Bakı, 20 aprel, AZƏRTAC

Xəbər verdiyimiz kimi, aprelin 14-15-də Avstriyanın paytaxtı Vyana şəhərində ATƏT-in baş qərargahında "Tolerantlığın və qeyri-ayrı-seçkiliyin təşviqi üzrə siyasət və strategiyalar" mövzusunda İnsan Ölçüsü üzrə birinci əlavə görüş keçirilib.

Görüşdə Azərbaycan Respublikasının millətlərarası, multikulturalizm və dini məsələlər üzrə Dövlət müşavirliyi xidmətinin baş məsləhətçisi Etibar Nəcəfov iştirak edib. O, AZƏRTAC-a müsahibəsində tədbirdə müzakirə olunan məsələlər barədə məlumat verib. Bildirib ki, iştirak etdiyi birinci əlavə görüş ATƏT regionunda tolerantlığın və qeyri-ayrı-seçkiliyin təşviqi üzrə siyasət və strategiyaların müzakirə olunmasına həsr edilmişdi. Bu mövzu müasir dövrdə olduqca aktualdır. Belə ki, bütün dünyada dözümsüzlüyün və ayrı-seçkiliyin artması müşahidə olunur. Bu, özünü ksenofobiya, islamofobiya, antisemitizm, dini və etnik radikalizm kimi neqativ halların güclənməsində göstərir.

Baş məsləhətçi qeyd edib ki, hələ ötən əsrin 70-ci illərində multikulturalizmin cəmiyyətdəki etnik-mədəni müxtəlifliklərin tənzimlənməsinə yönələn bir siyasət kimi meydana gəldiyi hətta Qərbi Avropa dövlətləri ksenofobiya, islamofobiya, antisemitizm və bu kimi mənfi halların qarşısının alınmasında acizdirlər. Beş-altı il bundan əvvəl bir neçə Qərb dövlətinin başçıları multikulturalizm siyasətinin cəmiyyətdəki etnik-mədəni müxtəlifliklərin tənzimlənməsində səmərəsiz bir siyasət olduğunu açıq şəkildə etiraf etmişdilər. Məlum olduğu kimi, müasir dövrdə bir sıra Yaxın və Orta Şərq ölkələrində davam edən hərbi münaqişələr burada yaşayan müxtəlif etnik və dini qrupların nümayəndələrinin Avropanın bir sıra ölkələrində sığınacaq axtarmalarına səbəb olaraq orada qaçqın böhranının yaranmasına səbəb olub. Bu isə öz növbəsində Avropada dözümsüzlüyün və ayrı-seçkiliyin, onların konkret təzahür formaları olan ksenofobiyanın, islamofobiyanın, antisemitizmin geniş yayılması ilə nəticələnir. Buna görə də qeyd olunan mənfi, demokratiyaya zidd hadisələrin qarşısının alınmasında ATƏT-in bu görüşünün keçirilməsinin böyük praktiki əhəmiyyəti var idi. ATƏT-ə üzv olan 57 ölkənin rəsmi nümayəndələrinin, vətəndaş cəmiyyəti təmsilçilərinin, məsələ ilə məşğul olan ekspertlərin sözügedən tədbirdə bir araya gəlmələri olduqca vacibdir.

ATƏT-in İnsan Ölçüsü üzrə birinci əlavə görüşünün qarşısında üç əsas məqsəd dururdu. Birincisi, tolerantlıq və qeyri-ayrı-seçkilik sahəsində ATƏT-ə üzv ölkələrin qarşılaşdığı problemləri müəyyən etmək, ikincisi, dözümsüzlüyə və ayrı-seçkiliyə qarşı mübarizədə əldə olunan mütərəqqi təcrübəni təqdim etmək, üçüncüsü, dözümsüzlüyə və ayrı-seçkiliyə qarşı mübarizə sahəsində ATƏT-ə üzv ölkələrə əldə olunan mütərəqqi təcrübə əsasında praktiki tövsiyələr işləyib hazırlamaq və bu sahədə ATƏT-in rolunu möhkəmlətmək. Qeyd olunan 3 məqsədə uyğun olaraq görüşdə 3 sessiya təşkil olunmuşdu.

