“Stop-Metsamor” QHT-lərin beynəlxalq koalisiyasının təsis konfransı keçirilib
Bakı, 2 iyun, AZƏRTAC
İyunun 2-də Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə, İsrail, Ukrayna, İran, Belarus, Rusiya, Qazaxıstan və Ermənistan QHT-lərinin iştirakı ilə “Stop-Metsamor” qeyri-hökumət təşkilatlarının beynəlxalq koalisiyasının təsis konfransı keçirilib.
Konfransda çıxış edən Azərbaycan Milli Ekologiya Proqnozlaşdırma Mərkəzinin sədri Telman Zeynalov bildirib ki, 1976-cı ildə istifadəyə verilmiş və artıq istismar müddəti bitmiş Metsamor AES region üçün böyük təhlükədir. Qeyd edilib ki, beynəlxalq təşkilatlar stansiyanın istismar müddətinin 2006-cı ildə bitdiyini açıqlayıblar, lakin Ermənistan tərəfi artıq 10 ildir bu müddəti uzadır: “Bu stansiya həm ərazini çirkləndirir, həm də yeraltı suları zəhərləyir. Biz insanlıq naminə dərhal bu stansiyanın bağlanması üçün çalışmalıyıq. Əgər biz bu stansiyanın bağlanmasına nail olsaq, deməli, bütün dünyanı xilas etmiş olacağıq”.
AMEA-nın Radiasiya Problemləri İnstitutunun professoru Rauf Sərdarlı qeyd edib ki, Metsamor AES-də bir neçə avadanlıq işləmir və radioaktiv atqıların həcmi böyükdür. Nəzərə almaq lazımdır ki, stansiyanın yerləşdiyi ərazi Türkiyə, Azərbaycan və Gürcüstanla həmsərhəddir və bu ərazilərdə əhali yaşayır. Təkcə Ermənistanda stansiyanın yaxınlığında 2 milyon insan yaşayır. Avropa Komissiyası 2012-ci ildə öz hesabatında göstərir ki, bu stansiyanı bərpa etmək mümkün deyil. Ermənistan tərəfi isə beynəlxalq təşkilatların bəyanatına məhəl qoymur.
“Cəmiyyət üçün beynəlxalq layihələr” qeyri-hökumət təşkilatının rəhbəri, beynəlxalq münasibətlər sahəsində tanınmış israilli ekspert Arye Qut Ermənistan hakimiyyətinin regional təhlükəsizliyi təhdid etdiyini söyləyib. O deyib: “Onların hansı addım atacağını proqnozlaşdırmaq mümkün deyil. Ermənistan hakimiyyətini bu gün hamı tanıyır. Heç kimə sirr deyil ki, orada hakimiyyətdə olan faşist qüvvələr üçün “çirkli bomba”dan istifadə problem olmayacaq. Xocalıda soyqırımı törədən bir rejimdən nə gözləmək olar?! Ona görə də mən hamını və bütün qonşu dövlətləri bu problemin həllinə çağırıram. Səylərimizi birləşdirməliyik və belə konfransları üzv ölkələr öz ölkələrində də keçirməlidirlər".
Videokörpü vasitəsilə konfransa qoşulan Ermənistan təmsilçisi, Beynəlxalq Azadlıq Hərəkatının sədri Vahan Martirosyan da stansiyanın Ermənistan və dünya üçün təhlükə yaratdığını deyib. O, ermənilərin də bu məsələdən narahat olduqlarını, lakin bunu söyləməkdən qorxduqlarını vurğulayıb. Qeyd edib ki, Ermənistan hakimiyyəti erməni xalqının gələcəyini düşünmür. Aparıcı nüvə ekspertlərinin rəylərinə baxmayaraq, Ermənistan hakimiyyəti artıq üçüncü elektrik blokunun tikintisinə başlayır ki, bu da riskləri artırır. Buna görə yaradılan koalisiyaya təkcə QHT-lər deyil, beynəlxalq təşkilatlar da qoşulmalıdır.
Tədbirdə çıxış edən Rusiya, Türkiyə və Qazaxıstan təmsilçiləri də "Metsamor" AES-in artıq təhlükəyə çevrildiyini və dərhal istismarına son verilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.
Konfransın sonunda bəyannamə qəbul olunub. Sənəddə potensial təhlükə yaradan seysmik zonada yerləşdiyini, Ermənistandan Şərqi Asiyaya nüvə materiallarının qaçaqmalçılığı hallarının artmasını və artıq bu sahə üzrə erməni marşrutunun yaradılmasını, Avropa İttifaqının və bir çox aparıcı QHT-lərin rəyini, təhlükəsizlik sistemi və texnikasının Ukraynanın Çernobıl AES-i ilə eyni olmasını nəzərə alaraq Metsamor AES-in bağlanmasına nail olmaq üçün “Stop Metsamor” Beynəlxalq QHT Koalisiyasının təsis edildiyi bildirilir. Koalisiya nümayəndələri, həmçinin dünya ictimaiyyətinə müraciət qəbul ediblər.
Bölmənin digər xəbərləri
