Hörmətli müşavirə iştirakçıları!

Cənab Prezident, son illərdə Sizin yüksək diqqətiniz nəticəsində ölkədə təhsilin inkişafı, xüsusilə də ümumtəhsil məktəblərinin maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi sahəsində bir sıra çox ciddi nailiyyətlər əldə edilmişdir. Təkcə 2005-ci ildə müxtəlif mənbələr hesabına 194 yeni məktəb, 134 məktəbdə əlavə korpuslar inşa edilmişdir. 194 yeni məktəbdən 20-si Dövlət Proqramına əsasən, 132-si Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə, qalanları isə müxtəlif mənbələr hesabına tikilmişdir.

Cənab Prezident, bir məsələni də diqqətinizə çatdırmaq istəyirəm ki, xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqların təhsil aldığı 23 müəssisə də Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə 2005-ci ildə əsaslı təmir olunmuş və avadanlıqla təchiz edilmişdir. 2005-ci ildə ümumilikdə Azərbaycanda 396 məktəb əsaslı təmir olunmuşdur.

Cənab Prezident, yüksək diqqətinizə çatdırmaq istəyirəm ki, bu gün Sizin tapşırığınızla Azərbaycanda təhsil sahəsində 8 proqram həyata keçirilir. 3 proqram təsdiq olunmaq üçün təqdim edilmişdir, 3 proqram üzərində isə ciddi hazırlıq işləri aparılır.

Cənab Prezident, icazənizlə, ölkəmizin paytaxtı Bakı şəhərində 1000-dək təhsil müəssisəsini əhatə edən infrastruktur, bu sahədə mövcud olan problemlər, görülmüş işlər və perspektivlər barədə qısaca məlumat verim.

Hazırda Bakı şəhərində 350 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərir ki, onlardan 186-sı şəhərdə, 164-ü isə ətraf qəsəbələrdə yerləşmişdir. Aparılan təhlil göstərir ki, qəsəbələrdəki uşaq bağçalarının 65 faizi uyğunlaşdırılmış binalarda yerləşir. 67 faizinin əsaslı təmirə ciddi ehtiyacı vardır, əksəriyyəti qızdırılmır. Son 15 ildə Bakı şəhərində yeni uşaq bağçası tikilməmişdir. Əksinə, şəhərdə yerləşən uşaq bağçalarında 737 məcburi köçkün ailəsi məskunlaşmışdır. Hazırda uşaqların məktəbəqədər təhsilə cəlbi respublika üzrə 19,6 faiz, Bakı şəhərində 27,6 faiz təşkil edir. Bunlar o qədər də yüksək göstərici deyildir.

Son illərdə məktəbəqədər təhsil sahəsində mövcud olan problemlərin aradan qaldırılması üçün bir sıra tədbirlər görülmüşdür. O cümlədən YUNİSEF, YUNESKO, Ümumdünya Ərzaq Proqramı, Açıq Cəmiyyət İnstitutu Yardım Proqramı tərəfindən bir sıra layihələr həyata keçirilir. Azərbaycan hökuməti ilə Asiya İnkişaf Bankı arasında imzalanmış sazişə əsasən, “Erkən yaş dövründə uşaqların inkişafı” üzrə Asiya İnkişaf Bankı tərəfindən maliyyələşəcək proqram layihəsi üzərində iş başa çatdırılmışdır. Bu proqrama əsasən, Bakı şəhərinin Xətai rayonu bunun tərkib hissəsi olacaqdır. Eyni zamanda, Sizin tapşırığınızla məktəbəqədər təhsilin təkmilləşdirilməsi üzrə beşillik İnkişaf Proqramı hazırlanmış və hökumətə təqdim edilmişdir.

Möhtərəm cənab Prezident!

Sizin rəhbərliyinizlə son illərdə ümumi orta təhsil sahəsində bir sıra ciddi tədbirlər həyata keçirilsə də, bəzi problemlər hələ də qalmaqdadır. Yüksək diqqətinizə çatdırıram ki, hazırda Bakı şəhərində 346 orta məktəb fəaliyyət göstərir. Bunlardan 150-dən çoxu ətraf qəsəbələrdə yerləşir. Şəhərin orta məktəblərinin 31 faizi məktəb üçün nəzərdə tutulmayan, müasir tələblərə cavab verməyən uyğunlaşdırılmış binalarda yerləşir.

Paytaxt məktəblərinin böyük əksəriyyətində şagird sıxlığı müəyyənləşdirilmiş normadan bir neçə dəfə çoxdur. Son on ildə bir növbədə fəaliyyət göstərən məktəblər 41 faizdən 13 faizə enmişdir. Hazırda Bakıda üç və dörd növbədə işləyən məktəblər də mövcuddur. Məktəblərin yarıdan çoxunda dərslər iki növbədə keçirilir. Son 15 il ərzində Bakı şəhərində şagirdlərin sayı 115 min nəfər artdığı halda, cəmi 9 yeni məktəb binası inşa olunub istifadəyə verilmişdir.

