XOCALI SOYQIRIMI BƏŞƏRİYYƏTƏ QARŞI TÖRƏDİLMİŞ CİNAYƏT, XX ƏSRİN TARİXİNDƏ QARA LƏKƏDİR
Əvvəlcə faciə qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunmuşdur.
Əsir və İtkin Düşmüş, Girov Götürülmüş Vətəndaşlarla Əlaqədar Dövlət Komissiyasının, qurumun işçi qrupunun üzvlərinin də iştirak etdikləri tədbirdə çıxış edən akademiyanın rektoru professor Seyfəddin Qəndilov 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə ermənilərin Xocalıda törətdiyi soyqırımı nəticəsində 613 nəfərin, o cümlədən 63 uşağın, 106 qadının və 70 qocanın qətlə yetirildiyini xatırlatmış, bu aksiyanın bəşəriyyətə qarşı cinayət, XX əsrin tarixində qara ləkə olduğunu vurğulamışdır. Bildirilmişdir ki, Xocalı faciəsi iki yüz ilə yaxın bir müddət ərzində erməni millətçilərinin və onların havadarlarının xalqımıza qarşı apardığı etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin davamı və qanlı səhifəsi idi. Bu mənfur siyasət xalqımıza saysız-hesabsız müsibətlər və əzab-əziyyətlər gətirmişdir. Dünyanın sülhsevər insanları, sivil dövlətləri, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatları, beynəlxalq ictimaiyyət bu acı həqiqəti bilməli, insanlığa qarşı törədilən cinayət öz hüquqi qiymətini almalıdır.
Natiq əmin olduğunu bildirmişdir ki, Azərbaycan Prezidentinin apardığı məqsədyönlü xarici siyasət sayəsində torpaqlarımız işğalçılardan təmizlənəcək, cinayətkarlar layiqli cəzalarını alacaqlar.
Dövlət Komissiyası işçi qrupu sədrinin müavini Eldar Səmədov ermənilərin 366-cı keçmiş sovet alayının qüvvələri ilə birlikdə Xocalıda törətdikləri vəhşiliklər barədə məruzə etmişdir. O bildirmişdir ki, ermənilərin insanlığa yaraşmayan hərəktləri barədə kitablar, məqalələr yazılmış, sənədli materiallar və faktlar toplanmışdır. Həmin faktların böyük bir qismi Dövlət Komissiyası tərəfindən əldə olunmuşdur və hazırda bu iş davam etdirilir. Ölkəmizin dövlət orqanları, bir sıra ictimai təşkilatları bu faciəni dünyanın aparıcı dövlətlərinin hakimiyyət dairələrinə çatdırmaq üçün xeyli qüvvə sərf etmişlər. İndi əminliklə deyə bilərik ki, Azərbaycan Respublikasının bu istiqamətdəki fəaliyyəti öz müsbət nəticəsini verməkdədir. Belə ki, bir sıra böyük dövlətlərin parlamentlərində Xocalı sroyqırımı ilə bağlı çıxışlar, dinləmələr və müzakirələr aparılır.
Dövlət Komissiyası da Xocalı faciəsi, ermənilərin Azərbaycan ərazilərinin işğalı zamanı törətdikləri cinayətlər, soyqırımı və etnik təmizləmə siyasəti, dinc əhalini - uşaqları, qocaları və qadınları amansızcasına qətlə yetirməsi, onlarla qeyri-insani davranışları barədə topladığı materialları beynəlxalq təşkilatlara çatdırmış, onların diqqətini bu problemə cəlb etməyə çalışmışdır.
Təkcə 2005-ci il ərzində Azərbaycan, ingilis və rus dillərində materiallar toplusu, kitablar, foto və videofaktlar, rus və ingilis dillərində tərtib olunmuş tarixi xəritələr, işgəncə, terror, qətl, Xocalı soyqırımı, vandalizm faktlarını əks etdirən bir neçə adda CD və s. 30-a yaxın xarici ölkədə, bir sıra beynəlxalq təşkilatlarda yayılmışdır. Bundan əlavə, Dövlət Komissiyasının 2 adda rəsmi internet saytı fəaliyyət göstərir.
Eldar Səmədov vurğulamışdır ki, Xocalı soyqırımı ilə bağlı həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasının ən böyük çətinliyi hadisəyə vaxtında və obyektiv siyasi qiymət verilməməsi ilə əlaqədardır. Belə ki, o vaxtkı ölkə rəhbərliyi hər vəchlə bu faciəni Azərbaycan xalqından və dünya ictimaiyyətindən gizli saxlamaq mövqeyi tutmuşdu. O zaman rəsmi məlumat cəmiyyətə məqsədyönlü şəkildə 2 nəfərin ölümü ilə nəticələnən kiçik toqquşma kimi təqdim olunmuş və rəsmi kanallarla yayılmışdı. Odur ki, hər dəfə xaricilərlə danışıqlar zamanı bu faciədən söz düşərkən onlar məhz bu məlumata istinad edirdilər.
Xocalı faciəsi həqiqi siyasi qiymətini yalnız ulu öndərimiz Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra almışdır. Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü nəticəsində törədilmiş cinayət və beynəlxalq humanitar hüquq normalarının pozulması faktlarının toplanması, sistemləşdirilməsi və dünya ictimaiyyətinə çatdırılması da Dövlət Komissiyası qarşısında məhz ümummilli liderimiz tərəfindən vacib vəzifə kimi qoyulmuşdur.
Eldar Səmədov daha sonra demişdir ki, dünyanın bir çox dövlətlərinin qlobal problem xarakteri alan terrora qarşı mübarizədə birlik nümayiş etdirdiyi bir vaxtda, Ermənistan Respublikası dövlət səviyyəsində terroru dəstəkləyərək, terrorçuluğu təcavüzkar siyasətinin əsas vasitələrindən birinə çevirmişdir. Çoxsaylı faktlar, məhkəmə materialları sübut edir ki, Azərbaycanın dinc əhalisinə qarşı, o cumlədən nəqliyyat vasitələrində törədilən terror aktları Ermənistan hökuməti tərəfindən maliyyələşdirilmiş, bu ölkənin xüsusi xidmət orqanları tərəfindən həyata keçirilmişdir.
Tədbirdə mədəniyyət və turizm nazirinin müavini Ədalət Vəliyev, professor Əbülfəz Qasımov da çıxış etmiş, Xocalı faciəsi qurbanlarının qanının yerdə qalmayacağını vurğulamışdır.
Tədbir boyu erməni terrorunu, vandalizmini və vəhşiliklərini əks etdirən videosüjetlər göstərilmiş, faciə şahidlərinin ifadələri səsləndirilmişdir.
Tədbir iştirakçıları Akademiyada Xocalı soyqırımına, ümumiyyətlə erməni terroruna həsr edilmiş fotosərgiyə də baxmışlar.