Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

MƏDƏNİYYƏT

AZƏRBAYCANIN GƏNC İSTEDADLARI
Sona Bəşirova

Bakı, 16 aprel, Anara Axundova, AZƏRTAC

AZƏRTAC Azərbaycanın gənc istedadları haqqında məqalələr silsiləsini davam etdirir. Rubrikamızın budəfəki qonağı valideynləri ilə birlikdə Berlində yaşayan gənc və böyük gələcək vəd edən şahmatçı qız Sona Bəşirovadır. İstedadlı qız bu yaxınlarda başa çatmış şahmat üzrə Berlin çempionatında üç kateqoriyada çıxış edib və çox yaxşı nəticələr göstərib.

Hazırda 3-cü sinifdə oxuyan Sonanın 8 yaşı var. Çalışqan, zəhmətsevər, maraq dairəsi geniş olan bu qız məktəbdə də təriflənir. Valideynləri deyirlər ki, Sona çox intizamlı və sözəbaxandır, bir yerdə oturub saatlarla çalışmağı xoşlayır və bu, şahmatçı üçün müsbət keyfiyyət sayılır. Şahmatla cəmi iki il əvvəl məşğul olmağa başlayan Sona qısa müddətdə çox yaxşı nəticələr əldə edə bilib və bir neçə parlaq qələbə qazanıb. Onun şahmat aləminə gəlişi atası və həm də müəllimi Fariz Bəşirovun sayəsində olub.

Fariz Bəşirov deyir: “Evdə şahmat oynayırdım və qızım da bu oyunla maraqlanmağa başladı. Ona hansı fiqurun necə hərəkət etdiyini göstərdim və gördüm ki, onun şahmata marağı var. Sona hər şeyi çox tez mənimsəyirdi və biz sonradan daha çox məşğul olmağa başladıq. Hələ başlanğıcda nəzərimə çarpdı ki, o, qeyri-adi gedişlər tapmağı bacarır və bu, məndə təəccüb doğurdu. Anladım ki, qızımın bu bacarığını inkişaf etdirmək lazımdır, amma onunla ciddi məşğul olmaq üçün yetərincə vaxtım yox idi. Bundan sonra evimizin yaxınlığında şahmat məşğələləri yeri axtarmağa başladım. Bir uşaq dərnəyi tapdıq və Sona orada məşğul olurdu. Müəyyən bir vaxt ərzində o, davamlı olaraq oyunları uduzurdu, sonra yavaş-yavaş udmağa başladı və özüm də vaxt tapıb onunla məşğul olmağa çalışırdım. Amma həmin dərnəkdə güclü inkişaf yox idi və orada uşaqları yarışlara göndərmirdilər. Günlərin birində özüm onu hər hansı bir turnirə aparmaq qərarına gəldim”.

Beləliklə, Sona atası ilə birlikdə ilk turnirinə gedir və orada uzun müddət klublarda şahmat oynayan uşaqlar arasında üçüncü yeri tutur. İstedadlı qızı nəzərdən qaçırmaq olmazdı. Şagirdləri turnirdə iştirak edən klublardan birinin nümayəndələri Sonanı öz məkanlarına dəvət ediblər. Amma məlum olub ki, bu klub qızın ailəsinin yaşadığı ərazidən çox uzaqda yerləşir. Fariz Bəşirov bu barədə nümayəndələrə məlumat verəndə, onlar Sona üçün onlayn məşq etməyə hazır olduqlarını deyiblər, çünki klub nümayəndələri belə bacarıqlı şahmatçının orada oynamasını çox istəyirdilər. Beləliklə, Sona “SV Empor Berlin” klubuna üzv olur.

Şahmatçı qızın atası əlavə edir: “Artıq bu klubda bizə nə etməli olduğumuzu, hansı yarışlara gedəcəyimizi deyirdilər. Beləliklə, bizim “karyeramız” başlanmış oldu. Gördük ki, onun yaşıdları arasında kifayət qədər güclü şahmatçılar var və onların hamısı klub məşqçiləri ilə yanaşı, fərdi məşqçilərlə də təhsil alır. Biz də əlavə məşqçi axtarmağa başladıq. Berlində yaxşı məşqçi tapmadıq. Ona görə də dostların vasitəsilə Sona ilə onlayn məşq edə biləcək məşqçi axtarmağa başladıq”.

