Xıdır Nəbi bayramını xüsusi mərasimlə qeyd edən Yuxarı Öysüzlü kəndindən REPORTAJ VİDEO
Tovuz, 11 fevral, AZƏRTAC
Novruzun gəlişini qərb bölgəsində Tovuz rayonunun Yuxarı Öysüzlü kəndinin sakinləri xüsusi qeyd edirlər. Belə ki, yazın müjdəçisi olan Xıdır bayramı Kiçik çillənin birinci ongünlüyündə keçirilir. Deyilənə görə, insanlar Xıdır Nəbi (red: Xızır da deyilir) peyğəmbərin adı ilə bağlı olan bu gecəni yüz illərdir bayram kimi yaşadırlar.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Yuxarı Öysüzlü kəndinin sakinləri də yüzilliklərdən bəri özünəməxsus tarixi adət-ənənələrini bu günədək yaşadıb davam etdirirlər. Bölgədə bahar bayramını hər kəsdən tez məhz bu kəndin sakinləri qeyd edirlər. Rayon sakini Məlahət Hacıyeva deyir ki, hər il təqvimdə eyni tarixi - fevralın 10-dan 11-nə keçən gecəni bayram edən və bunu ənənə halına salan kənd camaatına hətta rayonun qonşu kəndlərinin sakinləri də qoşulurlar: “Adətən kəndlərdə, əkinçiliklə məşğul olan yerlərdə bu bayram həmişə qeyd olunub. Əslində, burada fəlsəfi məntiq var: kiminsə öküzü, kotanı, buğdası, kiminsə bişirdiyi mürəbbəsi olub və camaat qışın oğlan çağında bir-birinə bu ərzaqlarla kömək durublar. Beləliklə də Xıdır Nəbi bayramı yaranıb”.
“Xıdır Nəbi gecəsi”, “Xıdır bayramı” bəzilərinin isə “Xıdır baba” kimi də adlandırdığı bayramı insanlar təmtəraqla, uşaqdan böyüyə, cavandan qocasına bütün elliklə qeyd edir. İnsanlar bayramı su, torpaq və alovun qovuşduğu yerdə inanc yeri sayılan Xan çinarının ətrafına toplaşıb tonqal yandırmaqla keçirirlər. Sakinlər həmin gecəni baharın gəlişinin müjdəsi kimi sevinclə bayram edirlər. Evlərdə şirniyyatlar bişirilir, bayram tonqalları yandırılır. Ən əsası həmin gün süfrələrin bəzəyi olan qovud hazırlanır.
Qədim inanca görə, bu gündən sonra qışın soyuq günləri arxada qalır, təbiətdə yazın nəfəsi duyulur. İnsanları bu çətinliklərdən qurtarmaq üçün Xıdır Nəbi bərəkət paylayır. Bayram tonqalı ətrafına toplaşan insanlar isə uzun illərdir bu sətirləri birgə söyləyirlər:
“Mən Xıdırın quluyam,
Boz atının çuluyam.
Atının arpasıyam,
Ayağının nalıyam!”
Hələ ta qədimdən Xıdırın 4 ünsürün - Su, Od, Yel və Torpağın himayəçisi olduğuna inanıldığını deyən folklorşünas Elçin Qaliboğlu AZƏRTAC-a bildirib ki, ümumiyyətlə, qışdan yaza keçid həmişə xalqımızın düşüncəsində ciddi şəkildə mənalandırılıb. Belə ki, təsərrüfat həyatının məhsuldar keçməsi üçün qışın çətinliyinə dözmək lazımdır. Əcdad düşüncəsində bu gerçəklik normal qəbul olunurdu. Əcdadlarımız qış nə qədər çətin keçsə də, yazın mütləq gələcəyinə inanıblar. İnsanlar hər zaman bu inamla yaşayıblar. “Xıdır Nəbi bayramının bu gün də bölgələrimizdə qeyd edilməsi xalqımızın keçmişdən gələn adət-ənənələrinə bağlılığının sübutdur”, - deyə o bildirib.
Bölmənin digər xəbərləri
