Bakı, 30 mart, Kifayət Əliyeva, AZƏRTAC

Martın 30-da Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunda (AMİ) bu ali təhsil müəssisəsinin və Azərbaycan Respublikası ərazilərinin Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalı nəticəsində itki və tələfatların qiymətləndirilməsi üzrə İşçi Qrupunun birgə təşkilatçılığı ilə 31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Gününə həsr olunmuş “Tarixi erməni təcavüzü: Azərbaycanın əqli mülkiyyət itkiləri” mövzusunda “dəyirmi masa” keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, “dəyirmi masa”da Milli Məclisin deputatları, Təhsil Nazirliyinin nümayəndələri, qeyri-hökumət təşkilatlarının və kütləvi informasiya vasitələrinin təmsilçiləri iştirak ediblər.

Tədbir iştirakçıları əvvəlcə institutun nəzdində fəaliyyət göstərən Heydər Əliyev Mərkəzini ziyarət edib, Ulu Öndərin həyat və fəaliyyətini əks etdirən sərgi ilə tanış olub, büstü önünə əklil qoyublar.

AMİ-nin rektoru, Milli Məclisin deputatı, professor Aqiyə Naxçıvanlı çar Rusiyasının süqutu ilə bolşevik-daşnak dəstələrinin Bakıda və Azərbaycanın digər rayonlarında həyata keçirdikləri etnik təmizləmə əməliyyatlarından, dinc insanların vəhşicəsinə qətlə yetirilməsindən danışıb. Rektor bildirib ki, xalqımızın qan yaddaşına çevrilən, tariximizdə və yaddaşlarda silinməz izlər buraxan faciələr hər il olduğu kimi bütün idarə və müəssisələrdə, o cümlədən Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunda geniş qeyd olunur.

Vurğulanıb ki, Azərbaycan xalqı tarixin müxtəlif dövrlərində ermənilər tərəfindən soyqırımına məruz qalıb. Tarixi faktlar sübut edir ki, ermənilər həmişə riyakar siyasət yeridərək Azərbaycana məxsus ərazilərdə “Böyük Ermənistan” dövləti yaratmaq üçün ən ağır, insanlığa yaraşmayan vasitələrə əl atıblar. 1918-ci ilin mart-aprel aylarında erməni-bolşevik birləşmələri Bakı, Şamaxı, Quba, Muğan və Lənkəranda 50 mindən çox azərbaycanlını qətlə yetirib, 10 minlərlə insanı öz torpaqlarından qovublar. Ən dəhşətli qırğınlar isə 1918-ci il martın 31-də həyata keçirilib. Həmin gün Azərbaycanın Bakı, Şamaxı, Quba, Gəncə və başqa yaşayış məskənlərində bolşevik-daşnak birləşmələri tərəfindən minlərlə günahsız azərbaycanlı qətlə yetirilib. Təkcə Bakıda 12 mindən çox azərbaycanlıya “əksinqilabçı” damğası vuraraq onları insanlığa sığmayan vəhşi üsullarla məhv ediblər. Martın 31-nin xalqımızın tarixində unudulmaz gün olduğunu söyləyən A.Naxçıvanlı Qubada erməni cəlladları tərəfindən azərbaycanlıların qırğınının dəhşətlərini əks etdirən kütləvi məzarlıqdan da söz açıb. Soyqırımı qurbanlarının xatirəsinin əbədiləşdirilməsi məqsədilə həmin ərazidə “Soyqırımı memorial kompleksi”nin yaradılması haqqında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2009-cu il 30 dekabr tarixli Sərəncamının əhəmiyyəti xüsusi vurğulanıb.

Bildirilib ki, Azərbaycan Respublikası müstəqilliyini bərpa edəndən sonra xalqımızın tarixi keçmişinin obyektiv mənzərəsini yaratmaq imkanı əldə olunub. Uzun illər gizli saxlanılan, üzərinə qadağalar qoyulan həqiqətlər açılır, təhrif edilən hadisələr əsl qiymətini alır. Məhz bu qanlı hadisələri unutmamaq və müstəqil dövlətimizin ətrafında birləşmək üçün xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyev 1998-ci ilin martın 26-da "Azərbaycanlıların soyqırımı haqqında" xüsusi Fərman imzalayıb və martın 31-i Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü kimi qeyd olunmağa başlayıb.