Əvvəlcə Sona üçün Bakıda məşqçi tapıldı, sonra Gürcüstanda iki məşqçi onunla məşğul oldu. Fariz Bəşirov bununla bağlı deyir: “Biz komanda şəklində çalışırıq. Sona icraçıdır, mən məşqçiləri əlaqələndirirəm və ümumi təşkilati məsələləri həll edirəm, onun tapşırıqları yerinə yetirməsinə nəzarət edirəm, klubdan olan məşqçi daxili məsələlərin həlli və turnirlərlə məşğuldur, onun rəqiblərinin oyununu təhlil edir. O, həmçinin onlayn məşqçilərlə məşğul olur”.

Sona ötən ilin yazında turnirlərdə iştirak etməyə başlayıb. Bu zaman əsas rəqabət artıq başa çatmışdı. Amma Sona Zebnits şəhərində keçirilən beynəlxalq turnirə getməyi bacardı və burada 8 yaşa qədər uşaqlar arasında keçirilən açıq turnirdə iştirak etdi. Orada gənc şahmatçı qızlar arasında birinci yeri tutub və birbaşa Almaniya çempionatına vəsiqə qazanıb.

Sonra Sonanın birinci şahmat mövsümü başladı. Qız, əsasən, oyunların 3 saat və ya daha çox davam edə biləcəyi əla vaxt nəzarəti ilə klassik şahmat üzrə ixtisaslaşır. Lakin o, müxtəlif vaxt nəzarəti olan turnirlərdə də iştirak edib, burada mükafatlar qazanıb. Sona yaş məhdudiyyəti olmayan açıq turnirlərə də qatılır və daha yaşlı rəqiblərə qarşı oynayır. Maraqlıdır ki, belə yarışlar arasında 16 yaşadək uşaqlar arasında turnir də var ki, burada da cəmi 7 yaşı olan Sona mütləq çempion olub.

Berlin çempionatı bu yaxınlarda başa çatıb, burada şahmatçı eyni vaxtda üç kateqoriyada iştirak edib: 10 yaşa qədər uşaqlar üçün açıq kateqoriya (burada həm qızlar, həm də oğlanlar yarışır) - final mərhələsində Sona yeganə qız idi, o, doqquz oğlanın arasında 6-cı yeri tutub; 10 yaşadək qızlar arasında kateqoriyada - Sona orada qalib gəlib; nəhayət, klub komandalarının öz aralarında yarışdığı komanda kateqoriyasında - Sona 12 yaşa qədər uşaqlar kateqoriyasında iştirak edib və öz oyunlarını birinci lövhədə (yəni ən güclü oyunçu kimi) oynayıb. O, öz klubu üçün 6 oyundan 4-də qalib gəlib.

Fariz Bəşirovun sözlərinə görə, turnir həmişə gənc şahmatçılar üçün böyük sınaqdır. O əlavə edir: “Hətta uzaqlara getmək lazım gəlməsə belə, adətən bütün gününü sərf etməli olursan. Çünki bir qayda olaraq, gün ərzində bir neçə partiya oynamalı olursan, məsələn, üç partiya və onların hər biri kiçik fasilələrlə 2-3 saat davam edir. Əvvəlki oyunun necə bitməsindən asılı olmayaraq, bir araya gəlib növbəti partiyanı oynamaq lazımdır. Bəzən qələbədən sonra eyforiyanı kənarda qoymalı və diqqətini yeni oyuna cəmləməli olursan və ya əksinə, partiya o qədər də uğurlu alınmayıbsa, başını aşağı salıb növbəti oyunu oynamaq lazımdır. Bu, hətta böyüklər üçün də çətindir! Hələ 8 yaşlı uşaq üçün isə məncə, bir şücaətdir”.

