Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

İtaliyalı parlamentarilər Azərbaycanla həmrəylik nümayiş etdiriblər

Roma, 15 sentyabr, AZƏRTAC

Ölkəmizin Ermənistan silahlı qüvvələrinin irimiqyaslı hücumlarının, dezinformasiya və yalan dalğasının qurbanı olduğu son günlərdə italiyalı parlamentarilər Azərbaycanla həmrəylik nümayiş etdiriblər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, İtaliyanın müxtəlif siyasi partiyalarından olan senator və deputatlar Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədindəki sonuncu hərbi təxribatları pisləyən, verilmiş qurbanlara görə xalqımızın ağrısını bölüşən, Ermənistan və Azərbaycan arasında dövlət sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyası üzrə Komissiyanın fəaliyyətini dəstəkləyən, həmçinin iki ölkə arasında qarşılıqlı olaraq ərazi bütövlüyü və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərə hörmət əsasında sülh müqaviləsinin imzalanmasına çağıran açıqlamalar veriblər. Parlamentarilərin açıqlamaları İtaliyanın müxtəlif kütləvi informasiya vasitələrində, eləcə də onların rəsmi sosial şəbəkə hesablarında dərc olunub.

İtaliya parlamentində İtaliya-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun sədri, “Leqa” partiyasının təmsilçisi, senator Stefano Luçidi “Azərbaycan və Ermənistan arasında mümkün qədər tez sülh müqaviləsi” başlıqlı açıqlamasında Azərbaycan-Ermənistan sərhədində baş verən son hadisələrin Ermənistan tərəfindən törədildiyinə diqqət çəkərək bildirib: “Azərbaycanın Qarabağ bölgəsindən uzaqda Ermənistanla Azərbaycan sərhədində baş verən son toqquşmalara aydınlıq gətirməliyik. İtaliya ilə Azərbaycan arasında strateji tərəfdaşlığın əhəmiyyətinin bariz nümunəsi olaraq bu yaxınlarda Azərbaycan Prezidenti ölkəmizdə səfərdə olub. Azərbaycan, əlbəttə ki, Ermənistanla münasibətlərin gərginləşməsində maraqlı deyil”.

Senator açıqlamasında bütün tərəfləri məsuliyyətli olmağa, Azərbaycan, Ermənistan və Rusiyanın imzaladığı üçtərəfli Bəyanat ilə götürülmüş öhdəliklərə hörmət etməyə çağırıb, eləcə də bu mürəkkəb şəraitdə bütün beynəlxalq ictimaiyyətin yeganə məqsədinin bu iki ölkəyə regionda davamlı sülhün təmin olunması üçün bir yol tapmaqda kömək etmək olduğunu qeyd edib. İki ölkə arasında sərhəd məsələlərinin həllinin və sülh müqaviləsinin tezliklə imzalanmasının beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən dəstəklənməsinin əhəmiyyətli olduğunu vurğulayan S.Luçidi deyib: “Bu məqsədlə, ilk növbədə, mümkün qədər tez bir zamanda Ermənistan və Azərbaycan arasında dövlət sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyası üzrə Komissiyanın fəaliyyətini, həmçinin Ermənistan və Azərbaycan arasında zəruri sülh danışıqlarını və sülh sazişinin imzalanmasını dəstəkləmək lazımdır”.

İtaliya Senatının üzvü, “5 Ulduz Hərəkatı” partiyasının təmsilçisi Canluka Ferrara “Azərbaycan xalqı ilə həmrəylik” başlığı ilə verdiyi açıqlamada vurğulayıb: “Mən Azərbaycan xalqına son bir neçə gün ərzində verdiyi qurbanlara görə həmrəyliyimi bildirirəm. Azərbaycan xalqı uzun illər müharibədən, işğaldan, haqsızlıqlardan əziyyət çəkib. Nəhayət, bütün regionun sabitlik və sülhə qovuşacağı vaxt gəlib çatıb. Beynəlxalq ictimaiyyət Ermənistan və Azərbaycana tarixin ağrılı səhifəsini çevirməyə və ərazi bütövlüyünün və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin toxunulmazlığının qarşılıqlı tanınmasına əsaslanan sülh sazişinin imzalanmasına kömək etməlidir. Bu məsələdə yersiz ideoloji yanaşma deyil, beynəlxalq hüquq üstünlük təşkil etməlidir”.

