VERGİLƏR NAZİRİ FAZİL MƏMMƏDOVUN ÇIXIŞI
Hörmətli iclas iştirakçıları!
Müstəqillik əldə edildikdən sonra Azərbaycanda iqtisadi inkişafın möhkəm təməli ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin hakimiyyəti dövründə qoyulmuşdur. Məhz bu dövrdə ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin apardığı və sonradan, möhtərəm cənab Prezident, Sizin tərəfinizdən davam etdirilən uzaqgörən siyasət nəticəsində respublikada siyasi, sosial-iqtisadi stabillik təmin edilmiş və iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi üçün əlverişli zəmin yaradılmışdır. İqtisadi islahatlar makroiqtisadi sabitliyin və struktur dəyişikliklərinin təmin olunmasına, iqtisadiyyatın dinamik inkişaf etməsinə və bu sahədə özəl sektorun rolunun gözlənməsinə səbəb olmuşdur. Ümummilli liderimiz Heydər Əlyevin bilavasitə tapşırığı və tövsiyələrinə, son dövrdə Sizin vergi orqanları qarşısında qoyduğunuz tələblərə uyğun olaraq, respublikanın vergi sistemində həyata keçirilən islahatlar 2005-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında da davam etdirilmiş və aparılmış dəyişikliklər vergi daxilolmalarının ahəngdarlığına nail olunmasına müsbət təsir göstərmişdir. 2005-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında 5 trilyon 43,2 milyard manat proqnoza qarşı, dövlət büdcəsinə 5 trilyon 74,5 milyard manat vəsait daxil olması təmin edilmiş, proqnoza 100,6 faiz əməl olunmuşdur. Bu müddətdə büdcəyə daxil olmuş vəsaitin həcmi 2004-cü ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 1 trilyon 470, 8 milyard manat və ya 40,8 faiz artıqdır.
Qeyri-dövlət sektorundan 2 trilyon 356,3 milyard manata qarşı, 2 trilyon 737,5 milyard manat vəsait daxil olmuş, proqnoza 116, 2 faiz əməl edilmişdir. Bu, 2004-cü ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 909,8 milyard manat və ya 49,8 faiz çoxdur.
2005-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında qeyri-neft sektorundan büdcəyə 2 trilyon 940,7 milyard manata qarşı, 3 trilyon 176,8 milyard manat vəsait daxil olmuş, proqnoza 108 faiz əməl edilmişdir. Keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu göstərici 947,5 milyard manat və ya 42,5 faiz çoxdur.
Məndən əvvəl çıxış edən maliyyə naziri Əvəz Ələkbərovun çıxışında 2005-ci ilin 9 ayı ərzində dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri barədə ətraflı məlumat verildiyinə görə, mən ötən dövrdə Vergilər Nazirliyi tərəfindən həyata keçirilən digər tədbirlər haqqında məruzə etmək istərdim.
Möhtərəm cənab Prezident!
Sizin 2005-ci il 7 fevral tarixli Fərmanınızın icrası kimi Vergilər Nazirliyi denominasiyanın aparılması ilə əlaqədar vergi ödəyicilərinin məlumatlandırılması üçün onlarla müxtəlif görüşlər keçirmiş, kütləvi informasiya vasitələrində məlumatlandırma və təbliğat kampaniyasının aparılması təşkil edilmişdir. Vergilər Nazirliyinin mərkəzi bazasında vergi ödəyicilərinin bütün məlumatlarının yeni manata çevrilməsi üzrə tədbirlər həyata keçirilir. Bu məqsədlə bəyannamələrin yeni layihələri hazırlanmışdır və yaxın günlərdə təsdiq ediləcəkdir. “Azərbaycan Respublikasında antiinflyasiya tədbirlərinin gücləndirilməsi haqqında” Azərbaycan Prezidentinin 2005-ci il 31 may tarixli Fərmanının icrasını təmin etmək məqsədi ilə Vergi Məcəlləsinə müvafiq dəyişikliklər layihəsi hazırlanmış və Milli Məclisdə müzakirə edilərək qəbul olunmuşdur.
Yuxarıda qeyd olunan Fərmanın icrası baxımından 2005-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində görülən operativ vergi nəzarəti tədbirləri nəticəsində 10 min 79 obyektdə əhali ilə pul hesablaşmalarının aparılması qaydalarının pozulması və ya qanunsuz fəaliyyət göstərmə ilə əlaqədar 10 min 625 protokol tərtib edilmiş və qanuna müvafiq tədbirlər görülmüşdür.
2005-ci il yanvar-sentyabr aylarında mövcud iş yerlərinin qanunvericiliyə müvafiq qaydada rəsmiləşdirilməsi ilə bağlı həyata keçirilən vergi nəzarəti zamanı 4 min 118 vergi ödəyicisində qanun pozuntusuna yol verildiyi aşkar olunmuşdur. Rəsmiləşdirilməmiş 7166 iş yeri müəyyən edilmişdir ki, bu da həmin vergi ödəyicilərində mövcud olan iş yerlərinin 31,45 faizini təşkil edir.
Cənab Prezident, bilavasitə Sizin tapşırığınızın icrası olaraq, Vergilər Nazirliyi ödəniş sisteminin inkişaf etdirilməsi, dövriyyədə olan nağd pul kütləsinin nağdsız dövriyyə ilə əvəz edilməsi məqsədi ilə “Azərbaycan Respublikasında pərakəndə ticarət və xidmət müəssisələrində müştərilərlə hesablaşmaların ödəniş kartı vasitəsilə aparılmasının genişləndirilməsi tədbirləri haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı layihəsini hazırlayaraq Prezidentin İcra Aparatına təqdim etmişdir.
