Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

İQTİSADİYYAT

XOCALI SOYQIRIMI XX ƏSRİN ƏN DƏHŞƏTLİ CİNAYƏTLƏRİNDƏNDİR

1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Azərbaycan xalqının tarixinə qara hərflərlə yazılmışdır. Həmin gecə erməni silahlı dəstələri SSRİ dövründə Xankəndi şəhərində yerləşmiş, komanda və şəxsi heyətinin xeylisi ermənilərdən ibarət olan 366-cı motoatıcı alayının zirehli texnikası və hərbçilərinin köməyi ilə Xocalı şəhərini yerlə-yeksan etmişlər.

Xatın, Liditsa, Oradur soyqırımları kimi, Xocalı faciəsi də insanlıq tarixinə düşmüş qanlı olaydır. Erməni təcavüzkarların Azərbaycan xalqına qarşı törətdikləri bu növbəti kütləvi qırğın 613 nəfərin, o cümlədən 106 qadının, 63 uşağın, 70 qocanın həyatına son qoydu. 1275 dinc sakin əsir götürüldü, 150 nəfərin taleyi isə hələ də məlum deyildir.

Rusiyanın “Memorial” hüquq-müdafiə mərkəzinin məlumatına görə, dörd gün ərzində Ağdama Xocalıda qətlə yetirilmiş 200 azərbaycanlının meyiti gətirilmiş, onlarca meyitin təhqirə məruz qalması faktı aşkar edilmişdir. Ağdamda 181 meyit (130 kişi və 51 qadın, o cümlədən 13 uşaq) məhkəmə-tibbi ekspertizasından keçirilmişdir. Ekspertiza zamanı müəyyən edilmişdir ki, 151 nəfərin ölümünə güllə yaraları, 20 nəfərin ölümünə qəlpə yaraları səbəb olmuş, 10 nəfər küt alətlə vurularaq öldürülmüşdür. Hüquq-müdafiə mərkəzi diri adamın baş dərisinin soyulması faktını da qeydə almışdır.

Bu soyqırımı aktı nəticəsində bəzi ailələr bütünlüklə məhv edilmiş, mülki əhali görünməmiş qəddarlıqla qətlə yetirilmiş, əsir götürülənlərə amansız işgəncələr verilmişdir. Həmin əməllərin qabaqcadan düşünülmüş qaydada, milli əlamətinə görə insanların tamamilə və ya qismən məhv edilməsi niyyəti ilə törədilməsi beynəlxalq hüquqa və dövlətdaxili hüquqa əsasən məhz soyqırımı olduğunu sübut edir. Erməni cəlladlarının törətdikləri bu vəhşilik və vandalizm aktı bəşəriyyətin əsil soyqırımı kimi tanıdığı və yuxarıda adı çəkilən faciələrlə eyni səviyyədə qiymətləndirilməlidir. Dünyanın sülhsevər insanları, sivil dövlətləri, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatları, beynəlxalq ictimaiyyət bu acı həqiqəti bilməli, insanlığa qarşı törədilən bu cinayət öz hüquqi qiymətini almalıdır. Beynəlxalq hüquqa görə, soyqırımı sülh və bəşəriyyət əleyhinə yönələn əməldir və ən ağır beynəlxalq cinayət sayılır. BMT Baş Məclisinin 9 dekabr 1948-ci il tarixli 260 (III) saylı qətnaməsi ilə qəbul edilmiş və 1961-ci ildə qüvvəyə minən Soyqırımı cinayətinin qarşısının alınması və təqsirkarların cəzalandırılması haqqında Konvensiyada soyqırımı cinayətinin hüquqi əsası təsbit olunmuşdur. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü zamanı həmin Konvensiyada təsbit edilmiş soyqırımı cinayətini təşkil edən bütün əməllər tətbiq olunmuşdur. Bu işğalçı ölkənin yürütdüyü terrorçuluq siyasəti uzun illərdir ki, dünya ictimaiyyətinin gözü qarşısında baş verir. Halbuki, beynəlxalq hüquq normalarına, BMT-nin və ATƏT-in prinsiplərinə görə, dövlətlərin sərhədlərinin toxunulmazlığına hörmət edilməlidir, ərazi bütövlüyünün və suverenliyin pozulması yolverilməzdir. BMT Təhlükəsizlik Şurası Azərbaycanın işğal olunmuş torpaqlarının qeyd-şərtsiz azad edilməsi barədə dörd qətnamə qəbul etsə də, işğalçı Ermənistan bunları hələ də yerinə yetirmir.