Məktəb tikintisini zəruri edən daha ciddi bir problem son illərdə paytaxtda yeni yaşayış binalarının və yaşayış massivlərinin inşasının geniş vüsət almasıdır. Lakin cənab Prezident, narahatlıq doğuran hal ondan ibarətdir ki, yeni yaşayış massivləri salınarkən həmin ərazilərdə təhsil müəssisələrinin inşası nəzərdə tutulmur.

Hazırda şəhərdə çox geniş tikinti getdiyini, çoxmərtəbəli binaların inşasını və bu işlərin gələcəkdə də davam edəcəyini nəzərə alaraq, hesab edirik ki, sökülən ərazilərdə təhsil müəssisələri infrastrukturunun yaradılması ən vacib və təxirəsalınmaz məsələlərdən biridir.

Məktəblərin bir növbəyə və beş günlük iş rejiminə keçməsi ilə bağlı Sizin Fərmanınızın həyata keçirilməsi Bakı şəhərində yeni məktəblərin və mövcud məktəblərin yanında əlavə korpusların inşasını daha da zəruri etmişdir. Aparılan təhlil göstərir ki, hazırda Bakı şəhərində təxminən 100-dək yeni məktəb binasının inşasına ehtiyac yaranmışdır. Ümumilikdə şəhərin 122 məktəbində şagirdlərin təlim-tərbiyə prosesinin normal təşkili üçün əlavə sinif otaqlarının inşasına ciddi ehtiyac yaranmışdır.

Cənab Prezident, məlumat verim ki, son illərdə şəhərin ümumtəhsil məktəblərinin əsaslı və cari təmiri istiqamətində çox ciddi tədbirlər həyata keçirilmişdir. 2004-cü ildə 49 məktəb, 2005-ci ildə 78 məktəb əsaslı təmir edilmişdir. 2004-cü ildə Bakı şəhərində vaxtilə zəlzələdən ziyan çəkmiş 39 məktəb tam bərpa olunmuşdur.

Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev tərəfindən təsdiq olunmuş məktəb tikintisi Proqramına əsasən, 5 ildə Bakı şəhərində 5 yeni məktəbin inşası nəzərdə tutulmuşdur. Ümumilikdə müxtəlif mənbələr hesabına 2005-ci ildə Bakı şəhərində 2 yeni məktəb tikilib istifadəyə verilmişdir.

Bir məsələni də əlavə edim ki, məktəb tikintisinə ciddi ehtiyac olduğunu nəzərə alaraq, Sizin tapşırığınızla “Bakı şəhəri və Abşeron rayonunda yeni ümumtəhsil məktəblərinin və mövcud məktəblərə əlavə korpusların inşası ilə əlaqədar Proqram” hazırlanmış və bunun həyata keçirilməsi üçün investisiya proqramında kifayət qədər vəsait ayrılmışdır.

Cənab Prezident, nəhayət, Sizin tapşırığınızla hazırlanmış “Bakı şəhərinin kənd və qəsəbələrinin 2006-2007-ci illər üzrə sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsinə dair tədbirlər Proqramı” layihəsinə əsasən, - onun tərtibində biz də iştirak etmişik, - 2006-2007-ci illərdə 17 yeni məktəbin, 20 məktəbin yanında əlavə korpusların inşası nəzərdə tutulmuşdur. Eyni zamanda, Proqram layihəsində 20 məktəbin əsaslı təmiri, 12 uşaq bağçasının inşası, 14 uşaq bağçasının, 4 məktəbdənkənar tərbiyə müəssisəsinin, 1 peşə məktəbinin əsaslı təmiri də nəzərdə tutulmuşdur. Bu Proqram çərçivəsində Sabunçu rayonunun Zabrat qəsəbəsində 1176 yerlik yeni məktəbin təməl daşı məhz Sizin tərəfinizdən qoyulmuşdur və məktəb növbəti dərs ilinədək istifadəyə veriləcəkdir.

Heydər Əliyev Fondu tərəfindən 2006-cı il üçün hazırlanan Proqramda şəhərin Binəqədi, Sabunçu, Əzizbəyov, Suraxanı, Qaradağ rayonlarında 11 məktəbin yanında yeni əlavə korpusların inşası, 10 məktəbin isə əsaslı təmiri nəzərdə tutulmuşdur. Cənab Prezident, Sizin tapşırığınıza əsasən inşa edilən yeni məktəblər yüksək keyfiyyətli avadanlıqla, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları ilə təmin ediləcək, binalarda müasir istilik sistemi quraşdırılacaqdır.

Cənab Prezident, respublikanın və paytaxtımızın ümumi təhsil sistemində mövcud olan daha bir problemi də diqqətinizə çatdırmaq istəyirəm. Bakı şəhərinin ümumtəhsil məktəblərinin 50 faizi mərkəzləşdirilmiş istilik sistemi, 33 faizi fərdi qazanxanalar, 17 faizi isə digər vasitələrlə qızdırılır. Məktəblərin 17 faizində, ümumiyyətlə, istilik sistemi yoxdur. 32 faizində istilik sisteminin əsaslı təmirə ciddi ehtiyacı vardır, 40 faizində qismən işləyir. Son bir il ərzində Bakının 110-dan çox məktəbinin istilik sistemi qaydaya salınmışdır. Sizin tapşırığınızla biz “Azəristiliktəchizat” Səhmdar Cəmiyyəti ilə bu istiqamətdə yeni bir proqram hazırlayırıq.

