Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

MƏDƏNİYYƏT

18 Aprel - Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günüdür

Bakı, 18 aprel, AZƏRTAC

Aprelin 18-i dünyada Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü kimi qeyd olunur. Bu əlamətdar gün Tarixi Yerlər və Abidələrin Mühafizəsi Şurasının (ICOMOS) təklifi ilə UNESCO tərəfindən 1983-cü ildə təsis olunub. Məqsəd insanların diqqətini abidələrin və tarixi yerlərin qorunmasına yönəltməkdir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, İslam Dünyası Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı (ICESCO) Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü münasibətilə təşkilata üzv ölkələrə müraciət edib. Müraciətdə dünya ictimaiyyətinin aprelin 18-ni Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü kimi qeyd etdiyi, bu əlamətdar günün bütün dünyada, o cümlədən İslam aləmində maddi və qeyri-maddi mədəni irsin əhəmiyyətini diqqətə çatdırmaq üçün bir fürsət olduğu vurğulanıb.

Qeyd edək ki, bu əlamətdar gün Azərbaycanda da geniş qeyd olunur. Hər il bu tarixdə qoruqlarda, tarixi məkanlarda abidələrin və tarixi yerlərin qorunmasının təbliği məqsədilə müxtəlif tədbirlər, sərgilər təşkil edilir.

İnsanın yaratdığı abidələr, yaşadığı yerlər zahirən dilsiz olsa da, mövcud durumu ilə bizə çox şey söyləyir. Abidələrin və tarixi yerlərin dağıdılması xalqın, millətin varlığının məhvi deməkdir. Təkcə XX əsrdə baş vermiş iki dünya müharibəsi nəticəsində nə qədər dağıntılar olub. Hazırda dünyada minlərlə abidə məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzədir. Bu baxımdan Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Gününün təsis olunması böyük əhəmiyyətə malikdir.

Ölkəmiz dünyada bəşər sivilizasiyasının ilkin meydana gəldiyi ərazilərdən biridir. Arxeoloji qazıntıların nəticələri göstərir ki, Azərbaycanda yaşamış insanların keçdikləri keşməkeşli və şərəfli yollar qədim yaşayış məskənlərində və çoxsaylı abidələrdə öz əksini tapıb. Yaşadığımız dövrə gəlib çatan bu abidələr hazırda çox qiymətli nümunələr kimi qorunur. Ölkəmizin hər yerində yaşı əsrləri və minillikləri əhatə edən tarixi abidələr mövcuddur. Bütün bunlar xalqımızı torpağa, əcdadlarına bağlayan qırılmaz tellərdir. Azıx mağarasından tapılmış və azıxantrop adlandırılan qədim insanın alt çənə sümüyü Azərbaycanın dünyada ən qədim ibtidai insan məskənlərindən biri olmasını sübut edir. Qobustanda aşkar edilmiş yaşayış məskənləri bu ərazidə ən qədim dövrlərdən insanların məskunlaşdığını təsdiqləyir.

Ölkəmizin ərazisində Manna, daha sonralar cənubda Atropatena dövlətinin yaranması nəticəsində şəhərlər salınıb, müdafiə tikililəri, əzəmətli qala divarları inşa edilib. Qafqaz Albaniyası dövründə şəhərsalma sahəsində mühüm addımlar atılıb. Qəbələ şəhərinin möhkəm qala divarları, saxsı borularla çəkilmiş su kəməri, Dəmirqapı keçidində daşdan tikilmiş müdafiə sistemi, Çıraqqala, Ləkit kəndindəki dairəvi xristian məbədi və digər yerlər şəhərsalma mədəniyyətinin yüksək səviyyəsini göstərir. Ümumiyyətlə, İslamdan əvvəl və sonra ölkəmizin ərazisində qiymətli abidələr inşa olunub. Orta əsrlərə aid abidələr (Möminə Xatun, Qarabağlar, Gülüstan, Bərdə türbələri, Şirvanşahlar sarayı, Şəki xan sarayı, Şuşa şəhərinin abidələri və s.) nəinki Şərq, hətta dünya memarlığının ən gözəl incilərindəndir. Bu məqamda ulu öndər Heydər Əliyevin müdrik kəlamlarını qeyd etmək yerinə düşər: “Biz tarixi keçmişimizə nəzər salarkən, ulu babalarımızın yaratdığı və indiyə qədər yaşayan abidələrlə, qalalarla, şəhərlərlə, heykəllərlə, yollarla – yaradılan hər bir şeylə fəxr edir və bunları yaradanları daim xatırlayır, onlara öz minnətdarlığımızı bildiririk”.