Möhtərəm cənab Prezident, vergi orqanları qarşısında qoyduğunuz tapşırıqların icrasını təmin etmək məqsədi ilə aparılan səyyar vergi yoxlamalarının keyfiyyəti artırılmış, əsassız olaraq uzunsürən yoxlamalar aparılması praktikasına son qoyulmuş, yoxlamaların müasir və mədəni metodlarla aparılmasına nail olunmuşdur. Cari ilin 9 ayı ərzində cəmi 3325 vergi ödəyicisində vergi yoxlaması aparılmışdır ki, bu da faktiki fəaliyyət göstərən vergi ödəyicilərinin 2,9 faizini təşkil edir.
Bu ilin 9 ayı ərzində aparılmış səyyar vergi yoxlamaları nəticəsində əlavə hesablanmış vəsait 699,4 milyard manat təşkil etmişdir ki, bu da 2004-cü ilin müvafiq göstəricisindən 363,2 milyard manat çoxdur.
Müasir informasiya texnologiyalarının tətbiqi vergi ödəyicilərinin ərazilərinə getmədən onların gəlirlərini nəzarətə götürməyə imkan yaratmışdır. Görülmüş tədbirlər nəticəsində təkcə 2005-ci ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində 27,3 min vergi ödəyicisinə kommunal qaydada 1 trilyon 720,8 milyard manat əlavə vəsait hesablanmışdır. Bu, 2004-cü ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 2,5 dəfə çoxdur.
2005-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında təkcə əlavə dəyər vergisi hesab-fakturalarından qanunsuz istifadə etməklə vergidən yayınan 134 vergi ödəyicisinə 171,4 milyard manat məbləğində əlavə vəsait hesablanmış və 38,6 milyard manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq edilmişdir. Həmin müddət ərzində vergidən yayınma ilə əlaqədar Vergilər Nazirliyi tərəfindən 256 cinayət işinə başlanmış, icraatda olan 134 işin istintaqı tamamlanmış, 128 nəfər haqqında 96 iş məhkəməyə göndərilmişdir. 52 nəfər vergi ödəməkdən yayınma və digər cinayət törətdiklərinə görə məhkəmələr tərəfindən barələrində həbs qətimkan tədbiri seçilməklə, dövlətə vurulmuş ziyandan 31,6 milyard manat ödənilməsi təmin edilmişdir.
Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında Azərbaycan Respublikası Qanunundan irəli gələn məsələlərin icrası ilə əlaqədar Vergilər Nazirliyi sistemində şəffaflığın təmini, əməkdaşların siyasi, mənəvi və fiziki hazırlıq səviyyəsinin yüksəldilməsi dövlətin siyasətinin düzgün davranılması sahəsində tədbirlər həyata keçirilmişdir. Vergi orqanlarında fəaliyyət üzrə aparılan araşdırmalar nəticəsində qanunazidd hərəkətlərinə görə 2005-ci ilin ötən dövrü ərzində 27 əməkdaşın xidmətinə xitam verilmiş, 329 nəfərə qarşı inzibati tədbir görülmüş, 1 nəfər aşağı vəzifəyə keçirilmiş, 6 nəfərin xüsusi rütbəsi aşağı salınmış, 1 nəfər əməkdaş həbs edilərək, barəsində olan materiallar prokurorluğa göndərilmişdir.
Bundan başqa, adı çəkilən Qanunun müddəalarına əsasən, Vergilər Nazirliyi tərəfindən vəzifəli şəxslərin maliyyə bəyannaməsi hazırlanmış və müvafiq dövlət orqanlarına təqdim edilmişdir. Ölkə rəhbərliyinin dövlət qulluğuna işə qəbulun şəffaf aparılması və dövlət qulluğunun gənc, peşəkar kadrlarla komplektləşdirilməsi siyasətinə uyğun olaraq, bu ilin oktyabr ayında tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının vergi orqanlarında xidməti qəbulla bağlı test imtahanı keçirilmişdir. İmtahan vermiş 361 nəfərdən 117 nəfər 70-dən yuxarı bal toplayaraq, növbəti müsahibə mərhələsinə keçmiş, müsahibə mərhələsini müvəffəqiyyətlə başa vurmuş 75 nəfər isə yaxın zamanlarda Vergilər Nazirliyində müvafiq işlərlə təmin olunacaqdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2005-ci il 13 sentyabr tarixli 992 nömrəli Sərəncamı ilə “Azərbaycan Respublikası vergi inzibatçılığının təkmilləşdirilməsi Dövlət proqramı” təsdiq edilmişdir. Dövlət proqramının əsas məqsədi ölkədə vergi sistemini beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırmaqla, bu sahədə səmərəli inzibatçılığın yaradılmasına nail olmaqla ölkənin sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsinə təkan verən vergi daxilolmaların müntəzəm artımını təmin etməkdən ibarətdir. Dövlət proqramından irəli gələn vəzifələrin icrasına başlanmışdır və müvafiq tədbirlərin həyata keçirilməsi üçün hazırlıq işləri aparılır.
Möhtərəm cənab Prezident, Sizi əmin etmək istəyirəm ki, ölkəmizin qüdrətlənməsi yolunda apardığınız xarici və daxili siyasətə uyğun olaraq, Vergilər Nazirliyi öz üzərinə düşən vəzifələrin öhdəsindən layiqincə gəlmək üçün zəruri olan bütün tədbirləri həyata keçirəcək, 2005-ci ilin dövlət büdcəsində Vergilər Naziriliyi üçün müəyyən olunmuş 7 trilyon 102 milyard manat həcmində proqnoz tapşırıqlarının artıqlaması ilə yerinə yetirilməsi üçün əlindən gələn bütün işləri görəcəkdir.
Diqqətinizə görə çox sağ olun. X X X
Çıxış üçün söz kənd təsərrüfatı naziri İsmət Abasova verildi.