Femida könüllüləri: Hədəf gənc hüquqşünas şəbəkəsini formalaşdırmaqdır – MÜSAHİBƏ
Bakı, 19 fevral, Aytac Haqverdiyeva, AZƏRTAC
Ali Məhkəmədə fəaliyyət göstərən bir qrup könüllü gəncin təşəbbüsü ilə bir müddət əvvəl “Femida Könüllüləri” Təşkilatı təsis edilib. Təşkilatın yaradılmasında məqsəd isə gənc peşəkar hüquqşünasların yetişdirilməsinə dəstək, məhkəmələrdə ictimai nəzarətin gücləndirilməsi, məhkəmə-hüquq sistemində gənclərin iştirakçılığının artırılması, məhkəmə xidmətlərində vətəndaş məmnuniyyətinin təmin edilməsi, məhkəmə-hüquq sistemində aparılan islahatların təbliğ və tətbiqinə dəstək, ölkədə aparılan təhsil və gənclər siyasətinə töhfə verməkdir.
“Femida Könüllüləri” Təşkilatının sədri Nilgün Məmmədova təşkilatın nailiyyətləri, gələcək layihələri ilə bağlı AZƏRTAC-a müsahibə verib. Həmin müsahibəni təqdim edirik.
- Nilgün xanım, “Femida Könüllüləri” Təşkilatı artıq 6 aydır ki, fəaliyyət göstərir. Ötən müddət ərzində təşkilat tərəfindən hansı işlər görülüb?
- Bildiyiniz kimi, ötən ilin oktyabrın 1-dən “Femida Könüllüləri” Təşkilatı tərəfindən könüllülük proqramına start verilib. İlkin olaraq, könüllülər Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi, Nərimanov Rayon Məhkəməsi, Yasamal Rayon Məhkəməsi, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi və Məhkəmə-Hüquq Şurasında fəaliyyətə başladılar. Daha sonra fəaliyyətimiz Sabunçu, Binəqədi və Nəsimi rayon məhkəmələrini də əhatə etdi. Ümumilikdə 134 könüllü ötən ilin oktyabr-yanvar ayları ərzində qeyd olunan məhkəmələrdə könüllü fəaliyyəti göstərdilər. Sevindirici haldır ki, noyabrın 29-da “Femida Könüllüləri” Təşkilati İctimai Birliyi Ədliyyə Nazirliyinin “Qeyri kommersiya qurumlarının dövlət reyestri”nə daxil edildi və əlbəttə ki, təşkilatın dövlət qeydiyyatına alınması fəaliyyətimizə verilən dəstək və dəyərin göstəricisidir.
- Ümumiyyətlə, könüllülük fəaliyyəti necə təşkil olunur?
- Bizim sıralarımıza qoşulmaq istəyən könüllülər veb-saytımız - www.themisvolunteers.az vasitəsilə elektron qeydiyyatdan keçdikdən sonra müsahibə mərhələsinə dəvət edilirlər. Müsahibə zamanı müəyyən kriteriyalara cavab verən könüllülər, müvafiq qruplar üzrə fəaliyyətə başlayırlar. Təbiidir ki, onların təhsil və ya yaşayış ünvanı da nəzərə alınır. Könüllülər məhkəmədə fəaliyyətə başladıqdan sonra təşkilat tərəfindən ilkin təlimə cəlb olunur, burada onlara fəaliyyət planı, qiymətləndirmə mərhələləri, müəyyən sosial-etik davranış qaydaları ilə bağlı məlumatlar verilir. Könüllük fəaliyyəti STEP I və STEP II olmaqla 2 pillədən ibarətdir. Könüllü ilkin olaraq STEP I mərhələsini ixtisaslaşmış və rayon məhkəmələrində həyata keçirir. Qiymətləndirmədən uğurla keçən könüllülər, STEP II mərhələsində fəaliyyətini davam etmək şansı əldə edirlər. Bu mərhələdə könüllülər öz fəaliyyətlərini artıq Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi, Məhkəmə-Hüquq Şurası və Bakı Apellyasiya Məhkəməsində davam etdirir.
- Könüllülərin qiymətləndirilmə məsələsinə toxundunuz. Maraqlıdır, bu proses necə aparılır?
- Könüllünün qiymətləndirilməsi də ilkin və yekun olmaqla iki mərhələdən ibarət olur. İlkin qiymətləndirmə könüllü fəaliyyətə başladıqdan 40 gün sonra olur və bu zaman könüllülər yazılı şəkildə 5 açıq tipli sualı cavablandırırlar. Burada suallar hüquq nəzəriyyəsi, məhkəmə-hüquq sistemi ilə bağlı ümumi dəyərləndirmə tipli mövzular üzrə qoyulur. Bu qiymətləndirmədə əsas qiymət meyarı könüllünün yazı, fikrini ifadəetmə və ya inandırma bacarıqları ilə ölçülür. Suallar subyektiv olduğundan burada səhv və ya düz cavablar olmur. Yekun qiymətləndirmə isə könüllünün fəaliyyətinin sonunda həyata keçirilir və artıq burada 25 qapalı tipli sual təqdim olunur. Yekun qiymətləndirmə elektron formada həyata keçirilir. Burada suallar müxtəlif hüquq sahələri, ümumi dünyagörüşü və dövlətçilik tarixi ilə əlaqəli olur. Hər iki qiymətləndirmə ümumi 50 bal təşkil edir və sonda könüllünün fəaliyyət zamanı müxtəlif layihələrdə iştirak aktivliyi, məhkəmə tərəfindən verilən rəylər də əlavə ballar kimi hesablanır.
- Nilgün xanım, “Femida Könüllüləri” Təşkilatının əsas hədəfləri nədir və gələcək fəaliyyətinizdə hansı yeniliklərin şahidi olacağıq?
- Təşkilatımızın yaxın, orta və uzaq hədəfləri mövcuddur. Yaxın hədəfləri bir cümlə ilə desək, daha öncə yuxarıda qeyd etdiyim məsələlərin dayanıqlı şəkildə təşkili və hüquq təhsili alan gənclər arasında bu fəaliyyətin vərdiş halını almasıdır. Orta hədəfimiz vətənpərvər, konstruktiv düşüncəli və qlobal hüquq mexanizmlərini operativ təhlil edərək tətbiq edə bilən gənc hüquqşünas şəbəkəsini formalaşdırmaqdır. Uzaq hədəfimiz isə hüquq sahəsində gənc kadrların formalaşdırılması üzrə beynəlxalq nümunəyə çevrilərək, digər ölkələrdə Azərbaycan nümunəsini tətbiq etməkdir. Təşkilatımız təsis edildiyi gündən, əsas məqsədimiz hüquq sahəsində könüllülərin iştirakının artırılması, dövlətimiz tərəfindən həyata keçirilən gənclər siyasətini təbliğ̆ etmək, vətəndaşların hüquqi maarifləndirilməsi istiqamətində görülən işlərə dəstək olmaqdır. Buna görə könüllülərimiz mütəmadi olaraq yeni layihələrə cəlb olunur və artıq bizim fəaliyyətimiz 8 məhkəmə ilə məhdudlaşmır. Femida könüllüləri Bakı, Abşeron və Sumqayıt üzrə 22 məhkəmədə fəaliyyət göstərirlər. Gələcəkdə fəaliyyətimizin daha da genişlənməsi nəzərdə tutulur. Bu layihələr sırasına həm vətəndaşların maarifləndirilməsi, həm də könüllülərimizin peşəkar inkişafının təmin edilməsi istiqamətində tədbirlər daxildir.