-Möhtərəm cənab Prezident!

Hörmətli müşavirə iştirakçıları!

Əsası ümummilli liderimiz Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş aqrar islahatların bu gün onun layiqli davamçısı, möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyev tərəfindən uğurla həyata keçirilməsi ölkənin aqrar sahəsinin inkişafında həlledici rol oynayır. Aqrar sektorda son illər həyata keçirilmiş məqsədyönlü tədbirlər kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsulları istehsalının dinamik inkişafına imkan yaratmaqla, kənd təsərrüfatı bitkilərinin əkin strukturunda əhəmiyyətli dəyişikliklərə səbəb olmuşdur.

2008-ci ilin birinci yarısında 1 milyard 101 milyon 900 min manat dəyərində kənd təsərrüfatı məhsulları istehsal edilmişdir ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən bütövlükdə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalının 10,7 faiz, o cümlədən bitkiçilikdə 21 faiz və heyvandarlıqda 3,2 faiz artmasını təmin etmişdir.

Aqrar islahatlar başlayandan ilin birinci yarısında kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalının artım tempi ilk dəfə 2008-ci ilin birinci yarısında 10,7 faiz olmuşdur. Ölkəmizdə payızlıq və yazlıq dənli, dənli paxlalıların əkin sahələri artırılmışdır. 2007-ci ilin payızında və 2008-ci ilin yazında bu ilin məhsulu üçün 863 min 880 hektar sahədə payızlıq və yazlıq dənli, dənli paxlalılar səpilmişdir ki, bu da 2007-ci ilin məhsulu üçün səpilmiş sahədən 158,1 min hektar çoxdur.

Cari ilin avqust ayının 4-ü vəziyyətinə 845 min 821 hektar sahənin taxılı biçilmiş və 2 milyon 287 min 174 ton məhsul istehsal edilmişdir ki, bu da keçən ilin eyni dövrünə nisbətən 482 min ton çoxdur.

Qeyri-sabit hava şəraitinə baxmayaraq, cari ildə 2007-ci ilə nisbətən təxminən 500 min tona yaxın taxıl, o cümlədən təxminən 370 min tona yaxın buğda istehsalının artması və hər hektardan məhsuldarlığın 27 sentner olacağı gözlənilir.

Cənab Prezident, qürur hissi ilə yüksək diqqətinizə çatdırmaq istəyirəm ki, aqrar sahəyə göstərdiyiniz qayğının nəticəsində Azərbaycanda ilk dəfə olaraq payızlıq və yazlıq dənli, dənli paxlalıların istehsalının qarğıdalı ilə birlikdə 2 milyon 500 min tondan çox olacağı gözlənilir. Bununla yanaşı, qeyd etmək istəyirəm ki, ölkəmizin coğrafi-iqlim şəraiti nəzərə alınmaqla torpağın münbitliyinin artırılması, bitkilərin becərilməsində mütərəqqi texnologiyaların tətbiqi, mineral gübrələrdən və suvarma suyundan aqrotexniki tələblərə uyğun olaraq vaxtında və lazımi miqdarda istifadə edilməsi, bitkilərin xəstəlik və ziyanvericilərdən qorunması, texnoloji xəritələrə uyğun olan digər tədbirlərin həyata keçirilməsi hesabına bu göstəricilərdən 1,5-2 dəfə artıq məhsul götürmək qarşımızda duran mühüm məsələlərdən biridir. Respublika əhalisinin ərzaq məhsulları ilə təminatında daxili istehsalın rolu ilbəil yüksəlir, ixrac olunan məhsulların miqdarı və çeşidi artır. Belə bir şəraitdə istehsal edilən məhsulun müəyyən hissəsinin dövlət tərəfindən satın alınması məqsədəuyğun olardı.

Azərbaycan Respublikası regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramının müddəalarına uyğun olaraq ölkəmizdə intensiv tipli yeni meyvə və üzüm bağları salınmışdır. 2004-2007-ci illərdə 14 min 58 hektar meyvə bağı, 4679 hektar üzümlüklər salınaraq, meyvə bağlarının ümumi sahəsi 114 min hektara, üzümlüklər isə 11,1 min hektara çatdırılmışdır.

