Xızır Nəbi bayramını hər il təmtəraqla qeyd edən Yuxarı Öysüzlü kəndi – REPORTAJ VİDEO
Novruzun gəlişinin ilk müjdəçisi Xızır Nəbi gecəsidir. Bu qədim tarixi hadisə hər il Kiçik çillənin sonuncu ongünlüyü, yəni fevralın birinci dekadası başa çatdıqda qeyd olunur. Elə həmin gündən yazın müjdəçisi olan Xızır gecələri başlayır. Deyilənə görə, Xızır peyğəmbərin adı ilə bağlı olan bu gecə yazın gəlişinin ilk müjdəçisi olduğundan uzun illərdir ki, hər il eyni tarixi insanlar təmtəraqlı keçirirlər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu bayramı qərb bölgəsi, xüsusən Tovuzun Yuxarı Öysüzlü kəndinin sakinləri hər il özünəməxsus şəkildə qeyd edirlər. Kənd sakinləri yüzilliklərdən bəri gələn tarixi adət-ənənələrini bu günədək yaşadıb davam etdirməkdədirlər. Bölgədə bahar bayramını hər kəsdən tez məhz bu kəndin sakinləri qarşılayır desək, yanılmarıq. “Xızır (Xıdır) Nəbi gecəsi” kimi də adlandırılan bu bayramı insanlar təmtəraqla, xüsusi mərasimlərlə qeyd edirlər. Bayramı kəndin su, torpaq və alovun qovuşduğu yerdə inanc yeri olan Xan çinarının ətrafına toplaşıb tonqal yandırmaqla keçirirlər. Sakinlər həmin gecəni baharın gəlişinin müjdəçisi kimi qarşılayırlar. “Bu bayram yazın gəlişinə, çərşənbələrin başlanmasına hökm verən bayram sayılır. Deyilənlərə görə, Kiçik çillənin ilk ongünlüyündə Xızır Nəbi torpağa çubuğunu vurur, torpağın ilk oyanışı həmin gecədən başlayır. Ümumilikdə, 7 çərşənbə keçirilir. El-obada şumlama, torpağın oyanması üçün arzu-dilək mərasimləri keçirilib ki, soyuq, şaxtalı günlər tez ötüb getsin və əkin-biçinləri bol olsun. Ona görə də bu bayramı keçirməyə başlayıblar”- deyə kənd sakini Məlahət Hacıyeva bildirib.
İnanca görə, bu gündən sonra qışın məşəqqətləri arxada qalır, təbiətdə yazın nəfəsi duyulur. Sanki bir oyanma başlayır. Xalq rəvayətlərinə görə, insanları çətinliklərdən qurtarmaq üçün Xızır Nəbi qış günlərində evlərə bərəkət paylayır. “Bu bayramın bir çox önəmli simvolik mənaları var. Bu bayram həm də Xızır peyğəmbərlə bağlı qədim bir adət-ənənədir ki, hələ də bu dövrə gəlib çatıb. Deyirlər, Xızır Nəbi gələndə çubuğunu hara vurarsa, orada bir cənnət yaranar, bir gözəllik olar. Xızır Nəbinin gəlişi toy bayrama çevrilər”, - deyə kənd sakin Asif Qasmov vurğulayıb.
Yuxarı Öysüzlü kəndinin müəllimi İsa Hüseynov kənd camaatı, eləcə də rayon sakinləri üçün bu bayramın xüsusi əhəmiyyət daşıdığını deyir: “İllərdir bu bayram ilk bahar müjdəçisi kimi qeyd edilir - həmişə də eyni tarixdə, eyni məkanda. Əhali bu bayramı ocaq, şam yandırmaqla qeyd edirlər. Bayramın əsas atributlarından biri qovutdur. Süfrədə qovut mütləq olmalıdır. O buğda və qarğıdalı ununun qarışığından hazırlanır. İnanca görə, qovut unu bayram gecəsi evlərin dəhlizinə qoyulardı və Xızır peyğəmbər o qovuta toxunmaqla həmin evdə ruzi bolluğu olarmış”.
Qeyd edək ki, Xızır Nəbi gecəsinin bayram edilməsi, həm də bu dönəmdə günlərin uzanması, havaların nisbətən isinməsi, yazın gəlişinin hiss olunması ilə bağlı olan mərasimdir. Elə buna görə də bu günlərdə insanlar bir-birini yazın gəlişinin müjdəçisi Xızır Nəbi bayramı münasibətilə təbrik edir, yaz fəslinə, bayramlara indidən hazırlıqlara başlanılır.
Bölmənin digər xəbərləri