Xocalı faciəsi iki yüz ilə yaxın bir müddət ərzində erməni millətçilərinin və onların havadarlarının Azərbaycan xalqına qarşı apardığı etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin davamı və qanlı səhifəsi idi. Bu mənfur siyasət xalqımıza saysız-hesabsız müsibətlər və əzab-əziyyətlər gətirmişdir.

Xocalı soyqırımını törətməklə erməni millətçiləri məkrli məqsədlər güdürdü: xalqımızı qorxutmaq, vahimə yaratmaq, onun mübarizə əzmini qırmaq, torpaqların işğalı faktı ilə barışmağa məcbur etmək. Lakin hiyləgər və amansız düşmən məqsədinə çata bilmədi. Xocalı müdafiəçiləri qəddar düşmənlə mübarizədə əyilmədilər, qəhrəmanlıqla vuruşaraq Vətənə sədaqət nümunəsi göstərdilər.

Xocalı faciəsindən danışarkən o zamankı rəsmi Azərbaycan rəhbərliyinin və ölkədə vəziyyətə ciddi təsir edən siyasi qüvvələrin acizliyini, səriştəsizliyini, xalqın taleyinə biganəliyini xüsusi qeyd etmək lazımdır. Dövlət rəhbərliyi xalqın qəzəbindən qorxaraq, hadisənin miqyasını kiçiltməyə cəhd etmiş, bu qanlı cinayət barədə beynəlxalq ictimaiyyətə operativ və ətraflı məlumat vermək üçün heç bir iş görməmişdi. 1994-cü ildən ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Azərbaycan hökuməti və parlamenti erməni millətçilərinin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri cinayətlər, o cümlədən Xocalı soyqırımı haqqında həqiqətləri bütün miqyası və dəhşətləri ilə dünya dövlətlərinə və beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq, bunların soyqırımı siyasəti kimi tanınmasına nail olmaq üçün ardıcıl tədbirlər görmüşdür. Məqsəd Xocalı faciəsinə beynəlxalq hüquqi-siyasi qiymət verilməsinə, onun təşkilatçılarının, ideoloqlarının və icraçılarının dünya ictimaiyyətinin gözündə ifşasına və cəzalandırılmasına nail olmaqdır. Bu, bir tərəfdən Xocalı müdafiəçilərinin və şəhidlərinin ruhu qarşısında bizim insanlıq və vətəndaşlıq borcumuzdur. Digər tərəfdən isə, insanlığa qarşı yönəlmiş bu cür qəddar cinayətlərin gələcəkdə təkrar olunmaması üçün mühüm şərtdir.

Xocalı faciəsi haqqında xarici mətbuatın yazdıqlarından:

“Krua l'Eveneman” jurnalı (Paris), fevral 1992-ci il: “Ermənilər Xocalıya hücum etmişlər. Bütün dünya eybəcər hala salınmış meyitlərin şahidi oldu”.

“Sandi Tayms” qəzeti (London), 1 mart 1992-ci il: “Erməni əsgərləri minlərlə ailəni məhv etmişlər”.

Livanlı kinooperator təsdiq etmişdir ki, onun ölkəsinin varlı daşnak icması Qarabağa silah və adam göndərir.

“Tayms” qəzeti (London), 4 mart 1992-ci il: “Çöxları eybəcər hala salınmışdır, körpə qızın ancaq başı qalmışdır”.

“İzvestiya” (Moskva), 4 mart 1992-ci il: “Videokamera qulaqları kəsilmiş uşaqları göstərdi. Bir qadının sifətinin yarısı kəsilmişdir. Kişilərin skalpları götürülmüşdür”.

“Faynənşl Tayms” qəzeti (London), 14 mart 1992-ci il: “General Polyakov bildirmişdir ki, 366-cı alayın 103 nəfər erməni hərbçisi Dağlıq Qarabağda qalmışdır”.

“Le Mond” qəzeti (Paris), 14 mart 1992-ci il: “Ağdamda olan xarici jurnalistlər Xocalıda öldürülmüş qadın və uşaqlar arasında skalpları götürülmüş, dırnaqları çıxarılmış 3 nəfəri görmüşlər. Bu, azərbaycanlıların təbliğatı deyil, bu, reallıqdır”.

