Ramazan ayında qidalanma və fiziki aktivlik - Tövsiyələr
Bakı, 20 fevral, AZƏRTAC
Ramazan ayında oruc tutanlar enerji səviyyəsini qorumaq, həzm sistemini rahat saxlamaq və sağlamlığı təmin etmək üçün qidalanmaya xüsusi diqqət yetirməlidirlər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tədqiqat Tibbi Bərpa İnstitutunun həkim-qastroenteroloqu Hicran Qurbanova məlumat verib.
O, sahur və iftarda qidalanma barədə deyib: “Ramazanda sahur oruc tutan şəxs üçün çox önəmlidir, çünki bu, gün ərzində enerjinin təmin edilməsi üçün əsas mənbədir. Sahurda kompleks karbohidratlar, o cümlədən çovdar çörəyi, yulaf, bulqur, düyü və ya tam taxıllardan ibarət qidaları qəbul etmək məsləhət görülür. Həmin qidalar uzun müddət tox qalmanı və enerjini təmin edəcək. Zülal mənbələri olan yumurtalar, süd, pendir kimi zülallı qidalar qəbul etmək bədəni uzun müddət enerjili saxlayır. Zülallar, həmçinin əzələ kütləsinin qorunmasına kömək edir. Sağlam yağlar (zeytun yağı, qoz, badam kimi) da enerji səviyyəsini artırır. Vitamin və mineral balansını təmin etmək üçün təzə tərəvəzlər (xüsusən salatlar) və meyvələrdən istifadə etmək çox əhəmiyyətlidir. Lifli qidalar mədənin tox qalmasına kömək edir. Sahurda bədənin su ehtiyacını qarşılamaq üçün su içmək lazımdır. İftarda qidalanma da sağlamlıq baxımından çox vacibdir. İftar zamanı birdən çox yeməkdən çəkinmək lazımdır. Əvvəlcə bir neçə xurma və ya bir stəkan su ilə başlamaq, sonra isə yüngül bir şorba içmək olar. İftar zamanı yeməkləri yavaşca çeynəmək və kiçik porsiyalarla yemək mədənin yığılmaması və həzmin rahat olması üçün vacibdir. Əsas yeməkdə kompleks karbohidratlar (kartof, düyü, bulqur), zülallar (ət, toyuq, balıq, paxlalılar), tərəvəzlər və sağlam yağlar (zeytun yağı, avokado) yer almalıdır. İftarda çox şəkərli və yağlı yeməklərdən çəkinmək lazımdır. Bu cür qidalar enerji itkisinə və sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər”.
Həkim-qastroenteroloqun dediyinə görə, oruc tutmaq bəzi şəraitlərdə məsləhət deyil və bəzi hallarda sağlamlıq riski yarada bilər: “Hansısa bir ciddi xəstəliyi, məsələn, ürək, böyrək və ya qan şəkəri problemi olanlar, oruc tutmaqdan çəkinməlidirlər. Şəkər xəstəliyi, hipertonik (yüksək təzyiq) və ya digər xroniki xəstəlikləri olanlar oruc tutmazdan əvvəl həkim məsləhəti almalıdırlar. Hamiləlik zamanı oruc tutmaq bəzən həm ana, həm də uşaq üçün riskli ola bilər. Ona görə də hamilə qadınlar oruc tutmamışdan əvvəl həkimlə məsləhətləşməlidirlər. Ana südü verən qadınlar da bəzən oruc tutmaqdan çəkinməlidirlər, çünki oruc süd istehsalını və ananın enerjisini azaldaraq südün keyfiyyətinə təsir göstərə bilər. Oruc tutmaq müəyyən yaşdan aşağı olan uşaqlar üçün məsləhət deyil. Çox yaşlı şəxslər oruc tutduqda çətinlik çəkə bilərlər. Bu halda oruc tutmamaq daha faydalıdır. Lakin hər bir halda həkim məsləhəti tələb olunur”.
Onun verdiyi məlumata görə, oruc bədənin immunitet sistemini gücləndirə bilər: “Oruc zamanı hüceyrələr bədənin təmizlənməsi və zərərli maddələrdən (toksinlərdən) azad olması üçün daha effektiv işləyir. Bu, immunitet sistemini dəstəkləyərək infeksiyalara qarşı daha güclü edir. Oruc tutmaq uzun müddət ərzində qida qəbulunu məhdudlaşdırdığı üçün bədən artıq enerjini (yağları) yandırmağa başlayır. Bu, oruc tutan şəxsə çəki itirmək və piyləri azaltmaqda kömək edə bilər. Bundan başqa, bədənin insulin səviyyələrini tənzimləyərək metabolizmanın daha effektiv işləməsinə səbəb ola bilər. Bu, şəkərli diabetin qarşısının alınmasına və ya idarəedilməsinə kömək edə bilər. Oruc qan təzyiqini, xolesterol səviyyələrini və trigliseridləri aşağı sala bilər. Bu, ürək-damar xəstəlikləri riskini azaldır və ürək sağlamlığını yaxşılaşdırır. Fiziki, həm də psixoloji faydalar təmin edə bilər. Oruc tutmaq insanın diqqətini cəmləşdirməyə, mənəvi inkişafını artırmağa və zehni rahatlamağa kömək edə bilər”.
Həkim-qastroenteroloq vurğulayıb ki, Ramazan ayında oruc tutan şəxsin fiziki fəaliyyəti özünə uyğun olmalıdır: “Oruc tutan şəxs bədənini çox yormamalı, eyni zamanda, sağlamlığını qorumağa davam etməlidir. Fiziki fəaliyyət zamanı bəzi məqamlara diqqət yetirmək vacibdir. Oruc tutarkən daha yüngül və azyorucu idman növlərinə üstünlük vermək tövsiyə olunur. Məsələn, yürüşlər, yüngül yoqa, pilates və ya evdə edilə bilən sadə məşqlər yaxşı seçimdir. İftardan sonra fiziki fəaliyyət etmək ən ideal zamandır, çünki orucdan sonra bədənin enerjisi geri qayıdır. Bu vaxtda orucdan sonra yüngül idman və ya məşqlər etmək daha yaxşıdır. İftardan azı 30-60 dəqiqə sonra fiziki fəaliyyətə başlamaq məsləhət görülür. Sahurdan əvvəl idman etmək daha az tövsiyə edilir, çünki bədən hələ enerji və su ehtiyatlarına malik olmayacaq. Ancaq yüngül bir fəaliyyət (məsələn, qısa yürüş) sahurdan əvvəl edilə bilər. Oruc zamanı 20-30 dəqiqəlik yüngül və orta intensivlikdə idman etməyin sağlamlıq üçün heç bir ziyanı yoxdur”.
Bölmənin digər xəbərləri