Heyvandarlığın inkişaf etdirilməsində də məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirilir. 2008-ci ilin birinci yarısında heyvanların baş sayı və heyvandarlıq məhsullarının istehsalı da sabit templə yüksəlmiş və ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən ət istehsalı 1,9 faiz, süd istehsalı 2,7 faiz, yumurta istehsalı 13,1 faiz, yun istehsalı isə 3,1 faiz artmışdır. Bununla yanaşı, qeyd etmək lazımdır ki, heyvandarlıq məhsulları istehsalının artırılması onların baş sayının çoxaldılması hesabına deyil, respublikaya yeni məhsuldar cins qaramalın gətirilməsi ilə artırmaq zərurəti yaranmışdır.

Möhtərəm cənab Prezident, məlum olduğu kimi, əhalinin etibarlı ərzaq təminatının başlıca amillərindən biri ümumi makroiqtisadi şəraitin əlverişli olması və vətəndaşların gəlirinin fizioloji normalara əsaslanan tələbatının ödənilməsinin təmin edilməsidir. Bu baxımdan 2004-2008-ci ilin birinci yarısı ərzində nəinki makroiqtisadi sabitliyə nail olunmuş, hətta iqtisadi artıma görə ölkəmiz dünyanın aparıcı dövlətlərindən birinə çevrilmişdir.

Xüsusi vurğulamaq lazımdır ki, ölkəmizin Prezidenti tərəfindən verilmiş 2007-ci il 23 yanvar tarixli Sərəncama əsasən, kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarının məhsul istehsalı üçün istifadə etdikləri yanacağın, motor yağlarının və mineral gübrələrin dəyərinin orta hesabla 50 faizinin dövlət tərəfindən ödənilməsi üçün 80 milyon manatın ayrılması, “Aqrolizinq” ASC tərəfindən gətirilən kənd təsərrüfatı texnikalarının və texnoloji avadanlığın lizinqə verilməsi, satışı zamanı dəyərinin ödənilmə müddətinin 5 ildən 10 ilə artırılması, buğda istehsalçılarına səpilən hər hektar sahəyə görə 40 manat yardımın verilməsi, toxumçuluq və tingçilik təsərrüfatlarından satılan 1-ci və 2-ci reproduksiyalı toxumlara və tinglərə görə dövlət büdcəsindən subsidiyaların ödənilməsi və s. kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarına dövlət qayğısının bariz təzahürüdür.

Hazırda ölkə əhalisinin ərzaq buğdası ilə təminatını yaxşılaşdırmaq məqsədi ilə 2009-cu ilin məhsulu üçün 620 min hektar sahədə buğda əkilməsindən ötrü 136 min 400 ton yüksək reproduksiyalı toxuma tələbat vardır. Səpini aqrotexniki müddətdə və keyfiyyətlə aparmaq üçün ölkəyə rayonlaşdırılmış yüksək reproduksiyalı toxum gətirilməsinə ehtiyac duyulur.

Ölkədə məhsul istehsalının artırılmasında, məhsulun vaxtında və itkisiz yığılmasında, istehsalçılara mexanikləşdirilmiş xidmətlərin göstərilməsində traktor, kombayn və digər kənd təsərrüfatı maşın və avadanlığının rolu böyük olmuşdur.

Sizin Sərəncamınızla yaradılan “Aqrolizinq” ASC-nin aqrar sahənin kənd təsərrüfatı texnikaları ilə təmin edilməsində müstəsna rolu olmuşdur. Fəaliyyətə başladığı 2005-ci ildən ötən dövr ərzində cəmiyyət tərəfindən dövlət büdcəsindən ayrılmış vəsait hesabına 565 taxılyığan kombayn, 1578 traktor, 120 ekskavator, 21 texnoloji avadanlıq, 4396 ədəd digər kənd təsərrüfatı maşınları, 161 min ton mineral gübrələr alınmışdır ki, bu da ölkəmizin ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsində əhəmiyyətli rol oynayır. “Aqrolizinq” ASC-nin uğurlu fəaliyyətinin nəticəsidir ki, son illərdə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalında texnika çatışmazlığı olmamışdır.