“İzvestiya” (Moskva), 13 mart 1992-ci il: “Mayor Leonid Kravets: Mən şəxsən təpədə yüzə yaxın meyit gördüm. Bir oğlanın başı yox idi. Hər tərəfdə xüsusi qəddarlıqla öldürülmüş qadın, uşaq, qocalar görünürdü”.

“Valer aktuel” jurnalı (Paris), 14 mart 1992-ci il: “Bu “muxtar regionda” erməni silahlı dəstələri Yaxın Şərqdən çıxmışlarla birlikdə müasir texnikaya, o cümlədən vertolyotlara malikdirlər. ASALA-nın Suriya və Livanda hərbi düşərgələri və silah anbarları vardır. Ermənilər yüzdən artıq müsəlman kəndlərində qırğınlar törədərək, Qarabağdakı azərbaycanlıları məhv etmişlər”.

R.Patrik, İngiltərənin “Fant men nyus” teleşirkətinin jurnalisti (hadisə yerində olmuşdur): “Xocalıdakı vəhşiliklərə dünya ictimaiyyətinin gözündə heç nə ilə haqq qazandırmaq olmaz”.

Azərbaycan Milli Məclisi hər il fevralın 26-nı “Xocalı soyqırımı günü” elan etmişdir. Həmin gün bütün Azərbaycan Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini yad edir.

Doğma yurdlarından didərgin düşmüş və Azərbaycanın 48 rayonuna səpələnmiş Xocalı sakinləri bu gün Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həlli, Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünün dəf edilməsi, ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi ümidi ilə yaşayırlar. Onlar dünya xalqlarına, dövlətlərinə, beynəlxalq təşkilatlara haqq-ədaləti və həqiqəti müdafiə etmək, Xocalıda törədilmiş soyqırımını pisləmək barədə müraciətlər edirlər.

Xocalı soyqırımının günahkarları, təşkilatçıları və icraçıları layiqli cəzalarına çatmalıdırlar. Cinayət cəzasız qala bilməz.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

“Azərpoçt”un “İnternet bankçılıq” xidməti istifadəyə verilib

® “Azercell Telekom” Azərbaycan Cüdo Federasiyası ilə əməkdaşlıqda “Doğru yol budur” layihəsinə start verir

Aİ-nin növbəti sanksiyası Rusiyanın neft tankerlərindən ibarət “kölgə donanması”na qarşı olacaq

Professor Musa Qasımlı: Azərbaycanın dörd kəndinin geri qaytarılması rəsmi İrəvanın reallığı dərk etməsidir

Azərbaycan Prezidenti: Rusiya rəhbərliyinin və ictimaiyyətinin Heydər Əliyevin əziz xatirəsinə ehtiramını yüksək qiymətləndiririk

Nasir Kənani: Cənubi Qafqaza xarici hərbçilərin yerləşdirilməsi xalqlarımızın maraqlarına cavab vermir

Rusiya Prezidenti: Heydər Əliyev BAM layihəsinin icrasında böyük rol oynayıb

“Qlaqolitsa” ədəbi mükafatı üçün ərizələrin qəbuluna start verilib

Dilçilik İnstitutu Qazaxıstan Milli Avrasiya Universiteti ilə əməkdaşlıq edəcək

Prezident İlham Əliyevin Prezident Vladimir Putinlə təkbətək görüşü olub YENİLƏNƏCƏK

Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin yeni ekspozisiyası təqdim edilib

Xəzər dənizinin Azərbaycana mənsub sularına icazəsiz daxil olan iki İran vətəndaşı saxlanılıb

Abşeron rayonunda ağacəkmə aksiyası keçirilib

Azərbaycan qılıncoynadanları dünya birinciliyində çıxışlarını başa vurublar

Britaniyada iki nəfər Çinə casusluqda ittiham olunur

“Türk dünyasında ortaq əlifba və ünsiyyət dili” kitabının təqdimatı keçirilib

Azərbaycan Naşirlərinin I Forumunun proqramı açıqlanıb

Zümrüd Dadaşzadə: Fərəc Qarayev Azərbaycan musiqi mədəniyyətində müstəsna rola malikdir

