Bakı, 12 dekabr, AZƏRTAC

2023-cü il mayın 10-da müstəqil Azərbaycan dövlətinin banisi, dünyaşöhrətli siyasi və dövlət xadimi Heydər Əliyevin anadan olmasının 100 ili tamam olur. Bu münasibətlə Prezident İlham Əliyevin 2022-ci il 29 sentyabr tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasında 2023-cü ilin “Heydər Əliyev İli” elan edilməsi hər bir soydaşımız tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanıb. Bu gün uşaqdan-böyüyə qədər hər kəsə məlumdur ki, hazırda Azərbaycanın dünyada qalib ölkə kimi tanınmasının, müstəqillik yolunda inamla irəliləməsinin, xalqımızın firavan, təhlükəsiz yaşamasının və respublikamızın dünyada sabit ölkə kimi tanınmasının özülü Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub. Bir-birindən yaddaqalan günlərin xalqımıza nəsib olması üçün ulu öndər ömrünün qalan hissəsini də Azərbaycana həsr etdi.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi şərhçi Əliqismət Bədəlov bildirib.

Ulu Öndərin müstəqilliyini yenicə qazanmış Azərbaycanı parçalanmaqdan xilas edərək zamanın mürəkkəb tarixi-siyasi sınaqlarından uğurla çıxarmasından və müstəqilliyimizi əbədiyyətə çevirməsindən söhbət açan Ə.Bədəlov deyib ki, Azərbaycan xalqı yeni əsrə və yeni minilliyə məhz qüdrətli şəxsiyyətin müdrikliyi, siyasi uzaqğörənliyi və dövlət idarəçiliyindəki zəngin təcrübəsi sayəsində qədəm qoymuşdur. Siyasi şərhçi vurğulayıb ki, görkəmli dövlət xadimi Moskvada rahat yaşaya bilərdi. Ancaq o, sakitliyi, rahatlığı, təmtəraqlı yaşayışı deyil, daim xalqının, millətinin, Vətəninin taleyini düşünürdü: “Xatırladım ki, bu gün də ataların, anaların, bacıların, qardaşların sinəsinə sağalmaz yara vurmuş 1990-cı il 20 Yanvar qətliamını dünya ictimaiyyətinə olduğu kimi çatdırmaqda Ulu Öndər Heydər Əliyev özündə cəsarət tapdı. Azərbaycanın ovaxtkı rəhbərliyi bütün bəhanələrlə hadisələrin əsl mahiyyətini xalqdan gizlədir, bu qətliamın törədilməsində günahı xalqımızın üstünə atmaq istəyirdi. Lakin o vaxt Moskvada keçmiş SSRİ rəhbərliyinin ciddi nəzarəti altında yaşayan Heydər Əliyev qətliamdan bir gün sonra həyatını riskə ataraq ailə üzvləri ilə birlikdə Moskvadakı Azərbaycan Nümayəndəliyinə gələrək mətbuat konfransı keçirdi və dünya ictimaiyyətini törədilmiş qətliam barəsində məlumatlandırdı. Mətbuat konfransından sonra sovet rejiminin öz xalqına qarşı törətdiyi dəhşətli qətliam barədə əsl həqiqət ildırım sürəti ilə dünya ictimaiyyətinə yayıldı. Ulu Öndər cəsarətlə, qorxmadan, çəkinmədən faciənin törədilməsinin səbəbləri, təşkilatçıları və icraçıları haqqında da məlumat vermişdi. Söz yox ki, Heydər Əliyev bu mətbuat konfransından sonra onu Kremldə nələrin gözləyəcəyini yaxşı bilirdi. Bütün bunlara baxmayaraq, reallıqları dünya ictimaiyyətinə çatdırmışdı”.

Siyasi şərhçi deyib ki, ürəyi daim milləti ilə döyünən Heydər Əliyev doğma Vətəninə qayıtmaq istəyirdi. Lakin Kremlin rəhbərliyi Azərbaycandakı əlaltıları ilə birlikdə buna mane olmağa çalışırdı. Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq, Ulu Öndər 1990-cı ildə Azərbaycana gəldi. Lakin hakimiyyəti əlində saxlamaq istəyənlər min bir fitnə-fəsadla ona mane olur, Bakıda yaşamasına süni əngəllər yaratmağa çalışırdılar. Ona görə də Ulu Öndər Naxçıvana üz tutdu. Naxçıvanlılar qədim diyarın yetişdirdiyi böyük dövlət xadiminin gəlişini səbirsizliklə gözləyirdilər. Ulu Öndərin 1990-cı il iyulun 22-də möhtəşəm qayıdışını doğulub boya-başa çatdığı Naxçıvan torpağı, əhali hədsiz sevgi, sonsuz məhəbbət və hərarətlə qarşıladı. Xəyanətə yol vermiş mərkəzi hakimiyyətin bütün cəhdlərinə baxmayaraq, naxçıvanlılar onun ətrafında sıx birləşdilər. Ovaxtkı iqtidar, Heydər Əliyevi istəməyənlər Ulu Öndərin ağır xəstə olması barədə şayiələr yayır, onun yataqdan qalxa bilməməsi barədə rəy formalaşdırmaq istəyirdi. Ziyalıların, tanınmış ictimai-siyasi xadimlərin Naxçıvana gedib onunla görüşməsinə imkan vermirdilər.

