin mühüm elementlərindən biridir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Qadın, İnkişaf, Gələcək İctimai Birliyinin sədri Gülşən Axundova deyib.
O bildirib ki, bu uğurun əsasında son iyirmi ildə həyata keçirilən ardıcıl enerji strategiyası dayanır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən enerji siyasəti nəticəsində Azərbaycan qlobal enerji bazarında etibarlı tərəfdaş statusunu möhkəmləndirib. Lakin Azərbaycan-Avropa İttifaqı enerji əməkdaşlığı yalnız təbii qazla məhdudlaşmır. Hazırda tərəflər arasında əməkdaşlığın yeni istiqamətini yaşıl enerji təşkil edir. Azərbaycan bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafını milli prioritet elan edib və bu istiqamətdə böyük investisiya layihələri həyata keçirilir. Xəzər dənizinin dünyanın ən zəngin dənizüstü külək potensialına malik hövzələrindən biri olması, ölkənin yüksək günəş enerjisi imkanları və Qarabağla Şərqi Zəngəzurun yaşıl enerji zonası kimi inkişaf etdirilməsi Azərbaycanın gələcəyin enerji bazarında da mühüm rol oynayacağını göstərir.
“Bu baxımdan Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında formalaşan “Yaşıl Enerji Dəhlizi” xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstan arasında həyata keçirilən Qara dəniz sualtı elektrik kabeli layihəsi ilk dəfə olaraq Cənubi Qafqazın yaşıl elektrik enerjisini Avropa enerji sisteminə birləşdirməyi nəzərdə tutur. Layihə Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi siyasətinə mühüm töhfə verməklə yanaşı, Azərbaycanın yaşıl enerji ixracatçısı kimi yeni statusunu formalaşdırır. Bu layihənin əhəmiyyəti yalnız Azərbaycanın potensialı ilə məhdudlaşmır. Mərkəzi Asiya ölkələri, xüsusilə Qazaxıstan və Özbəkistan böyük bərpaolunan enerji ehtiyatlarına malikdir. Gələcəkdə həmin ölkələrdə istehsal olunacaq yaşıl elektrik enerjisinin Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycan üzərindən Avropaya nəqli mümkündür. Beləliklə, Azərbaycan təkcə enerji istehsalçısı deyil, həm də Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında yaşıl enerji körpüsü funksiyasını yerinə yetirən strateji tranzit mərkəzinə çevrilir”, - deyə QHT sədri qeyd edib.
Gülşən Axundovanın sözlərinə görə Ursula Fon der Lyayenin səfəri zamanı irəli sürülən enerji konnektivliyi üzrə tərəfdaşlıq platforması təşəbbüsü də məhz bu strateji yanaşmanın davamıdır. Belə platforma elektrik enerjisi şəbəkələrinin inteqrasiyası, enerji infrastrukturu, enerji saxlanılması texnologiyaları, hidrogen istehsalı, rəqəmsal enerji sistemləri və investisiya layihələri üzrə əməkdaşlığın yeni institusional çərçivəsini yarada bilər. Bu təşəbbüs Avropa İttifaqının enerji təhlükəsizliyi siyasətinin yalnız qaz təchizatı ilə məhdudlaşmadığını, artıq enerji konnektivliyi və yaşıl transformasiya mərhələsinə keçdiyini göstərir.
“Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycana səfəri göstərdi ki, Avropa İttifaqı Azərbaycanı artıq yalnız etibarlı qaz təchizatçısı kimi deyil, həm də yaşıl enerji istehsalı, enerji konnektivliyi və Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında yeni enerji dəhlizlərinin formalaşdırılmasında strateji tərəfdaş kimi qiymətləndirir. Azərbaycanın uzunmüddətli enerji strategiyası, inkişaf etmiş infrastruktur imkanları və bərpaolunan enerji sahəsində həyata keçirdiyi layihələr Bakı-Brüssel əməkdaşlığına yeni məzmun qazandırır. Qarşıdakı illərdə bu tərəfdaşlığın əsas istiqaməti məhz yaşıl enerji, elektrik interkonnektorları və dayanıqlı enerji təhlükəsizliyi olacaq. Bu da Azərbaycanın Avrasiyanın aparıcı enerji mərkəzlərindən biri kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək”, - deyə G.Axundova əlavə edib.