ÜMT: Cənubi Amerika və Kariblərdə iqlim böhranı humanitar fəlakətə səbəb ola bilər
Bakı, 19 may, AZƏRTAC
Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının (ÜMT) yeni hesabatına görə, rekord temperatur, ölümcül daşqınlar, pisləşən quraqlıq və güclənən qasırğalar Latın Amerikası və Karib dənizində milyonlarla insanı aclıq, köçkünlük və su çatışmazlığı riski ilə üz-üzə qoyur.
AZƏRTAC xəbər verir ki, mayın 18-də ötən ili əhatə edən regional iqlim vəziyyəti hesabatını təqdim edən mütəxəssislər Latın Amerikası və Karib dənizində dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi və ekstremal hava hadisələrinin artması ilə temperaturun orta səviyyədən xeyli yüksək qaldığını qeyd ediblər.
Hesabatda xəbərdarlıq edilir ki, ekstremal hava şəraiti daha şiddətli və intensiv olduqca, iqlim şokları getdikcə qida istehsalına mane olur, səhiyyə sistemlərinə təzyiq göstərir və regionda təmiz suya çıxışı təhdid edir.
2025-ci ildə güclü isti hava dalğaları bölgənin böyük bir hissəsində temperaturu 40°C-dən yuxarı qaldırıb, o cümlədən Meksikada rekord həddə - 52,7°C, Braziliya və Paraqvayda isə 44°C-dən yuxarı temperatur qeydə alınıb.
ÜMT xəbərdarlıq edim ki, həddindən artıq istilər, xüsusən də səhiyyə, soyutma və etibarlı elektrik enerjisinə çıxışı məhdud olan həssas icmalar üçün əsas ictimai sağlamlıq təhlükəsinə çevrilir. Bir çox ölkə hələ də istilərin səbəb olduğu ölümləri müntəzəm olaraq izləmir, lakin hesabatda 2012-2021-ci illər arasında 17 ölkədə hər il təqribən 13 min insanın öldüyünü təxmin edilir.
Qeyd olunur ki, intensiv hal alan yağışlar regionda humanitar vəziyyəti daha da pisləşdirir, icmalar dağıdıcı daşqınlar və uzunmüddətli quraqlıq dövrləri ilə üzləşir.
2025-ci ildə daşqınlar Peru və Ekvadorda 110 mindən çox insana təsir göstərib, Meksikadakı daşqınlar isə 83 nəfərin ölümünə səbəb olub və infrastruktura xeyli ziyan vurub, torpaq sürüşmələri baş verib.
Eyni zamanda, şiddətli quraqlıq Meksika ərazisinin 85 faizinə təsir göstərib, ölkənin tarixdə ən yağışlı iyun ayını yaşamasına baxmayaraq, məhsul və su anbarları üçün ciddi su çatışmazlığı yaradıb.
Karib dənizində də su çatışmazlığı qeydə alınıb, Cənubi Amerikanın cənubundakı quraqlıq şəraiti isə kənd təsərrüfatı itkilərini və meşə yanğınları risklərini artırıb.
ÜMT xəbərdarlıq edib ki, iqlim ekstremal vəziyyətlərinin pisləşməsi kənd təsərrüfatı istehsalına və qida emalı (aqro-ərzaq) sistemlərinə artan təzyiq göstərir, regionda dolanışıq vasitələrini, qidaya çıxışı və kənd icmalarını təhdid edir.
Bölmənin digər xəbərləri