İtaliya Deputatlar Palatasının sədr müavini, “Yaşayan İtaliya” partiyasının həmsədri, deputat Ettore Rosato mətbuata açıqlamasında 2020-ci ildə üçtərəfli Bəyanatın imzalanması ilə İkinci Qarabağ müharibəsinə son qoyulduğuna diqqət çəkərək iki ölkə arasında sülh müqaviləsinin imzalanması və sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası üzrə Komissiyanın fəaliyyətinə dəstək verməyə çağırıb, habelə bu xüsusda, Avropa İttifaqının rolunun əhəmiyyətli olduğunu qeyd edib: “Ermənistan və Azərbaycan sərhədində silahlı toqquşmaların yenidən başlanması xəbərləri çox narahatedicidir. Bu, İkinci Qarabağ müharibəsinə son qoyan 2020-ci ildə imzalanan üçtərəfli Bəyanatı ilə əldə edilmiş razılaşmaların açıq şəkildə pozulmasıdır. İki ölkə arasında dövlət sərhədinin demarkasiyası və delimitasiyası ilə bağlı qəti həll yolu tapmaq üçün məsul komissiyanın fəaliyyətini davam etdirməsinə imkan yaratmaq, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanmasına nail olmaq üçün tezliklə danışıqlar masasına qayıtmaq lazımdır. Beynəlxalq gərginliyin onsuz da yüksək olduğu bir vaxtda biz yeni müharibə cəbhəsinin açılmasına yol verə bilmərik, bu səbəbdən Avropa İttifaqının bölgədə sabitlik və təhlükəsizliyi təmin etmək üçün həyata keçirdiyi vasitəçilik işi çox əhəmiyyətlidir”.

İtaliya Senatının üzvü, İtaliya Parlamentində İtaliya-Azərbaycan Dostluq Assosiasiyasının sədr müavini, “İrəli İtaliya” partiyasının təmsilçisi, senator Maria Rizzotti “Ermənistan və Azərbaycan arasında davamlı sülh üçün çalışılmalıdır” başlıqlı açıqlamasında Ermənistan və Azərbaycan arasında münaqişənin bitdiyini nəzərə alaraq, onun yenidən başlamasına imkan verilməməli olduğunu vurğulayıb: “Bu gün Ermənistan və Azərbaycan sərhədindən gələn xəbərlər çox narahatedicidir, dünya artıq digər cəbhələrdə baş verənlərdən çox narahatdır və biz yeni müharibə ocaqlarının açılmasına imkan verə bilmərik. Biz mümkün olan hər şeyi etməliyik”.

Ermənistan, Azərbaycan və Rusiya arasında imzalanmış üçtərəfli Bəyanatın öhdəliklərinin yerinə yetirilməsini və iki ölkə arasında sülh danışıqlarını dəstəkləməyə çağıran M.Rizzotti sözlərinə belə davam edib: “Davamlı sülhün bərqərar olması, Ermənistan və Azərbaycan arasında tezliklə sülh müqaviləsinin imzalanması üçün iki ölkə arasında sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyasına cavabdeh olan Komissiyanın fəaliyyətinə və sülh danışıqlarına dəstək göstərməliyik. Bəşəriyyətin qardaşlıq və sülhün qoruyucu qanadları altında yenidən çiçəklənməsi üçün əlimizdən gələni əsirgəməməliyik”.