Ağdərədə odlu silahlar tapılıb

Mütəxəssis: Xora həzm sistemi xəstəlikləri arasında geniş yayılıb

Cəbrayıl sakini doğma rayonuna 70 baş dəvəsilə qayıtmaq istəyir FOTO

İctimai şuranın üzvləri “Qaradağ” Günəş Elektrik Stansiyasında olublar

Azərbaycan Gürcüstanla nəqliyyat və İKT sahəsində əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə edib

® “Baku Steel Company” QSC Almaniyada “Tube 2024” sərgisində Azərbaycanı təmsil etdi VİDEO

Paris müəllimləri məktəblərdəki acınacaqlı vəziyyətə etiraz edirlər

“El Klasiko”da zədələnən futbolçu Avropa çempionatını buraxa bilər

Bakıda və Abşeron yarımadasında küləyin maksimal sürəti saniyədə 24 metrə çatır

Türkiyə Maarif Vəqfinin İdarə Heyətinin sədr əvəzi Beynəlxalq Maarif Məktəbində yaradılmış şəraitlə tanış olub

Azərbaycanda pomidor sahələrinin sığortasına başlanılıb

Peskov: Rusiya ilə Azərbaycanın iqtisadi-ticari əlaqələri genişləndirməsi üçün potensialı var

Kanq Cie: Fiberoptik xətlərin çəkilməsi ilə Azərbaycan çox mühüm məlumat mərkəzinə çevriləcək

Mikayıl Azaflının şeirləri yeni kitabda

Ermənipərəst fransız siyasətçi öz vəzifəsindən sui-istifadə edir

Həndbol üzrə Azərbaycan çempionatı: “Kür” liderlə xal fərqini minimuma endirib

Koreya şirkətlərinə Azərbaycanda biznes üstünlükləri barədə seminar keçirilib

Əlcəzair parlamentariləri Ulu Öndər Heydər Əliyevin məzarını və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib

Bakı Müasir Musiqi Cəmiyyəti Fərəc Qarayevin yaradıcılığına həsr olunmuş konsert təşkil edəcək

Yeni nəşr: “Türk folklorşünaslığı tarixində İqnats Kunoş adı”

ANAMA: Ötən həftə 452 partlamamış hərbi sursat zərərsizləşdirilib VİDEO

Bu gün Beynəlxalq Yer Günü kimi qeyd olunur

“Utancaq qız” növbəti dəfə səhnədə

Prezident İlham Əliyevin Rusiyaya səfəri: Ölkələrimiz arasında münasibətlərin inkişafında yeni səhifə

FHN-in Aran Regional Mərkəzi nümunəvi obyekt mülki müdafiə məşqi keçirib

Rusiya Prezidentinin köməkçisi: Heydər Əliyev adamlarla ünsiyyət qurmağı bacarırdı

Xaqani yaradıcılığı İngiltərə ədəbiyyat portalında

Yüksək dağlıq ərazilərdə qarölçmə işləri yekunlaşıb

XXI əsrin bombardirləri: Bir təqvim ilində 40 və daha çox qol vuranlar

Bu il 530-dan çox şəhid ailəsi üzvü və müharibə veteranı üçün kiçik bizneslər yaradılıb

“Məhəmməd Füzuli: elm, bilik, fəlsəfə” - seminar

KTMT Ermənistanın bu təşkilatda fəaliyyətinin davam etdiyini bildirib

BDU-nun magistrantı Çexiyanın Karlov Universitetinin doktoranturasına qəbul olub

Nəsimi rayonunda silah və narkotiklərin satışı ilə məşğul olan şəxslər saxlanılıblar VİDEO

KTMT-nin baş katibi: Azərbaycanın Qarabağda təhlükəsizliyi təmin edəcək öz qüvvələri var

Bu il Çindən Azərbaycana gətirilən elektriklə işləyən 160 avtobus xəttə buraxılacaq

Dünyada silahlanmaya xərclənən vəsaitin həcmi rekord həddə çatıb

Azərbaycanlı alim Özbəkistanın “Turan” Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib

“Dərinsulu Günəşli” platformasından indiyədək 18 milyard kubmetrdən çox qaz hasil edilib

Birinci siniflərə qəbulla bağlı ən çox verilən suallar cavablandırılıb

Monitorinq: Xırdabuynuzlu heyvanların taunu xəstəliyi ilə bağlı şübhəli hal aşkarlanmayıb