Ə.Bədəlov o günləri belə xatırlayıb: “O vaxt Azərbaycan Kommunist Partiyası Saatlı Rayon Komitəsinin orqanı olan “Dönüş” qəzetində işləyirdim. Bir gün redaksiyada yığışıb qərara aldıq ki, bir nəfəri Naxçıvana ezam edək və şəxsən Heydər Əliyevlə görüşüb ondan müsahibə alsın. Həmin müsahibəni qəzetdə dərc edək. Bu barədə fikrimizi mərhum baş redaktor Zəbulla İmanova bildirdik. O, tərəddüd etmədən razılıq verdi. Dedi ki, müsahibə alınsa, qəzetdə dərc olunana qədər heç kimə bu barədə məlumat verməyin. Elə də oldu. Əməkdaşlarımızdan biri Naxçıvana ezam olundu və çətinliklə də olsa, Heydər Əliyevlə görüşüb müsahibə aldı. Ulu Öndər o vaxt demişdi ki, bu müsahibə qəzetdə dərc ediləndən sonra sizə təzyiqlər olacaq. Bəlkə müsahibəni dayandırasınız. Biz bütün çətinlikləri qabaqcadan fikirləşmişdik. Ona görə də müsahibə “Dönüş” qəzetinin 1990-cı il 21, 23 və 25 avqust tarixli nömrələrində dərc olundu. Həmin nömrələrin birində qəzetin səhifə növbətçisi mən olmuşam. Müsahibədəki bəzi fikirləri diqqətə çatdırmaq istəyirəm. Heydər Əliyev hələ Kommunist Partiyasının hakimiyyətdə olduğu dövrdə müsahibəsində demişdi ki, Azərbaycanda Leninin heykəllərinin hamısı yığışdırılmalıdır, Kommunist Partiyası ləğv edilməlidir, Azərbaycan müstəqil olmalıdır.

Müsahibə dərc olunandan bir neçə gün sonra Azərbaycan KP MK-nın ideoloji katibi və bir neçə məsul işçisi Saatlıya gəldi. Bizə, xüsusilə də baş redaktor Zəbulla İmanova ciddi təzyiqlər oldu. Xatırladım ki, buna qədər bir dəfə də Azərbaycan KP MK-nın məsul işçiləri “Dönüş” qəzetində dərc olunan kəskin tənqidi məqaləyə görə Saatlıya səfər edərək əməkdaşlarımıza hədə-qorxu gəlmiş və onları günlərlə nəzarət altında saxlatdırmışdılar. 1990-cı il 20 Yanvar hadisələrindən iki gün sonra “Dönüş” qəzetində dərc olunmuş baş məqalədə bu qətliamın təşkilatçısının Mixail Qorbaçov olduğunu yazmışdıq. Məqalədə “1989-cu ildə Tbilisidə əlləri günahsız insanların qanına batmış Mixail Qorbaçov öz çirkin niyyətlərini bu dəfə xalqımıza qarşı yönəltmişdi” ifadəsinə görə günlərlə təzyiqlərə məruz qalmışdıq. Ulu Öndər Heydər Əliyevlə müsahibədən sonra da eyni adamlar, eyni təzyiq formaları. O vaxt Mərkəzi Komitədən gələnlər israrla bizi kimin istiqamətləndirdiyini, kimin göstərişi ilə Naxçıvanda yaşayan Heydər Əliyevdən müsahibə almağımızı, müsahibədə Heydər Əliyevin sağlam və gümrah, hər səhər idmanla məşğul olduğunu yazmağımızı öyrənmək istəyirdilər. Təbii ki, yalandan kiminsə adını verə bilməzdik. Bütün bunların öz təşəbbüsümüzlə olduğunu bildirdik. Sorğu-suallar, tək-tək dindirmələr bir neçə gün davam etdi. İstədiklərini ala bilmədilər. Bir müddət sonra isə redaksiyamızın binası yandırıldı. Həmin qəzeti tamamilə məhv etmək istəyirdilər. Ancaq mən həmin nömrələrdən 15 nüsxə gizlətmişdim. Heydər Əliyev xalqın təkidi ilə hakimiyyətə gələnə qədər bizi rahat buraxmadılar”.