Sona çox gənc yaşına baxmayaraq, müxtəlif vəziyyətləri emosional cəhətdən yaxşı idarə edir. O, heç vaxt böyük narahatlıq hissi keçirmir, hətta vəziyyət yaxşı olmasa belə, təmkinini qoruyub saxlayır. Eyni zamanda, bu qız qalib gəlsə də, çox eyforiyaya qapılmır və dərhal növbəti oyuna hazırlaşa bilər. Bundan əlavə, o, məşqçiləri və onların məsləhətlərini diqqətlə dinləyir. Yəni yaşına görə özünü kifayət qədər peşəkar aparır.

Sonanın sözlərinə görə, onun üçün iki qələbə xüsusilə yaddaqalandır. Yarışların birində rəqibi ilə bərabərə qaldı və o, qalib gələ bilməyəcəyindən qorxdu. Hər iki qız yorğun görünürdü, bu, onların bir gündə üçüncü oyunu idi və artıq bayırda axşam idi. Amma rəqibi səhvə yol verdi və Sona oyunu qələbə ilə başa vura bildi. Başqa bir oyunda isə o, 12 yaşlı uşaqla oynadı. Ciddi rəqib kimi heç bir səhvə yol vermədi. Sona çox dəqiq oynamalı idi. Oyun uzun sürsə də, Sona qalib gələ bildi.

İstedadlı qızcığaz arzu edir ki, gələcəkdə onu örnək alan başqa uşaqlar da ilhamlansın və şahmat oynamağı öyrənsinlər. Amma hələ ki, Sona böyüyür, təkmilləşir və səylə çalışmaqda davam edir.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Türkiyədə yüksəksürətli qatarlardan istifadə edənlərin sayı 86 milyonu ötüb

Ukrayna Silahlı Qüvvələri Rusiya gəmisinin məhv edilməsi barədə məlumat yayıb

Romada Azərbaycan musiqisindən ibarət konsert olub

Seyid İbrahim Rəisi: İranın Azərbaycanla əlaqəsi qonşuluq əlaqəsindən daha üstündür

Çinin kənd təsərrüfatı naziri haqqında təhqiqat başlanıb

Böyük Britaniyada minlərlə insan suların çirklənməsinə görə aksiya keçirib

Prezident İlham Əliyev: İran-Azərbaycan birliyi, dostluğu sarsılmazdır

Azərbaycan Prezidenti: Ümid edirəm ki, Ermənistan düzgün siyasət apararaq regional əməkdaşlığa ziyan yox, töhfə verəcək

Latviya Respublikası Parlamentinin sədri Füzuliyə gəlib YENİLƏNİB

Prezident: Qeyri-regional ölkələrin bizim işlərimizə müdaxiləsi qəbuledilməzdir

Yusif Səfərov və Xocalı prospekti istiqamətində nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə məhdudiyyət qoyulub

Prezident İlham Əliyev: İranın Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişi məsələsinə dair dəstəyini alqışlayırıq

Prezident: Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvanda “yaşıl enerji” mənbələrinin yaradılması bütün bölgəyə fayda verəcək

Azərbaycan Prezidenti: Bizim energetika sahəsində çox böyük planlarımız var

Şəki-Zaqatala bölgəsi üzrə VI sinif şagirdləri üçün monitorinqdə 8227 məktəbli iştirak edib

Prezident İlham Əliyev: İran-Azərbaycan dostluğu, qardaşlığı bölgənin sabitliyi üçün önəmli amildir

Avropa İttifaqı və Almaniya ekoloji məsələlərdə yekdil deyil

Prezident: İran ilə Azərbaycan arasında dövlətlərarası münasibətlər ən yüksək səviyyəyə qalxıb

Britaniyanın müdafiə naziri: Rusiya ilə birbaşa münaqişədə olmaq istəmirik

Prezident İlham Əliyev: “Qız Qalası” hidroqovşağının açılışı və “Xudafərin” hidroqovşağının istismara verilməsi tarixi hadisədir

Paytaxtda 50 minə yaxın VI sinif şagirdi monitorinqdə iştirak edib

Avstriyanın Lints şəhərinin nümayəndə heyəti Sumqayıtdadır

Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib VİDEO

“Atatürkü Anma, Gənclik və İdman Bayramı” münasibətilə İstanbul Boğazında gəmilərin hərəkəti müvəqqəti dayandırılıb