İtaliya Senatının “5 Ulduz Hərəkatı” partiyasından olan üzvü Canluka Kastaldi “Ermənistan və Azərbaycan arasında iki ölkənin ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması” başlıqlı açıqlamasında Ermənistan və Azərbaycan arasında 30 ildir davam edən münaqişəyə 2020-ci ildə son qoyulduğunu bildirib. Yenidən münaqişənin başlamasına imkan verilməməli olduğunu və iki ölkə arasında sərhədlərin demarkasiyası və delimitasiyası və ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması əsasında Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin imzalanmasının vacib olduğunu deyib: “2020-ci ildə imzalanan üçtərəfli Bəyanatı Ermənistan və Azərbaycan arasında 30 ildir davam edən münaqişəyə son qoysa da, son günlər ərzində biz hərbi əməliyyatların yenidən başlanmasının şahidi olduq ki, bu da böyük narahatlıq doğurur. Yeni cəbhələrin açılmasının qarşısını almaq üçün mümkün olan hər şeyi etmək lazımdır. Tərəflərin qeyd olunan üçtərəfli Bəyanat ilə götürdükləri öhdəliklərə hörmət etmələri, son nəticədə iki ölkə arasında sərhədlərin demarkasiyası və delimitasiyası işlərinə məsul Komissiyaya işlərini yekunlaşdırmasına, ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması əsasında Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin imzalanmasına nail olmaq üçün danışıqlar masasına qayıtmaları vacibdir”.

İtaliya Senatının “Yaşasın İtaliya” partiyasından olan üzvü, senator Mauro Maria Marino “Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh müqaviləsi vacibdir” başlıqlı açıqlamasında sonuncu hərbi təxribatları pisləyərək üçtərəfli Bəyanata riayət edilməsinin vacibliyinə diqqət çəkib: “Çoxsaylı münaqişələrdən əziyyət çəkdiyimiz bu anda yeni gərginliyin yaranmaması üçün əlimizdən gələni etmək lazımdır. Xüsusilə, Azərbaycan və Ermənistanla bağlı da beynəlxalq ictimaiyyət tərəflərə Azərbaycan, Ermənistan və Rusiyanın imzaladığı üçtərəfli Bəyanat ilə üzərlərinə götürdüyü öhdəliklərə hörmət edilməsinin vacib olduğunu xatırlatmalıdır”.

Senator, habelə əlavə edib: “Biz Ermənistan və Azərbaycan arasında dövlət sərhədinin müəyyən edilməsi üçün delimitasiya və demarkasiyaya cavabdeh olan Komissiyanın fəaliyyətinə dəstəyimizi ifadə edirik. Bu gün Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh danışıqlarına və ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınması və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin toxunulmazlığı əsasında sülh sazişinin imzalanmasına hər zamankından daha çox dəstək vermək lazımdır”.

Nihad Budaqov

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Roma

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Azərbaycanın “Böyük Qafqaz Biosfer Rezervi” UNESCO-nun Dünya Biosferlər Rezervi Şəbəkəsi Siyahısına daxil edilib

Türkiyədə “Qarabağdan Çanaqqalaya: Türkün zəfər yolu” layihəsi çərçivəsində ustad dərsi

Putin Zelenski ilə mümkün görüş barədə danışıb

“AzerGold” və RİİB Daşkəsəndə ekoloji aksiya keçirib

Vladimir Putin iri şirkətlərin Moskvadan regionlara köçürülməsinin vacibliyini bəyan edib

Fidan Hacıyeva: Ardıcıl ikinci ildir ki, Azərbaycanı Vyetnamda qürurla təmsil edirəm

Neft və təsviri sənət: Səttar Bəhlulzadə - “Xəzərdə axşam” VİDEO

Neft və təsviri sənət: Səttar Bəhlulzadə - “Xəzərdə axşam” VİDEO

Gəncə “Avropa Şəhərciyi-2026” tədbirinə ev sahibliyi edir

Türkiyənin ticarət naziri proteksionizmdən imtina etməyə və azad ticarəti dəstəkləməyə çağırıb

Almaniya, Fransa və Böyük Britaniya liderləri bazar günü Londonda Ukrayna Prezidenti ilə görüşəcəklər

Kapitan: Estoniya yığması ilə oyunda meydana qələbə üçün çıxmalıyıq

Millinin minifutbolçusu: Avropa çempionatında minimum hədəfimiz finala yüksəlmək idi

