Bəzi Avropa ölkələri Cənubi Qafqazı yenidən qarşıdurma platformasına çevirmək istəyir - Siyasi şərhçi
Bakı, 10 oktyabr, AZƏRTAC
Qırx dörd günlük müharibədən sonra ötən üç il müddətində Ermənistan müxtəlif bəhanələrlə sülh sazişini imzalamaqdan imtina edib. Bu bəhanələrdən biri də Qarabağla bağlı hələ də davam edən iddiaları idi. Lakin antiterror tədbirləri nəticəsində erməni separatizminin ləğv edilməsi İrəvanın bu bəhanəsini də sıradan çıxardı və artıq Azərbaycan-Ermənistan sülh sazişinin imzalanması önündə ciddi əngəlin qalmadığı görünür.
Ermənistan isə yenə də münasibətlərin normallaşması, regional kommunikasiyaların açılması və bölgəyə sülhün gəlməsinə doğru heç bir addım atmır. Son proseslər göstərir ki, İrəvanın qeyri-konstruktiv mövqeyinin arxasında Avropa dövlətlərinin onu silahlandırması dayanır. Əslində, 44 günlük müharibədən sonra Avropa ölkələri Ermənistanı müxtəlif vədlərlə sülh prosesindən yayındırırdı, indi isə bunu silahlandırma ilə həyata keçirir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi şərhçi Asif Nərimanlı söyləyib.
O qeyd edib ki, bu silahlandırma prosesinin sülhə xidmət etmədiyi və Cənubi Qafqazı yenidən qarşıdurma platformasına çevirmək istədikləri aydın görünür. Avropa ölkələrinin, xüsusilə başda Fransa olmaqla Ermənistanı silahlandıran tərəflərin məqsədi İrəvanın maraqlarını qorumaq yox, bölgədə öz siyasətlərini yürütmək məqsədi daşıyır. Bu qüvvələr Ermənistanı Cənubi Qafqazda özlərinin plasdarmı olaraq görürlər və onların birdən çox məqsədləri vardır.
Birincisi, Ermənistanda Rusiyanın zəifləyən yerini tutmaqdır.
İkincisi, Rusiyanı bu bölgədən uzaqlaşdırmaqdır.
Üçüncüsü, Azərbaycan və Türkiyənin bölgənin yeni reallığında artan rolunu zəiflətməkdir.
Dördüncüsü, Avrasiyanın nəqliyyat şəbəkələrinin Cənubi Qafqazdan keçən dəhlizləri üzərində nəzarət imkanları əldə etmək, buna nail ola bilmədikləri təqdirdə, bu kommunikasiyaların önünü kəsməkdir.
Siyasi şərhçinin sözlərinə görə, artıq rəsmi Parisin atdığı addımlar bu ölkənin Ermənistana hərbi müstəvidə geniş dəstək verməyə başladığını təsdiqləyir və bu, Fransanın hərbi-siyasi rəhbərliyi tərəfindən açıq şəkildə bildirilir. Fransa Ermənistanın silahlandırılmasını bir neçə istiqamətdə həyata keçirir. Bunlardan biri birbaşa əməkdaşlıqdır, ötən ilin sentyabr ayından başlayaraq, bunu açıq müstəviyə keçirdilər. Digəri Hindistan üzərindən silahların ötürülməsidir. Ermənistanın silahlandırılmasında Hindistanın öz maraqları var, lakin bu ölkədən verilən silahların Fransa şirkətləri ilə ortaq istehsal edilməsi xüsusilə diqqət çəkir. Misal üçün, Hindistanın Ermənistana tədarük etdiyi “Trayan” sistemləri Fransanın “Nexter Systems” hərbi-sənaye kompleksinin iştirakı ilə istehsal olunur.
Bununla yanaşı, Fransa Ermənistana hərbi məsləhətçilərini də göndərir. Aydındır ki, onların əsas işi Ermənistan ordusunu gücləndirmək və veriləcək silahların istifadə qaydalarını öyrətmək olacaq, o cümlədən erməni hərbçilərin hücum planlarını da fransalı həmkarları ilə hazırlayacaqları istisna deyil.
“Əsas hədəfin Azərbaycana hücum etmək və sərhəddə yeni eskalasiya yaratmaq olduğu da sirr deyil. Çünki Ermənistanı silahlandıran Avropa dövlətləri Cənubi Qafqazda onların xeyrinə olmayan mövcud vəziyyəti dəyişdirmək üçün yeni eskalasiyada maraqlıdır. Bunun üçün Ermənistanın təxribat törədə biləcəyi ölkə də Azərbaycandır və ssenarinin necə tətbiq edilə biləcəyinə dair ehtimallar da irəli sürmək olar:
- Ermənistan sərhəddə təxribat hücumları ilə gərginliyi artıra bilər.
- Gərginlik yaranacaqsa, beynəlxalq müstəvidə “Azərbaycan Ermənistan ərazisinə müdaxilə edir” istiqamətində kampaniyaya başlaya bilərlər.
- Sərhəddəki gərginlikdən istifadə edərək, KTMT-nin üzvü olan Ermənistanı qorumadığını əsas gətirərək, təşkilatdan çıxmaq, eyni zamanda, Rusiyadan uzaqlaşmaq məsələsini aktuallaşdıra bilərlər. Hətta Rusiyanın Ermənistandakı hərbi bazasının bağlanması məsələsini də gündəmə gətirəcəkləri istisna edilməməlidir.
Bu ssenaridə Avropa dövlətləri, xüsusilə Fransa Ermənistanın təhlükəsizliyinin qarantı olaraq bölgəyə daxil olmaq niyyətindədir. Bütün bunlar Avropa dövlətlərinin Cənubi Qafqazda yeni hərbi qarşıdurma hazırlamaq cəhdlərindən xəbər verir. Bir əsr öncə olduğu kimi, indi də Ermənistandan “piyada” kimi istifadə edirlər. Çünki mümkün eskalasiyada Ermənistanın nə Azərbaycan Ordusu qarşısında duruş gətirmək gücü var, nə də bölgədə dəstək əldə edə biləcəyi qüvvə. Prezident İlham Əliyev də bununla bağlı dəfələrlə xəbərdarlıq edib”, - deyə siyasi şərhçi diqqətə çatdırıb.