Azərbaycan və İran prezidentlərinin iştirakı ilə “Xudafərin” hidroqovşağının istismara verilməsi və “Qız Qalası” hidroqovşağının açılış mərasimi keçirilib YENİLƏNİB VİDEO

Azərbaycan ilə İranın dövlət sərhədində Prezident İlham Əliyevin və Prezident Seyid İbrahim Rəisinin görüşü olub YENİLƏNİB-2 VİDEO

Oğuzda qumbara və sursat aşkarlanıb

Sabah Azərbaycanın rayonlarının bəzi yerlərində arabir yağış yağacağı gözlənilir

“Yaşıl muzey” interaktiv proqrama başlanılıb

“Rusiya – Azərbaycan” dəyirmi masası və ikitərəfli görüşlər keçirilib

Faktiki hava açıqlanıb: Bəzi yerlərdə yağış yağıb, şimşək çaxıb

Milli Kitabxanada Salman Mümtaz haqqında virtual və ənənəvi sərgi təqdim olunub

Bank kartlarından oğurluq hallarının qarşısının alınması məqsədilə maarifləndirmə işi gücləndirilib

Gənc Tamaşaçılar Teatrında “Mənim ağ göyərçinim” tamaşası nümayiş edilib

Anna Skidan Polşada keçirilən turnirdə qızıl medal qazanıb

VI sinif şagirdləri üçün monitorinq keçirilir

“Zəfər çələngi” və “Xalqa bağışlanmış ömürdən anlar” kitablarının elektron versiyaları oxucuların istifadəsinə verilib

Azərbaycanın üç cüdoçusu dünya çempionatında mübarizəyə başlayır

Bu gün Xalq şairi Rəsul Rzanın doğum günüdür

Silahlı qruplaşma Sudanda 8 mülki şəxsi öldürüb

Almaniya Müdafiə Nazirliyi Ukraynaya dəstək üçün hökumətdən əlavə 3,8 milyard avro tələb edib

İngiltərədə 11 yaşdan kiçik futbolçulara topa başla vurmaq qadağan ediləcək

Pol Makkartni ilk britaniyalı milyarder musiqiçidir

Teleqram heşteqlər üzrə axtarış funksiyasını təkmilləşdirmək niyyətindədir

Çin kosmik sektorda casusluq hallarını aşkarlayıb

“Real Madrid” 2025-ci ildə Mak Allister ilə müqavilə imzalaya bilər

İqlim dəyişikliyi beyin xəstəlikləri olan insanların sağlamlığına mənfi təsir göstərir

Türkmənistanda şair Məhtimqulu Fəraqinin 60 metr hündürlükdə heykəli ucaldılıb

Türkiyədə “Akkuyu” AES-in ilk reaktor sistemlərinin sınaqları davam etdirilir

"Gəncləşən muğam" layihəsi Gəncədə

BƏƏ Prezidenti humanitar fəaliyyətinə görə mükafata layiq görülüb

İtaliyaya keçmək istəyən 23 tunisli miqrant Aralıq dənizində itkin düşüb

Əfqanıstanda baş verən atışmada ölənlərin sayı 6-ya çatıb

Dövlət Teatr Muzeyi “Təbiəti duyaraq sev!” adlı tədbir keçirib

Elçin Bayramov: Şuşa tək Azərbaycanın deyil, dünyanın incisinə çevriləcək

Basketbol üzrə Azərbaycan çempionatında bürünc medalların sahibi bəlli olub

İstiqlal Muzeyində Beynəlxalq Muzeylər Gününə həsr olunmuş konsert proqramı

Milli Xalça Muzeyində Beynəlxalq Muzeylər Günü qeyd olunub

Azərbaycanla Belarus arasında əlaqələr uzun illərdir möhkəm təməllər üzərində qurulub – ŞƏRH

Bakıda “İslam dünyasının mədəni irsinin qorunması” mövzusunda keçirilən konfrans başa çatıb

"Gəncə" Azərbaycan millisinin voleybolçusunu transfer edib

Cevdet Yılmaz: TDT üçüncü dövlətlərin əməkdaşlıq etmək istədiyi güclü təşkilata çevrilib