Məlum olduğu kimi, müasir dövrdə Azərbaycan dünyanın əsas multikulturalizm mərkəzlərindən biri kimi tanınır. Dünyada Azərbaycanın multikulturalizm modelinə maraq artmaqdadır. Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, multikulturalizm sahəsində Azərbaycanın təcrübəsi öyrənilir. Bu fakt bizdə tolerantlıq və qeyri-ayrı-seçkilik sahəsində heç bir problemin olmamasından xəbər verir. Başqa sözlə desək, görüşün birinci sessiyasında müzakirə olunan tolerantlıq və qeyri-ayrı-seçkilik sahəsində ATƏT-ə üzv ölkələrin qarşılaşdığı problemlər bizdə yoxdur. Bununla belə qeyd etmək lazımdır ki, həmişə olduğu kimi, ölkəmizə düşmən mövqeyində olan Ermənistan nümayəndəsi birinci sessiyada öz çıxışında Azərbaycanda ermənilərə qarşı dözümsüzlük meyillərinin artmasının olduğunu deyirdi. O, bu meyillərin aprelin əvvəllərində Ermənistan silahlı qüvvələrinin təxribatı nəticəsində baş vermiş hərbi münaqişə zamanı daha da artdığını söyləyirdi. Ermənistan nümayəndəsinin bu böhtanla dolu çıxışı əslində Azərbaycanın bu münaqişədə qazandığı ədalətli, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə tam uyğun gələn, parlaq hərbi, siyasi və mənəvi-psixoloji qələbəsini ləkələmək məqsədini güdürdü. Lakin artıq dünya ictimaiyyəti Ermənistanın bu münaqişədə təcavüzkar tərəf olduğu yaxşı bilir.

E.Nəcəfov deyib ki, görüşün növbəti sessiyalarında tolerantlığın və qeyri-ayrı-seçkiliyin təşviqi sahəsində uğur qazanan ölkələrin mütərəqqi təcrübələrinin müzakirəsi və bu təcrübələrin yayılması ilə bağlı praktiki tövsiyələrin irəli sürülməsi zamanı çıxışında tolerantlığın və qeyri-ayrı-seçkiliyin təşviq olunmasında müasir dövrdə Azərbaycanın qazandığı nailiyyətlərdən danışıb. O, 2016-cı ilin Azərbaycanda “Multikulturalizm ili” elan edilməsi və bununla bağlı Prezidentin 2016-cı il 11 mart tarixli Sərəncamı ilə Tədbirlər Planının təsdiq edilməsini toplantı iştirakçılarının diqqətinə çatdırıb. Beynəlxalq əhəmiyyətli tədbirlər haqqında danışarkən bu yaxınlarda Bakıda keçiriləcək Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Sivilizasiyalar Alyansının VII Qlobal Forumunu qeyd edib.

İkinci sessiyada əsas məruzəçi qismində çıxış edən Avstriyanın Təhsil Nazirliyinin Vətəndaş Təhsili və Ətraf Mühit Təhsili Departamentinin müdiri Manfred Virtitş orta məktəb şagirdlərinin siyasi savadını qaldırmaq məqsədilə onlara siyasi elmlərin tədris olunmasının vacibliyini qeyd edib. Bildirib ki, bu, gələcəkdə gənclərdə tolerantlıq və multikulturalizm ideyalarının artmasına səbəb olacaq və cəmiyyətdə tolerantlığın və qeyri-ayrı-seçkiliyin bərqərar olmasına kömək edəcək. Onun bu təşəbbüsünün mühüm əhəmiyyətini qeyd edən E.Nəcəfov bu istiqamətdə artıq ölkəmizdə müəyyən işlərin görüldüyünü söyləyib və Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin uğurla həyata keçirdiyi “Beynəlxalq Multikulturalizm Yay/Qış Məktəbi” layihəsindən danışıb. Sessiyanın moderatoru Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin “Beynəlxalq Multikulturalizm Yay/Qış Məktəbi” layihəsini müsbət təcrübə kimi qiymətləndirib və onun təqdir olunmasını məsləhət görüb.

Xidmətin baş məsləhətçisi deyib: “Sözsüz ki, tolerantlığın və qeyri-ayrı-seçkiliyin təşviqi sahəsində Azərbaycanın əldə etdiyi böyük nailiyyətləri Ermənistanın nümayəndəsi sakit halda qəbul edə bilməzdi. Ermənistanın nümayəndəsi heç bir dəlil təqdim etmədən mənim çıxımdakı faktları “təkzib etməyə” çalışdı. Lakin onun bütün söylədiklərinin öz mahiyyətinə görə böhtandan başqa heç bir şey olmadığı aydın şəkildə görünürdü. Azərbaycanın istər ölkədaxili, istərsə də beynəlxalq müstəvidə tolerantlığın, qeyri-ayrı-seçkiliyin təşviqi, xüsusilə də mədəniyyətlərarası dialoqun, əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi sahəsində həyata keçirdiyi işlər, ev sahibliyi etdiyi mötəbər tədbirlər dünya ictimaiyyətinə yaxşı məlumdur. Mədəniyyətlərarası və sivilizasiyalararası dialoqun inkişafına həsr olunan nüfuzlu beynəlxalq tədbirlərin Azərbaycanda keçirilməsi ölkəmizin multikulturalizm sahəsində əldə etdiyi mühüm uğurlara dünya ictimaiyyəti tərəfindən göstərilən böyük etimaddır”.