Elektrik enerjisinin istehsalından qaynaqlanan karbon qazı emissiyalarında bu il artım gözlənilir
Bakı, 28 iyul, AZƏRTAC
Dünyada elektrik enerjisinin istehsalından qaynaqlanan karbon qazı (CO₂) emissiyalarının bu il 1 faizdən çox artaraq rekord səviyyəyə çatacağı proqnozlaşdırılır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Beynəlxalq Enerji Agentliyinin hesabatına görə, bu ilin ilk yarısında Yaxın Şərqdə baş verən böhran tədarük kəsintilərinə və təbii qazın qiymətlərinin artmasına səbəb olub. Bu isə dünyanın bir çox bölgələrində təbii qazdan kömürə keçidi sürətləndirib.
Hava şəraiti də son aylarda kömür və neftlə bağlı elektrik istehsalını dəstəkləyib. Nəticədə elektrik enerjisi istehsalından qaynaqlanan qlobal karbon qazı emissiyalarının bu il 1 faizdən çox artacağı gözlənilir.
Digər tərəfdən, mövcud iqtisadi və bazar meyillərinə əsasən, elektrik enerjisinin istehsalı ilə bağlı karbon qazı emissiyalarının 2027-ci ildə sabit qalacağı proqnozlaşdırılır.
Hesabata görə, ötən il dünyanın bir çox bölgələrində elektrik enerjisinin istehsalından qaynaqlanan emissiyalar azalıb. Çin və Hindistan aşağı emissiyalı enerji mənbələrindən elektrik istehsalının artması və tələbatın nisbətən yüksəlməsi nəticəsində fosil yanacaqlardan elektrik enerjisi istehsalının məhdudlaşması sayəsində son 5 ildə ilk dəfə emissiyalarını azaldıb. Nəticədə qlobal emissiyalar ötən il demək olar ki, dəyişməyib.
Bu il isə emissiyaların xüsusilə inkişaf etməkdə olan və yüksələn iqtisadiyyatların əksəriyyətində artacağı bildirilir.
Çin, Hindistan, Cənub-Şərqi Asiya, Mərkəzi və Cənubi Amerika, Afrika və Avrasiya regionlarında emissiyaların artmasının Avropa və Amerika Birləşmiş Ştatlarında (ABŞ) gözlənilən əhəmiyyətli azalmalarla yalnız qismən kompensasiya olunacağı vurğulanır.
Bunun nəticəsində elektrik enerjisinin istehsalından qaynaqlanan qlobal emissiyaların bu il yeni rekord səviyyəyə çatacağı proqnozlaşdırılır.
Bu il mütləq emissiya artımı baxımından ən böyük yüksəlişin yüksək elektrik tələbatını və gözləniləndən aşağı külək enerjisi istehsalının fosil yanacaqlara yönəlməni artırması nəticəsində təxminən 2 faiz olmaqla Çində baş verəcəyi gözlənilir.
Cənub-Şərqi Asiyada isə 2026–2027-ci illər ərzində emissiyaların illik orta hesabla 6 faiz artacağı proqnozlaşdırılır. Bölgədə güclü elektrik enerjisi tələbatının əsasən fosil yanacaqla işləyən elektrik stansiyaları hesabına ödənilməsi bu artımın əsas səbəbi kimi göstərilir.
Hindistanda ötən il 3,5 faiz azalan elektrik enerjisinin istehsalı ilə bağlı emissiyaların kömür elektrik stansiyalarında istehsalın artması səbəbindən bu il təxminən 3, 2027-ci ildə isə 1,5 faiz artacağı gözlənilir.
ABŞ-də isə elektrik enerjisinin istehsalından qaynaqlanan karbon qazı emissiyalarının bu il 3 faiz azalacağı və 2027-ci ildə əsasən sabit qalacağı proqnozlaşdırılır.
Avropa İttifaqının (Aİ) isə mütləq emissiya azalması baxımından ən böyük geriləməni yaşayacağı gözlənilir. Buna əsasən, Aİ-də elektrik istehsalından qaynaqlanan emissiyaların 2026-cı ildə 5, 2027-ci ildə isə 16 faiz azalacağı proqnozlaşdırılır. Beləliklə, 2027-ci ildə elektrik istehsalından qaynaqlanan ümumi emissiyalar 2017-ci ilin səviyyəsinin yarısından da aşağı olacaq.
Müxbir – Göyçək Mahmudlu
Bölmənin digər xəbərləri