ADSEA və BP su sisteminin yaradılması və bərpası məqsədilə birgə 3 layihə icra edəcək

Dövlət Komitəsinin saytından dəstək xəttinə artıq birbaşa zəng etmək mümkündür

Bu ilin birinci rübündə 16 KOB subyektinə “Startap” şəhadətnaməsi verilib

Füzulidə daha 39 ailəyə mənzillərinin açarları təqdim olunub - YENİLƏNİB VİDEO

Vergi orqanlarına daxil olmuş inzibati şikayətlərin sayı açıqlanıb

Fərid Şəfiyev: Azərbaycan Çinlə iki platformada dialoq aparmalıdır VİDEO

İsrail ordusunun hərbi kəşfiyyat rəisi istefaya gedir

Ekvadorlu futbolçu: Bütün diqqətimi “Sumqayıt”la avrokuboklara vəsiqə qazanmağa yönəltmişəm

Ekvadorda həbsxana rəisi öldürülüb

“Qlobal və regional dinamika: Azərbaycan və Çindən baxış” -panel müzakirə

Federasiya prezidenti Nicat Abasovun İddiaçılar Turnirindəki çıxışını dəyərləndirib

Gürcüstan parlamentariləri Ulu Öndərin məzarını və Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər

Məktəblilərin iştirakı ilə “EcoGreenAction” layihəsi çərçivəsində ağacəkmə aksiyası keçirilib

Mərkəzi Elmi Kitabxananın fonduna yeni daxil edilən nəşrlərin sərgisi keçirilir

“Neftçi”nin basketbolçusu: Kuboku qazanaraq hədəflərimizi daha da böyütdük

Türkiyə Prezidenti İraqa rəsmi səfər edib

Sankt-Peterburqda “Heydər Əliyev. Həyatının 100 anı” kitabının təqdimatı olacaq

ABŞ və Filippin Cənubi Çin dənizində döyüş təlimlərinə başlayıb

Birinci sinfə qəbul prosesində prioritet tətbiq olunacaq məktəblər bəlli olub

Azərbaycanın rayonlarının bəzi yerlərində gün ərzində fasilələrlə yağış yağacağı gözlənilir

Türkiyəli qonaqlar Ədəbiyyat Muzeyindən xoş təəssüratla ayrılıblar

“Bilim Bakı” mərkəzinin şagirdləri Türkiyədə uğur qazanıblar

Bakıda 72 yaşlı qadın itkin düşüb

Panel müzakirə: Turizm təhsilində ən yaxşı təcrübələr

Stoltenberq: NATO Ukraynada uzunmüddətli münaqişəyə hazırlaşmalıdır

Bu gün kişi voleybolçuların Yüksək Liqasında çempion bəlli olacaq

Dövlət Turizm Agentliyinin aparat rəhbəri: Əsas məqsəd turizm üzrə ixtisaslaşmış təhsil müəssisələrini bir yerə toplamaqdır

Çinin böyük şəhərlərinin təxminən yarısı çökmə riski ilə üzləşib

Kökenhof – gül krallığı və ya sarı zanbağın sirri

Gənclər Kitabxanasında “Təmiz planet-sağlam həyat” layihəsi çərçivəsində silsilə materiallar hazırlanıb

Yasamalda 4 kiloqrama yaxın narkotik vasitə ələ keçirilib VİDEO

İmtahanda istifadə olunmuş test tapşırıqlarının düzgün cavabları DİM-in saytında yerləşdirilib

QDİƏT-in Baş katibi: Azərbaycanda turizm sektoru günü-gündən inkişaf edir və nəticələri də göz qabağındadır

“Tesla” bir neçə ölkədə elektromobillərinin qiymətlərini endirib

Paytaxt məktəbində ağacəkmə aksiyası keçirilib

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Rusiyaya işgüzar səfərə gəlib VİDEO

Azərbaycan millisinin UEFA İnkişaf turniri üçün yekun heyəti açıqlanıb

Magistraturaya qəbul imtahanı verəcək bakalavrların nəzərinə

“Neftçi” klubu “Yaşıl Gələcək” layihəsinə 1000 ağac ianə edib

Anjey Duda: Polşa öz ərazisində nüvə silahı yerləşdirməyə hazırdır

Yeniyetmə boksçular Şəkidə yarışırlar