Cənab Prezident, yekun olaraq onu qeyd etmək istəyirəm ki, bu gün yüksək diqqətinizə çatdırdığım proqramlara əsasən, 2006-2007-ci illərdə ölkədə 92 yeni məktəbin, 140 məktəbin yanında 62036 yerlik əlavə korpusların inşası nəzərdə tutulmuşdur. O cümlədən 2006-cı ildə 68 yeni məktəb, 48 məktəbin yanında əlavə korpuslar inşa ediləcəkdir. Əgər buraya hər il Heydər Əliyev Fondu tərəfindən 100-dən çox məktəbin tikilməsini də əlavə etsək, gələcəyə böyük ümidlə baxmağa əsasımız var. Mənə belə gəlir ki, həmin proqramlar həyata keçirildikdən sonra bu dövr ölkəmizin təhsil tarixində bir intibah dövrü kimi qalacaqdır.

Cənab Prezident, Sizin tapşırığınızla bu günlərdə Bakının bir neçə qəsəbəsində olmuşam. Nüfuzlu adamlar, ağsaqqallarla görüşərkən bir daha şahidi oldum ki, onların hamısının Sizə, apardığınız işə böyük hörmətləri vardır. Onlar Sizə hörmət və ehtiramlarını çatdırdılar. Onlar da, biz də inanırıq ki, nəzərdə tutulan proqramlar həyata keçiriləcək və bu dövr Azərbaycanın təhsilində, bütövlükdə Azərbaycanda intibah dövrü kimi yadda qalacaqdır.

Diqqətinizə görə təşəkkür edirəm.

X X X

İLHAM ƏLİYEV: Sağ olun. İndi rayonlarda məktəb tikintisi çox geniş vüsət alıbdır. Siz qeyd etdiniz ki, keçən il, 300-dən çox yeni məktəb və əlavə korpuslar tikilibdir. İndi şəhərətrafı qəsəbələrdə də məktəblərin tikintisi nəzərdə tutulubdur. Bu il və gələn il onların əsas tələbatı ödəniləcəkdir. Amma belə çıxır ki, Bakıda da məktəb tikintisinə böyük ehtiyac vardır. Siz deyirsiniz ki, Bakıda 100 məktəb tikilməlidir.

MİSİR MƏRDANOV: Bəli.

İLHAM ƏLİYEV: Gərək biz bu barədə də fikirləşək.

MİSİR MƏRDANOV: Cənab Prezident, Sizin təsdiq etdiyiniz 3 illik proqramda Bakıda və Abşeronda məktəblərin tikilməsi nəzərdə tutulub və bu, ilbəil yerinə yetiriləcəkdir.

İLHAM ƏLİYEV: Bütövlükdə Azərbaycanda neçə məktəb var?

MİSİR MƏRDANOV: Azərbaycanda 4552 orta məktəb var.

İLHAM ƏLİYEV: Onların neçə faizi yaxşı vəziyyətdədir?

MİSİR MƏRDANOV: Cənab Prezident, məktəblərin təxminən 70 faizi yaxşı vəziyyətdədir və bunların da əsas hissəsi son 3 ildə tiklilmiş və təmir olunmuş məktəblərdir.

İLHAM ƏLİYEV: Gərək biz buna böyük diqqət göstərək. Əlbəttə, bu, bizi çox narahat edən bir sahədir. Son illər ərzində bu sahədə böyük irəliləyiş olubdur. Gərək çalışaq ki, gələcəkdə də bu sürətlə öz işimizi davam etdirək və Azərbaycanda bütün məktəblər ən yüksək səviyyəyə, ən yüksək standartlara cavab versin. İndi kompyuterləşmə proqramı da həyata keçirilir. Yəqin ki, biz gələn il onu başa çatdıracağıq. Bütün məktəblərdə kompyuter sinifləri yaradılacaqdır və əminəm ki, təhsil sahəsində ciddi irəliləyiş olacaqdır.

Bəzi fondlar tərəfindən, xarici fondlar tərəfindən də məktəb tikintisinə dair müəyyən işlər aparılır. Amma, sözün açığı, bu işlər çox ləng gedir. Əlbəttə, biz bütün yardımlara, köməklərə böyük hörmətlə yanaşırıq. Ancaq öz işimizi gərək müstəqil şəkildə quraq. Bizim indi imkanımız da var, proqramlar da tərtib edilibdir. Biz Azərbaycanda bütün məktəbləri ən yüksək səviyyəyə çatdırmalıyıq. Əlbəttə, onlarda, necə deyərlər, həm gözəl şərait olmalıdır, eyni zamanda, infrastruktur da olmalıdır. İstilik sistemi də bərpa edilməlidir. “Azəristiliktəchizat” Səhmdar Cəmiyyəti də indi bu sahədə işləyir. Amma gərək çalışasınız bütün məktəblərdə istilik sistemi olsun ki, uşaqlar qışda üşüməsinlər.