Abidələrimizin və tarixi yerlərimizin məhv olmaq təhlükəsi ölkəmizin bəzi bölgələrindən də yan ötməyib. İşğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda Ermənistanın hərbi birləşmələri milli mədəniyyət abidələrimizi qəddarcasına dağıdıb.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2011-ci il 2 avqust tarixli Qərarı ilə təsdiq edilmiş dövlət tərəfindən mühafizə olunan daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısında Qobustan qoruğunda 1067 sayda dünya əhəmiyyətli, “İçərişəhər” Tarix-Memarlıq Qoruğunda 3 dünya, 93 ölkə, 2568 yerli əhəmiyyətli, “Qala” Tarix-Etnoqrafiya Qoruğunda 7 ölkə, 234 yerli, “Nardaran” Tarix-Mədəniyyət Qoruğunda 1 dünya, 5 ölkə, 7 yerli, “Atəşgah məbədi” Tarix-Memarlıq Qoruğunda 1 dünya əhəmiyyətli tarixi abidə qeydə alınıb. Son illər ərazidə 1700-dək yeni abidə aşkar olunub. Tariximizin təcəssümü olan bu abidələr turizm baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır.

Tarixi abidələrimizin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması sahəsində dövlətimizin başçısı İlham Əliyevin, Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyevanın ölkə daxilində və xaricində həyata keçirdikləri böyük işlər hər kəs üçün ən gözəl örnəkdir.

“İçərişəhər” memarlıq kompleksi, Qobustan Dövlət Tarixi-Bədii Qoruğu UNESCO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil edilib. Qobustandakı muzey isə 2013-cü ildə Avropanın ən yaxşı muzeyləri sırasında olub. Milli mədəni irsin qorunmasını təmin etmək, “Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyasını həyata keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2013-cü il 27 dekabr tarixli Sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “Daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin bərpası, qorunması, tarix və mədəniyyət qoruqlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və inkişafına dair 2014-2020-ci illər üzrə Dövlət Proqramı” isə görüləcək işlərin istiqamətini dəqiq müəyyən edən qiymətli sənəddir. Bu sənədə daşınmaz tarix-mədəniyyət abidələrinin yeni siyahısının tərtibi, bərpa-konservasiya işlərinə dair normativ sənədlərin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması, qoruqların maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi, yüksəkixtisaslı kadrların hazırlanması, beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığın inkişafı kimi vacib məsələlər daxil edilib.

Azərbaycan rəhbərliyinin böyük diqqət və qayğısı sayəsində ölkəmizdə tarixi abidələrin tədqiqi, mühafizəsi və bərpası, mədəniyyət nümunələrinin beynəlxalq aləmdə təbliği istiqamətində böyük işlər görülür. Bütün bunlar isə Azərbaycanın qlobal dünyaya öz maddi və mənəvi mədəniyyəti ilə birgə inteqrasiyasını təmin edir.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunda şair Rüstəm Behrudi ilə görüş

Azərbaycanın stolüstü tennisçiləri Afrikaya yollanıblar

AQTİ-nin laboratoriyası beynəlxalq səriştəlilik sınaqlarında uğurlu nəticələr əldə edib

VXSİDA informasiya sistemlərini tam olaraq “Hökumət buludu”na köçürüb

AFFA Premyer Liqa təmsilçilərini cərimələyib

Füzulidə 32 ildən sonra ilk Su çərşənbəsi - məktəblilərin sevinci

“Ulduz” Şokolad Fabriki yüksək dərəcəli beynəlxalq “IFS FOOD” Version 8 sertifikatına layiq görülüb

“Media haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2021-ci il 30 dekabr tarixli 471-VIQ nömrəli Qanununun icrası ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

BMT-nin Ətraf Mühit üzrə Assambleyası sessiyasının iştirakçıları “üçqat planetar böhran”ın aradan qaldırılması məsələlərini müzakirə edirlər

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2001-ci il 2 avqust tarixli 132 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin Siyahısı”nda dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin “Gənclər arasında ailənin və nikahın əhəmiyyəti, onun qorunması və möhkəmləndirilməsi məqsədilə erkən nikahın və qohumlar arasında nikahın mənfi nəticələrinə dair maarifləndirmə Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2020-ci il 23 iyun tarixli 213 nömrəli və “İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin işçilərinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi və maddi-texniki bazasının yaxşılaşdırılması məqsədilə həmin Agentliyin hesabına köçürülən vəsaitdən istifadə Qaydası”nın təsdiq edilməsi haqqında” 2021-ci il 13 oktyabr tarixli 309 nömrəli qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Rusiyada benzin ixracı müvəqqəti qadağan ediləcək

“Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2014-cü il 15 may tarixli 167 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin Nizamnaməsi”ndə dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2023-cü il 25 dekabr tarixli 2415 nömrəli Fərmanının icrası ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi barədə
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

“Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin fəaliyyəti ilə bağlı bəzi məsələlərin tənzimlənməsi və “Azərbaycan Respublikasının Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin tabeliyində “Hərbi Vətənpərvərlik və Mütəxəssis Hazırlığı Mərkəzi” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin yaradılması haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2012-ci il 13 iyul tarixli 681 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2023-cü il 16 noyabr tarixli 2353 nömrəli Fərmanının qəbul edilməsi ilə əlaqədar Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin bəzi qərarlarında dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin QƏRARI

Pakistanın şimal-qərbində əməliyyat zamanı iki silahlı öldürülüb

Şagirdlər “UNEC-də bir gün” layihəsində iştirak ediblər

Paytaxtın Nərimanov rayonunda fəaliyyət göstərən restoranda nöqsanlar aşkarlanıb

Bakı hava limanın ilk onluğunda olan uçuş istiqamətləri açıqlanıb

Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Malayziyada üç beynəlxalq mükafata layiq görülüb

“Cobra Gold” manevrlərinə 30-a yaxın ölkədən 10 min hərbçi qatılıb

ABŞ Serbiya şirkətlərinə sanksiya tətbiq edib

Xocalı soyqırımının ölkə xaricində tanıdılması istiqamətində silsilə tədbirlər keçirilib

BDU-da tədbir: “Yaşıl kimya”

Sahibkarlar Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonuna səfər ediblər

İngiltərə Premyer Liqasında məhsuldarlıq rekordu qeydə alınıb

İstanbulda Xocalı soyqırımına həsr edilən “Adsız qadın” tamaşası nümayiş olunub

® Gizem Öncel: Kolleksiyam dəbsevərlər tərəfindən böyük maraq və rəğbətlə qarşılandı

Xocalı soyqırımına aparan hadisələr – Şahidin dili ilə

Xarici dil fənnindən danışıq bloku üzrə imtahan verəcək şəxslərin nəzərinə

AYİB avtotransformator avadanlığı almaq üçün Azərbaycana kredit verəcək

Azərbaycan Respublikasının dəniz sərhədini pozan şəxslər saxlanılıb

MDB dövlət başçılarının növbəti görüşü may ayında Aşqabadda keçiriləcək

Ali Məclisin yaz sessiyasının növbəti plenar iclası keçirilib

Rusiyada “Quran”ı yandıran şəxsə hökm oxunub

Bakıdakı Dünya Kubokunda Azərbaycanı təmsil edəcək idman gimnastları müəyyənləşib

Rüstəm Orucov: Avropa Cüdo Birliyində fəaliyyətimi davam etdirməyi düşünürəm

Məhəmməd Füzuli yaradıcılığı Almaniyanın ədəbiyyat portalında

Yeni Kaledoniyanın kanak xalqının nümayəndələri müstəqillikləri tələbi ilə Parisdə bir araya gəliblər

Qərbi Ukrayna Universitetinin tələbələri üçün Azərbaycan haqqında leksiya keçirilib

Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi Budapeştdə də anılıb

Nəsimi və Binəqədi rayonları üzrə sertifikatlaşdırma ilə bağlı görüş keçirilib

Azərbaycanın daha bir cüdo hakimi "A" kateqoriyası alıb

Sabah ölkə ərazisində hava əsasən yağmursuz olacaq

Filarmoniyada növbəti abonement konsertlər təşkil edilib

İsveç millisinin futbolçusu süni tənəffüs aparatına qoşulub

“MWC 2024” sərgisində HONOR süni intellekt texnologiyalarına əsaslanan inqilabi MagicBook Pro 16 noutbukunu təqdim edib

Novruzun ilk müjdəçisi – su çərşənbəsində isə 7 dərəcəyədək isti müşahidə olunur

Ali Məhkəmə məhkəmə qərarı ilə təsdiq edilmiş barışıq sazişinin etibarsızlığı barədə iddianın mümkünlüyünə aydınlıq gətirib

“Barselona” Dani Alvesin adını əfsanələr siyahısından çıxarıb

Sahibkarlar üçün 7 sahə üzrə daxili bazar araşdırması aparılır

FHN: Ötən sutka ərzində 1-i azyaşlı olmaqla 7 nəfər xilas edilib

BDU və Bartın Universitetinin birgə konfransı: “Xocalı: soyqırımından zəfərə”

Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi: Narkotik istifadəçiləri arasında İİV-ə yoluxanların sayı 2 dəfə azalıb