MEDİA Azərbaycanla bağlı dezinformasiya iddialarına dair açıqlama yayıb

Vitse-prezident: Çempionluq hazırlıqlara çox ciddi yanaşmağımızın nəticəsidir VİDEO

Vitse-prezident: Çempionluq hazırlıqlara çox ciddi yanaşmağımızın nəticəsidir VİDEO

Millinin üzvü: Dünya çempionu olduğumuz üçün rəqiblər bizə qarşı xüsusi motivasiya ilə oynayırdılar VİDEO

Millinin üzvü: Dünya çempionu olduğumuz üçün rəqiblər bizə qarşı xüsusi motivasiya ilə oynayırdılar VİDEO

Bu saata olan əsas xəbərlər

Seçmə mərhələ: Azərbaycan millisi Macarıstana uduzub

Azərbaycanın qadın voleybolçuları İsveç yığması ilə qarşılaşıb

Ekspert: BƏƏ-Azərbaycan layihələri enerji sahəsində tərəfdaşlığın inkişafı üçün möhkəm əsas yaradır

Millinin baş məşqçisi: Final oyunu çətin oldu, amma futbolçular toparlanaraq möhtəşəm çıxış etdilər VİDEO

Millinin baş məşqçisi: Final oyunu çətin oldu, amma futbolçular toparlanaraq möhtəşəm çıxış etdilər VİDEO

Uşaqlar UNEP-in icraçı direktoruna praktik ekoloji həllər təqdim etdilər

Ədirnə Biennalesində azərbaycanlı rəssamın əsərləri sərgilənir 

İşğaldan azad edilmiş ərazilərə köçürülən sakinlər məşğulluq və sosial dəstək tədbirləri ilə əhatə olunublar

Tullantıların içərisindən tapılan dəmir pullar uşaqları sevindirib

Avropa çempionu olan Azərbaycanın minifutbol millisi Vətənə qayıdıb VİDEO

Avropa çempionu olan Azərbaycanın minifutbol millisi Vətənə qayıdıb VİDEO

Azərbaycan Ümumdünya Ətraf Mühit Gününə ev sahibliyi edib YENİLƏNİB 2 VİDEO

Azərbaycan Ümumdünya Ətraf Mühit Gününə ev sahibliyi edib YENİLƏNİB 2 VİDEO

Hidrogen enerjisi BƏƏ-Azərbaycan enerji tərəfdaşlığının növbəti mərhələsi ola bilər – RƏY

Yaponiya səfirliyi: ADA Universitetində keçirilən festivalda iştirak humanitar əlaqələri gücləndirir

Rusiyalı mütəxəssis: Xəzərin enməsi prosesi davam edəcək

Çin şirkətləri Azərbaycanın iqtisadi potensialı və işgüzar mühiti barədə məlumatlandırılıb

Milli Məclisin komissiyası CNN-in informasiya təxribatına dair bəyanat yayıb

Regionlardakı təcili tibbi yardım bölmələrinə 25 yeni ambulans və reanimobil təhvil verilib

ADSEA nümayəndəsi: Xəzərin bir neçə metr aşağı düşməsi daha mürəkkəb problemlərə səbəb olacaq

® “Azercell” IV Milli Kibertəhlükəsizlik Forumunda süni intellektəsaslı həllərini təqdim edib

Azərbaycanın UFC döyüşçüsü: Mən yalnız zirvə üçün çalışıram

Şimali Makedoniya Respublikasının Prezidenti Qordana Silyanovska-Davkovadan

Elnur Səfərov: Dənizin səviyyəsinin azalması prosesi bizi qabaqlayır

Laçında “Yeni yaşayış məhəlləsi” salınır: layihə yüzlərlə iş yerinin yaranmasına töhfə verəcək VİDEO

Laçında “Yeni yaşayış məhəlləsi” salınır: layihə yüzlərlə iş yerinin yaranmasına töhfə verəcək VİDEO

Portuqaliya Respublikasının Prezidenti Antoniu Joze Sequrudan

Xəzər dənizində səviyyə dəyişikliklərinin səbəbləri və regional əməkdaşlıq imkanları ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb

Tullantıların idarə olunması sektoru dünyada metan emissiyalarının üçüncü ən böyük mənbəyidir

ÜST-nin nümayəndəsi: İnsanlar ətraf mühit və ya iqlim dəyişikliyi onların sağlamlığına təsir göstərdiyi zaman hərəkətə keçirlər

Ukrayna PUA-ları Mariupol və Berdyansk limanlarında, həmçinin Krım sahillərində beş gəmiyə zərbə endirib

Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının ilk iclası: müzakirəyə 8 məsələ çıxarılıb YENİLƏNİB VİDEO

Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının ilk iclası: müzakirəyə 8 məsələ çıxarılıb YENİLƏNİB VİDEO

ADA Universitetində keçirilən beynəlxalq festivalda Rusiyanın xalq sənətkarlığı təqdim olunub

Ekspert: Su səviyyəsinin 5 metr enməsi Xəzər suitilərinin çoxalma sahələrinin 57-81 faizinin itirilməsinə səbəb ola bilər

Badamdarda açıq ərazidə yanğın olub, tikililər və kommunikasiya xətləri yanğından mühafizə edilib VİDEO

Badamdarda açıq ərazidə yanğın olub, tikililər və kommunikasiya xətləri yanğından mühafizə edilib VİDEO

“Aşıq sənətində milli-mənəvi dəyərlər” toplusu nəşr olunub

Misirdəki dostluq cəmiyyəti xalqlar arasında humanitar və mədəni əlaqələri daha da möhkəmləndirməyə çalışır

Qlobal neft nəhənglərinin ümumi mənfəəti 2022-ci ildən bəri ilk dəfə ikirəqəmli artım nümayiş etdirib

Norveçin vəliəhd şahzadəsi ağciyər transplantasiyası gözləyir

Britaniyada süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış ilk vaksin insanlar üzərində sınaqdan keçirilir

Bakıxanov qəsəbəsində çoxmərtəbəli yaşayış binasında baş verən yanğın söndürülüb

Coğrafiyaşünas-alim: Yüksəkriskli zonaların rəqəmsal xəritələri hazırlanmalıdır

Türkiyədən olan şəhid ailələri DOST İnklüziv İnkişaf və Yaradıcılıq Mərkəzində olublar

Məhkəmə ekspertizası sahəsində standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə yaradılıb

AQTA: Qida məhsullarının izlənilməsi təmin edilməlidir

Araz Aslanlı: Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu xəttinin modernləşdirilməsi Azərbaycanın uzunmüddətli strateji baxışının nəticəsidir

Azərbaycan regional sabitlik və iqtisadi inteqrasiyanın əsas təşəbbüskarlarından biridir ŞƏRH

Yerli startapın kibermaarifləndirmə məhsulu IV Milli Kibertəhlükəsizlik Forumunda təqdim olunub - Açıqlama

Gəncədə marketdə istehlaka yararsız məhsullar aşkarlanıb

Gənc rəssam Zeynəb Babayeva: Mənim hər bir əsərim heyvanlara sevgidən irəli gəlir

“Qida təhlükəsizliyi: Gözlənilməz hallara hazırlıq” - Beynəlxalq seminar

Türk ekspert: BTQ dəmir yolu xətti regional nəqliyyat sisteminin ayrılmaz hissəsinə çevrilmiş strateji təşəbbüsdür

Nişantaşı Universitetinin professoru: Nəqliyyat marşrutları arasında Orta Dəhlizin imkanları getdikcə güclənir

® Mərkəzi Gömrük Hospitalının cərrahı III Beynəlxalq Türkdilli Ölkələrin Tibb Konqresində və Endoforum 2026-da çıxış edib

İrlandiya İsrailin iki nazirinin ölkəyə girişinə qadağa qoyub

Ədliyyə naziri Zəngilanda vətəndaşların müraciətlərini dinləyib

Siyəzən-Dağ Quşçu-Ərziküş yolunda bərpa işlərinə başlanılıb

Premyer Liqaya yüksələn komandanın yeni baş məşqçisi açıqlanıb

Mütəxəssis: İnsanların rifahı və iqtisadi fəaliyyəti sağlam ekosistemlərdən asılıdır