Cənab Prezident, göstərilən diqqət və qayğıya görə Sizə respublikamızın fermerləri və sahibkarları adından dərin minnətdarlığımızı bildiririk.

Qeyd edildiyi kimi, əhalinin ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsinin əsas şərtlərindən biri də torpaqdan səmərəli istifadə edilməsidir. Əkilmiş sahənin ümumi əkin sahəsində tutduğu xüsusi çəkisinin 2000-ci ildəki 51,1 faizdən 2007-ci ildə 81 faizə çatdırılmasına baxmayaraq, hələ ki, kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı həcminin əhalinin ərzaq təhlükəsizliyinin daxili istehsal hesabına tam təmin edilməsi səviyyəsinə yüksəldilməsinə nail ola bilməmişik. Bunun başlıca səbəblərindən biri də əkin sahələrinin aqrotexniki müddətlərdə və bitkilərin bioloji tələbatına müvafiq suvarma suyu ilə təmin edilməməsidir.

Ölkədə baytarlıq sahəsi üzrə müvafiq işlər davam etdirilmişdir. Respublikada quş qripi və digər təhlükəli xəstəliklərə görə epizootik durum sabitdir və bu işlərə daimi nəzarət edilir. Fitosanitar vəziyyətin sabitliyinin qorunması məqsədi ilə 2008-ci ilin altı ayı ərzində məqsədyönlü işlər görülmüş, qanunvericilik sahəsində bir sıra normativ hüquqi aktlar qəbul edilmiş və beynəlxalq əlaqələr genişləndirilmişdir.

Cari ilin 6 ayı ərzində Azərbaycan hökuməti beynəlxalq təşkilatlar və maliyyə qurumları ilə bağlanmış sazişlər əsasında kənd təsərrüfatının inkişafına yönəldilmiş 4 layihənin icrası və banklar vasitəsilə büdcə vəsaiti hesabına aqrar sektorda çalışan sahibkarlara güzəştli kreditlərin verilməsi davam etdirilmişdir. Kreditlərə olan ehtiyacların çoxalmasını nəzərə alaraq, növbəti illərdə onun artırılması məsələsinə baxılmasını məqsədəmüvafiq hesab edirik. Kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalının artırılmasında yeni məhsuldar sort və texnologiyaların tətbiqində aqrar elmin fəaliyyəti ildən-ilə genişlənir.

Son illərdə aqrar sənaye məhsullarının ixracı da davamlı olaraq artmış və 2004-cü ildə 137 milyon ABŞ dollarından 2007-ci ildə 438,2 milyon ABŞ dollarına yüksəlmişdir. Cari ilin beş ayında isə Azərbaycandan 51,4 milyon ABŞ dolları məbləğində bitkiçilik və 6,3 milyon dollar məbləğində heyvandarlıq məhsulları ixrac edilmişdir ki, bu da keçən ilin müvafiq dövrünə nisbətən uyğun olaraq 13,9 milyon və 2,9 milyon ABŞ dolları çoxdur.

Ölkədə süni qiymət artımının qarşısını almaq məqsədi ilə, cənab Prezident, Sizin göstərişinizlə 2006-cı ilin iyul ayından indiyədək hər həftənin şənbə, bazar günlərində və bayramlarda Bakı şəhərinin müxtəlif rayonlarında kənd təsərrüfatı və emal sənayesi məhsullarının satışı üzrə yarmarkalar keçirilir. Avqustun 3-ü tarixə 215 dəfə yarmarka keçirilmiş və bu yarmarkalarda 43 min tondan çox müxtəlif kənd təsərrüfatı və emal sənayesi məhsulları satılmışdır.

Möhtərəm cənab Prezident!

Ölkəmizin ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə hərtərəfli kömək və qayğınıza görə respublikanın aqrar sahəsində çalışan fermerlər və sahibkarlar adından Sizə bir daha öz dərin minnətdarlığımızı bildirir və Sizi əmin edirəm ki, bu diqqət və qayğıya cavab olaraq üzərimizə düşən vəzifələri layiqincə yerinə yetirəcək, əhalimizi keyfiyyətli kənd təsərrüfatı məhsulları ilə təmin edəcəyik.

Diqqətinizə görə təşəkkür edirəm.