ÇƏHRAYI VƏ NARINCI İNQİLABLARIN ƏSAS İŞTİRAKÇILARI AZƏRBAYCANDA RƏNGLİ İNQİLABIN ƏLEYHİNƏDİRLƏR
Azərbaycanda son seçkilərin, xüsusən də 2003-cü ilin prezident seçkilərinin təcrübəsinə əsasən deyə bilərik ki, qarşıdakı seçkilərdə noyabrın 6-sı – səsvermə günü deyil, ertəsi gün həlledici gün olacaqdır. İqtisadiyyatdakı sürətli irəliləyişlərə və Prezident İlham Əliyevin populyarlığına görə, bütün ictimai rəy sorğuları və digər göstəricilər bəri başdan hakim Yeni Azərbaycan Partiyasının aşkar qələbəsindən xəbər verir. Bununla yanaşı, çoxpartiyalı seçkilər sahəsində təcrübəsi az olan və parlamentdə 125 yer uğrunda təxminən 2 min namizədin mübarizə apardığı ölkədə heç bir pozuntuların olmaması təəccüblü görünərdi. Radikal müxalifətin bəzi qrupları gözlənilən pozuntulardan istifadə edərək, seçkilərin “oğurlandığı” bəhanəsi ilə noyabrın 7-də iğtişaşlar törətmək niyyətlərini gizlətmirlər. Beləliklə, Azərbaycanda 2003-cü ilin 15 oktyabr hadisələrinin təkrarlanması təhlükəsi ilə əlaqədar gərginlik müşahidə edilir. O vaxt həmin seçkilərdə sarsıdıcı məğlubiyyətə uğrayan Müsavat Partiyasından prezidentliyə namizəd İsa Qəmbər qalib gəldiyini bəyan etmiş və bəzi müttəfiqləri ilə birlikdə Bakıda zorakılıqla müşayiət olunan iğtişaşlar törətmişdi.
Bu il narıncı və ya çəhrayı libasa bürünən elə həmin radikal müxalifət Gürcüstan və Ukrayna variantını təqlid etməyə cəhd göstərir. Lakin Gürcüstan və Ukraynadakı çəhrayı və narıncı inqilabların əsas iştirakçıları, habelə bu rəngli inqilabların amerikalı və avropalı tərəfdarları İlham Əliyevin Azərbaycanda sabitliyə və ölkənin Qərbə meyilliliyinə təminat verən siyasətini dəstəklədiklərini açıq-aşkar bildirirlər. Məsələn, Gürcüstan Prezidenti Mixail Saakaşvili demişdir: “Çox şadıq ki, Azərbaycan çox yaxşı inkişaf edir. Azərbaycan varlı bir dövlətə çevrilir. Sosial və iqtisadi sahələr çox sürətlə inkişaf edir. Bu sahələrin inkişafı insanların rifah halının yüksəlməsinə xidmət edir. Bütün bunlar təkcə Azərbaycan xalqı üçün yox, həm də gürcü xalqı üçün faydalıdır. Şadam ki, Azərbaycanda xalqın böyük ümidlər bəslədiyi lider var. Onun ölkəni modernləşdirmək sahəsində səylərinin nəticələri göz qabağındadır. Bu lider bizə çox yaxındır, o, mənim şəxsi dostum Prezident İlham Əliyevdir. Mən onun Azərbaycanı həqiqətən uğurlu ölkəyə çevirmək üçün apardığı siyasəti nəzərdə tuturam. Bu, bizim üçün, Gürcüstan üçün son dərəcə vacibdir. Çünki bu halda bizim bütün siyasi və iqtisadi problemləri həll etmək üçün iqtisadi cəhətdən uğurlu və güclü qonşumuz və strateji müttəfiqimiz olacaqdır”.