Azərbaycan Dillər Universitetində “Tayvan məsələsi və yeni dövrdə Çinin birləşməsi işi” mövzusunda seminar keçirilib

Latviya Parlamentinin sədri Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib

Dünyanın qeyri-adi muzeyləri

Gürcüstan Prezidenti “Xarici təsirin şəffaflığı haqqında” qanuna veto qoyub

32 ildən sonra Laçında ikinci dəfə toy sədası eşidilib FOTO

Qızıl Avropa Liqası: Azərbaycanın voleybol millisi Slovakiyaya məğlub olub

Bakıda keçiriləcək Avropa çempionatında iştirak edəcək Azərbaycan güləşçiləri bəlli olub

Azərbaycan boksçuları “Heydər Əliyev Kuboku 2024” beynəlxalq turnirində 27 medal qazanıblar

Premyer Liqa: "Sabah", "Neftçi" və "Zirə"dən vacib qələbə

Sel suları Xaçmaz-Quba yolunda hərəkəti çətinləşdirib VİDEO

Papa Fransisk: Gəlin, müharibələrə son qoyaq

Beynəlxalq ekspert: Bratislava Bakını iqtisadi-ticarət və investisiya sahəsində Cənubi Qafqazda əsas tərəfdaş hesab edir – MÜSAHİBƏ

Əlahiddə Ümumqoşun Ordu müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət keçmək istəyənlərin qəbulunu elan edir

Birinci xanım Mehriban Əliyeva instaqram hesabında Zəngilan səfəri ilə bağlı paylaşım edib VİDEO

Problemlərin inkarı Fransa üçün Afrikanın itirilməsi ilə nəticələndi, növbədə “xarici ərazilərdir” TƏHLİL

Xalq artisti Roza Cəlilova yubileyi münasibətilə evində ziyarət olunub

Şirvan-Salyan Regional Təhsil İdarəsi üzrə monitorinq 7 mindən çox şagirdi əhatə edib

DSX-nin birləşmə və hərbi hissələrində gənc əsgərlərin andiçmə mərasimi keçirilib

Cənubi Qafqazda sülhün qarantı ŞƏRH

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ölkələrinin Gənc Sahibkarların 10-cu Beynəlxalq Kazan Forumu başa çatıb

Milli Kitabxanada növbəti treninqin müdavimlərinə sertifikatlar təqdim olunub

Qarabağ Universiteti ilə bağlı sualları cavablandırmaq üçün yeni 146-6-1 xətti açılıb

Qarabağ Universitetinin bukleti hazırlanıb

Azərbaycan boksçuları Konstantin Korotkov Memorialını 5 medalla başa vurublar

Güclü leysan və dolu Qaxın kəndlərində fəsadlar törədib, dəymiş ziyan hesablanır VİDEO

Polkovnik: Heç bir qüvvə Azərbaycanda xalq-ordu birliyinə xələl gətirə bilməz

Fransa Kaledoniyada baş verənləri Azərbaycanın adına yazmaqla dünya ictimaiyyətində çaşqınlıq yaradır ŞƏRH

ADPU-nu 50 il əvvəl bitirən məzunların görüşü keçirilib

Türkiyə Əfqanıstana 24 ton humanitar yardım yollayıb

Türkiyədə “Atatürkü Anma, Gənclik və İdman Bayramı” münasibətilə “Gənclik həftəsi” keçirilir

Azərbaycanın güləş üzrə daha bir yığması Avropa çempionu olub

GDU-da tələbələr imtahanların keçirilmə qaydaları barədə məlumatlandırılıblar

Ədəbiyyat Muzeyinin Aran regional filialı “Açıq qapı” günü təşkil edib

GDU-nun Regional Kollecində Məzun günü keçirilib

Azərbaycan gimnastlarının Neftçalada nümunəvi çıxışları olub

Dörd ayda əhalinin sosial ödənişlərinə 2 milyard 914 milyon manat xərclənib

Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin iclasında bir sıra qərarlar çıxarılıb

Azərbaycan cüdoçularının dünya çempionatında ilk rəqibləri bəlli olub