Rektor vurğulayıb ki, hazırda ölkəmiz inkişaf edərək regionda ən güclü orduya malik olan qüdrətli dövlətə çevrilib. Xalqımıza qarşı törədilən soyqırımı haqqında həqiqətlər real faktlar, dəlillər əsasında dünya dövlətlərinə, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlara çatdırılır. Saxta erməni təbliğatı nəticəsində formalaşan yalan təsəvvürlər dəyişdirilir. Soyqırımına hüquqi-siyasi qiymət verilməsinə nail olmaq nə qədər çətin olsa da bu istiqamətdə işlər bu gün də, gələcəkdə də davam etdiriləcəkdir. Bütün bunların nəticəsidir ki, soyqırımı qurbanlarını anma tədbirləri bütün dünyada daha mütəşəkkil xarakter alır və geniş əks-səda doğurur. İnanıram ki, ermənilərin işğalı altında olan torpaqlarımız Prezident İlham Əliyevin yürütdüyü məqsədyönlü daxili və xarici siyasət nəticəsində tezliklə geri qaytarılacaq.

Tədbirdə Azərbaycan Respublikası ərazilərinin Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalı nəticəsində itki və tələfatların qiymətləndirilməsi üzrə İşçi Qrupunun rəhbəri, Milli Məclisin deputatı, professor Xanhüseyn Kazımlı müzakirə olunan mövzu ilə əlaqədar məruzə ilə çıxış edib. Məruzədə son iki əsrdə ermənilər və onların havadarları tərəfindən azərbaycanlılara qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilən etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətindən söz açılıb. Bildirilib ki, XX əsrdə azərbaycanlılar dörd dəfə soyqırımı, təqib və deportasiyalara məruz qalıb, öz tarixi torpaqlarından didərgin düşüblər. Eyni zamanda, məruzədə 1988-1993-cü illərdə Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ və ona bitişik yeddi rayonun Ermənistan tərəfindən işğalı və bu gün də davam edən erməni təcavüzü nəticəsində əhaliyə, bölgənin infrastrukturuna, ətraf mühitə və digər sahələrə dəyən zərərlərin, maddi və mənəvi itkilərin Beynəlxalq Qiymətləndirmə Standartlarına əsasən müəyyənləşdirilməsi məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 2014-cü il 26 fevral tarixli Sərəncamına əsasən yaradılan İşçi Qrupunun fəaliyyəti işıqlandırılıb. X.Kazımlı, erməni işğalı nəticəsində dəyən birbaşa maddi zərərlərin və ölkəmizin özünümüdafiə xərclərinin hesablanması istiqamətində artıq bir sıra işlərin görüldüyünü, ölkənin əqli mülkiyyətinə, tarix və mədəniyyət abidələrinə və mülki əhaliyə dəyən birbaşa zərərlərin müəyyənləşdirildiyini diqqətə çatdıraraq bildirib ki, qiymətləndirmə ardıcıl yanaşma metodu ilə aparılır və Azərbaycanın itkiləri düşmən təcavüzünün davam etdiyi müddətdə ilbəil artmaqdadır. Məruzəçi tarix və mədəniyyət abidələri üzrə dəyən zərərin 177 milyard ABŞ dolları, əhalinin mülkiyyətinə vurulan zərərin isə 55,4 milyard ABŞ dolları təşkil etdiyini, bu istiqamətdə qiymətləndirmə işlərinin davam etdirildiyini bildirib.

Tədbirdə “1918-1920-ci illərdə ermənilərin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri soyqırımları nəticəsində Azərbaycanın itki və tələfatları”, “Ermənistanın işğalı nəticəsində təbii sərvətlərimizə vurulmuş ziyanlar”, “Ermənistanın Azərbaycana qarşı apardığı işğalçılıq siyasəti Cənubi Qafqazda gərginliyi artırır” və digər mövzularda məruzələr dinlənilib. Mövzular ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılıb, təkliflər səsləndirilib.