Özünü ölkədən didərgin salan, Azərbaycana qayıtmaq üçün uğursuz cəhdlər göstərən müxalifət lideri Rəsul Quliyev oktyabrın 17-də bildirmişdir ki, Gürcüstan onun bu ölkəyə gəlməsini qadağan etmiş, ayağı Gürcüstan torpağına dəyərsə, onu həbsə almaqla hədələmişdir. Məhz bu epizod ona səbəb olmuşdur ki, Quliyev Saakaşvilinin bəyanatına etirazını bildirmiş, bunu Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə adlandırmışdır. O kimdir ki, belə şeylər danışır. Mən prezidentlik uğrunda mübarizə aparacaq və qalib gələcəyəm.
Ukraynadakı narıncı inqilabın liderləri Azərbaycandakı “narıncı inqilabçıları” hansısa şəkildə dəstəkləməkdən həlimliklə imtina etmişlər. Prezident Viktor Yuşşenko, xarici işlər naziri Boris Tarasyuk və Ukraynanın digər liderləri ölkəni neftlə təmin etmək imkanlarını genişləndirmək və regional sabitliyi möhkəmləndirmək üçün Prezident İlham Əliyev hökuməti ilə sıx qarşılıqlı münasibətlər yaratmağa çalışırlar. Ukrayna liderləri Rəsul Quliyev Azərbaycana gedərkən yolüstü bu ölkədə dayanmağa məcbur olan vaxt onunla görüşməkdən imtina etmişlər.
2004-cü ilin dekabrında narıncı inqilab zamanı ABŞ Prezidenti Corc Buşun Kiyevdə şəxsi nümayəndəsi işləmiş senator Riçard Luqar belə hadisələrin Bakıda da təkrarlanacağını istisna etmişdir. O, oktyabrın 28-də “Eurasiya Net” qəzetinə müsahibəsində demişdir: “Rəngli inqilab Azərbaycanda təkrar olmayacaqdır”.
Ukrayna müxalifəti liderlərinin qələbəsini dəstəkləmək üçün 2004-cü ilin dekabrında Kiyevə gedən Litva Prezidenti Valdas Adamkus Prezident İlham Əliyevin qərbyönümlü siyasi xəttinə etimad bəslədiyini ifadə etmək üçün on ay sonra Bakıya gəlmişdir. Prezidentlər razılığa gəlmişlər ki, Litva “Azərbaycanın Avratlantik planlarını və Avropa Birliyinə və NATO-ya yaxınlaşmasını dəstəkləməkdə davam edəcəkdir”. Əliyev demişdir: “Biz eyni bir istiqamətdə irəliləyəcəyik, çünki ümumi gələcək qurmağı qərara almışıq”. O, Adamkusun Baltik dənizi, Qara dəniz və Xəzər dənizi regionunun qərbyönümlü ölkələrinin zirvə toplantısına dəvətini qəbul etmişdir. Bu tədbir 2006-cı ilin əvvəllərində Vilnüsdə keçiriləcəkdir.
Azərbaycan ətrafında cərəyan edən bütün bu hadisələr 2005-ci ilin mart-aprelində Moldovada parlament və prezident seçkiləri ərəfəsində baş vermiş hadisələrə bənzəyir. O vaxt Prezident Vladimir Voroninə qarşı yönəldilmiş və vəziyyətin sabitliyini poza biləcək “rəngli inqilab”ın mümkünlüyü Gürcüstan və Ukraynadakı çəhrayı və narıncı inqilabların liderlərində və onların əqidəsinə tərəfdar olan digər dövlətlərin liderlərində narahatlıq doğurmuşdu. Yuşşenko Voronini dəstəklədiyini göstərmək üçün onu Kiyevə dəvət etdi. Saakaşvili, Litvanın xarici işlər naziri Antanas Valionis və Rumıniya Prezidenti Trayan Basesku isə tezliklə Kişinyova səfər etdilər.
Prezident Əliyevin siyasi xəttinin düzgünlüyünə inam və Azərbaycanda 6 noyabr seçkilərinə etimad üç amilə - İlham Əliyevin ardıcıl qərbyönümlü siyasətinə, müxalifətin özünün də etirafına görə, ona etimadın olmamasına, əvvəlki seçkilərlə müqayisədə seçki prosesinin təkmilləşdirilməsinə əsaslanır.