ÜMT: Qlobal hidroloji sikl öz tarazlığını itirir
Bakı, 12 oktyabr, AZƏRTAC
Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı (ÜMT) cümə axşamı bildirib ki, quraqlıq və ifrat miqdarda yağıntılar iqlim dəyişikliyinə təkan verən insan fəaliyyəti səbəbindən qlobal hidroloji sikl tarazlığını itirir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, ÜMT-nin baş katibi Petteri Taalas BMT-nin mətbuat konfransında deyib: "Buzlaqlar və buz örtüyü gözümüzün önündə əriyir, havanın temperaturunun artması sürətlənib, həm də su sikli pozulub. İfrat dərəcədə isti atmosfer daha çox rütubət saxlayır. Biz daha çox yağıntı epizodları və daşqınlar görürük və əksinə, güclü buxarlanma, quruyan torpaqların şahidi oluruq".
BMT-nin meteoroloji agentliyinin məlumatına görə, hazırda 3,6 milyard insan hər il ən azı bir ay suya qeyri-adekvat çıxışla üzləşir ki, bunun da 2050-ci ilə qədər 5 milyard nəfərdən çox olacağı gözlənilir. ÜMT-nin rəhbəri əlavə edib: "Qlobal olaraq, biz artıq bilirik ki, dünyanın təxminən yarısı daşqın hadisələrinin artması ilə üzləşib və planetin əhalisinin təxminən üçdəbiri quraqlıqdan əziyyət çəkir. Bizə məlumdur ki, iqlimin bir dərəcə istiləşməsi atmosferdə rütubətin 7 faiz artmasına səbəb olur və bu, daşqın potensialını gücləndirir."
Qlobal su ehtiyatlarının geniş qiymətləndirilməsini təqdim edən BMT-nin meteoroloji agentliyinin hesabatında deyilir ki, quraqlıq və ekstremal yağış hadisələri insanların həyatı və iqtisadiyyat üçün böyük fəsadlar törədir. Buz və buzlaqların əriməsi sel kimi təhlükələri artırıb və milyonlarla insan üçün uzunmüddətli su təhlükəsizliyini təhdid edir. Buna baxmayaraq, ÜMT bildirir ki, dünya üzrə su ehtiyatlarının hərtərəfli və ardıcıl icmalı kimi təqdim edilən hesabatda dünyanın şirin su ehtiyatlarının faktiki vəziyyəti haqqında çox az məlumat var.
ÜMT-nin ötən ilin yekunlarına dair dərc edilən Qlobal Su Resurslarının Vəziyyəti hesabatında deyilir ki, adətən, dünya miqdarını bilmədiyi ehtiyatları idarə edə bilmir. Sənəddə vurğulanır: "Təkmilləşdirilmiş monitorinq, məlumat mübadiləsi, transsərhəd əməkdaşlığı və su ehtiyatlarının qiymətləndirilməsini asanlaşdırmaq üçün investisiyaların artırılması lazımdır. Bu, su ehtiyatlarının idarə edilməsində çox vacib amildir".
ÜMT-nin Qlobal Su Resurslarının Vəziyyəti hesabatı ilk dəfə 2022-ci ildə təqdim edilib. Yeni hesabatda yeraltı sular, buxarlanma, su axını, yerüstü su anbarı, torpaq nəmliyi, kriosfer (donmuş su), su anbarına axınlar və hidroloji fəlakətlər kimi mühüm hidroloji məsələlər haqqında məlumatlar var. Eyni zamanda, hesabat qlobal miqyasda su ehtiyatlarını qiymətləndirmək üçün sahə müşahidələrini, peyk əsasında məsafədən zondlama məlumatlarını ehtiva edir.
Bölmənin digər xəbərləri