TDT-yə üzv ölkələrin mərkəzi banklarının Şurası maliyyə sektorunun inkişafında daha sıx iqtisadi əməkdaşlığı təşviq edir

Mülkiyyət hüququnun təmin olunması Böyük Qayıdışın ən mühüm sütunlarından biridir RƏY

Azərbaycan investisiya cəlb edən ölkədən investor dövlətə çevrilib – ŞƏRH

Bakı Zooloji Parkında Amur pələngi balaları dünyaya gəlib

Akademik: Süni intellekt suverenliyi yerli elmi-tədqiqat potensialını gücləndirir

Ədliyyə Nazirliyinin “881” Çağrı Mərkəzində may ayında xidmət səviyyəsi 92 faizi keçib

Azad olunmuş torpaqların su resursları ərzaq təhlükəsizliyinin zəmanətidir – ŞƏRH

Rusiya XİN Azov dənizində gəmilərə hücumlarla bağlı bəyanat verib

100 illik vəsiyyət: Səmərqənd Türkoloji Qurultayı

Qarabağın bərpası müasir şəhərsalma modelinin uğurlu nümunəsi kimi təqdim olunub

Azərbaycanın rayonlarında yağıntılı hava şəraiti iyunun 9-dək davam edəcək - XƏBƏRDARLIQ

İsmail Ermağan: BTC, TANAP və TAP Avropanın enerji təhlükəsizliyində strateji rol oynayır

Yeni nəsil nəzarət-kassa aparatları ilə dövriyyə 14 faiz artıb

Azərbaycanın enerji diplomatiyası coğrafi məhdudiyyətləri strateji üstünlüyə çevirən uğurlu modeldir – ŞƏRH

Azərbaycan avarçəkəni Avropa çempionatında iştirak edəcək

Rauf Hacıyev: Azərbaycan bundan sonra da Xəzərlə bağlı məsələlərdə dialoqu və birgə fəaliyyəti dəstəkləyəcək

ABŞ-nin Aİ-dəki səfiri Ağ Evin Qrenlandiya ilə bağlı ritorikasına önəm verməməyə çağırıb

“Güclü cəmiyyətin zərif simaları” layihəsi Xankəndidə

Rumıniya nəşri: Türkiyə TANAP modeli formatında elektrik enerji dəhlizi yaratmağı təklif edir

Kolleclərin xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisasları üzrə imtahanlara qeydiyyat başlanıb

Ağakərim Səmədzadə: Metan emissiyalarının azaldılması yalnız iqlim sahəsinə deyil, digər istiqamətlərə də fayda verir

Küveyt Dövlətinin Əmiri Şeyx Məşəl əl-Əhməd əl-Cabir əl-Sabahdan

Azərbaycanın enerji modeli böhranlar dövründə dayanıqlılıq nümunəsidir ŞƏRH

Azərbaycanın kibertəhlükəsizlik sistemində yeni mərhələ: MKA fəaliyyətə başlayır

Şəhid jurnalist Məhərrəm İbrahimovun AZƏRTAC-da xatirəsi anılıb VİDEO

Şəhid jurnalist Məhərrəm İbrahimovun AZƏRTAC-da xatirəsi anılıb VİDEO

Azərbaycanlı akrobat: Doğma azarkeşlər önündə ən yüksək nəticəni göstərməyə çalışacağıq VİDEO

Azərbaycanlı akrobat: Doğma azarkeşlər önündə ən yüksək nəticəni göstərməyə çalışacağıq VİDEO

Elektrik avtomobillərin artması sığorta bazarına necə təsir edir?

WED 2026 çərçivəsində metan emissiyalarının azaldılmasına həsr olunan tədbir təşkil edilib

Servitut: Özgəsinə məxsus torpaqdan nəqliyyat, kommunal və digər ehtiyaclar üçün istifadə imkanı