Ötən il nağdsız valyuta bazarında aparılan əməliyyatların həcmi açıqlanıb

Naxçıvanda faqot ifaçısı Ümüd Musayevin solo konserti olacaq

Ermənistan Rusiya sərhədçilərinin Zvartnots aeroportunda fəaliyyətini dayandırmasını istəyir

Beynəlxalq olimpiadada Azərbaycanı təmsil edəcək şagirdlərin adları açıqlanıb

Yurgen Klopp “Liverpul”un tarixinə düşüb

Mərkəzi Bank ötən il müxtəlif müddətli 125 not hərracı keçirib

“Caspian Agro” və “Interfood Azerbaijan” sərgiləri bu ilin mayında baş tutacaq

QDİƏT PA: Yaxın gələcəkdə Azərbaycan nümayəndə heyətinin AŞPA-da səsvermə hüququnun bərpa olunacağına ümid edirik

Minlərlə polşalı fermer yürüş keçirmək üçün Varşavaya axışır

Veteran futbolçu: “Neftçi” vacib xallar itirdi, “Qarabağ”ın rəqibi yoxdur

Prezident İlham Əliyev Səudiyyə Ərəbistanının Həcc və Ümrə nazirini qəbul edib  YENİLƏNİB VİDEO

İyirmi bir il əvvəl törədilmiş qəsdən adam öldürmə cinayətinin üstü açılıb

Emin Qəhrəmanovun əsərində Xocalı faciəsi

“Hizbullah” İsrail istiqamətində onlarla raket atıb

® “Birbank Biznes”lə biznes həyatınız rahat və sürətlidir

DİM buraxılış imtahanı verəcək şagirdlərə müraciət edib

Rusiyadan baxış: Paşinyanın indiki manipulyatorlarını Ermənistanın və onun xalqının taleyi maraqlandırmır

AMB: Bugünkü hərracda tələb 105 milyonu ötüb

Əlilliyi olan şəxslərin əl işlərinin satış-sərgisi təşkil edilib

Qadınlar gündə 3600 addım atmaqla ürək çatışmazlığı riskini azalda bilərlər

Azərbaycan Həndbol Federasiyasının rəsmisi yeni təyinat alıb

Yaponiyada elektromobil akkumulyatorunun ömrünü uzadan texnologiyalar hazırlanıb

BMU məzunu Böyük Britaniyada Xocalı soyqırımı ilə bağlı tədbir keçirib

F.T.Əhmədovun Azərbaycan Respublikasının ədliyyə naziri təyin edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Dövlət Xidməti: Ötən il ümumi satınalmaların sayı 13 faiz artıb

Azərbaycan Boks Federasiyasına yeni vitse-prezident seçilib

Bakıda 15 yaşlı uşaq avtobus sürdü, atası cəzalandırıldı

Sankt-Peterburqda Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi anılıb

Paytaxt məktəblərində işə qəbul müsabiqəsinin müsahibə mərhələsi başa çatıb

Şabranda KİA aşıb, 3 nəfər xəsarət alıb

Ronaldu nalayiq jestə görə diskvalifikasiya edilə bilər

Şamaxıda keçirilən düşərgədə gənclər narkotik vasitələrdən istifadənin risk amilləri barədə məlumatlandırılıb

Dövlət İmtahan Mərkəzi “Abituriyent” jurnalının 1-ci nömrəsini nəşr edib

Qırğızıstanda qar uçqunu nəticəsində dörd əcnəbi turist həlak olub

Astanada Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi anılıb

Astarada mərhum jurnalist Şakir Yaqubovun xatirə guşəsi yaradılıb

Azərbaycan Boks Federasiyasında ötən ilin yekunları və yeni hədəflər müzakirə edilib

Rusiya, Azərbaycan və İran elektrik sistemlərinin birləşdirilməsi ilə bağlı danışıqlar aparır

Bayden gələn həftə Qəzzada atəşkəsin başlayacağına ümid edir

Beynəlxalq Türk Akademiyasının Türkmənistan və Qırğızıstanla birgə keçirdiyi layihələr müzakirə edilib

Xankəndidə uşaq bağçasının zirzəmisindən xeyli silah-sursat tapılıb

® “STP Şirkətlər Qrupu” istehsal sahələrində enerji və su sərfiyyatına necə qənaət edir?

BMT 2025-ci ildə Dünya Sosial Sammiti keçirmək niyyətindədir

Baş Dövlət Yol Polisi idarəsindən valideynlərə ÇAĞIRIŞ

Xidmət rəisi vətəndaşların müraciətlərini dinləyib

Husilər Avropa və Asiyanı birləşdirən dörd sualtı internet kabelini zədələyiblər

Təhsildə inkişaf və innovasiyalar üzrə VIII qrant müsabiqəsinə sənəd qəbulu başlanır