MİLLİ MƏCLİS “2003-CÜ İLİN DÖVLƏT BÜDCƏSİNİN İCRASI HAQQINDA” QANUN LAYİHƏSİNİ TƏSDİQ ETMİŞDİR
Layihə ilə bağlı Milli Məclisin iqtisadi siyasət daimi komissiyasının sədri Səttar Səfərov məlumat vermişdir. O demişdir ki, 2003-cü ildə dövlət büdcəsinin mədaxil hissəsi qanunla təsdiq olunmuş 6092,0 milyard manat əvəzində 6104,5 milyard manat və ya 100,2 faiz icra olunmuşdur. Dövlət büdcəsinin gəlirləri ümumi daxili məhsulun 17,4 faizini təşkil etməklə 2002-ci illə müqayisədə 2,4 bənd çoxdur.
Büdcə daxilolmalarının 67,0 faizi və ya 4089,5 milyard manatı Vergilər Nazirliyi, 17,4 faizi və ya 1061,2 milyard manatı Dövlət Gömrük Komitəsi, 0,2 faizi və ya 12,7 milyard manatı İqtisadi İnkişaf Nazirliyi tərəfindən təmin edilmiş, 15,4 faizi və ya 941,0 milyard manatı digər mənbələrdən daxil olmuşdur.
Vergi orqanlarının xətti ilə toplanmış vəsaitin 55 faizi və ya 2249,6 milyard manatı əsas 9 iri vergi ödəyicisinin payına düşmüşdür.
Bu ödəyicilərdən biri olan Dövlət Neft Şirkəti tərəfindən büdcəyə 1853,0 milyard manat vergi daxil olmuşdur. Dövlət Neft Fondu tərəfindən dövlət büdcəsinə 500,0 milyard manat vəsait köçürülməklə tapşırığa tam əməl olunmuşdur.
Avropa Birliyinin Azərbaycan Respublikasına qrant şəklində verdiyi 28,4 milyard manat vəsait büdcəyə köçürülmüşdür ki, bu da nəzərdə tutulduğundan xeyli çoxdur.
Hesabat ilində dövlət büdcəsinin xərcləri qanunla təsdiq olunmuş 6423,0 milyard manat əvəzinə 6172,7 milyard manat və ya 96,1 faiz icra edilmişdir. Bu xərclər 2003-cü ildə ümumi daxili məhsulun 17,6 faizini təşkil etmişdir. Xərclərin icrası zamanı sosialyönümlü tədbirlərin maliyyələşdirilməsinə üstünlük verilməklə vəsaitin 3397,4 milyard manatı bu istiqamətə yönəldilmişdir.
Faktiki xərclərin 1906 milyard manatı və ya 30,9 faizi əmək haqqı və əmək haqqına üstəlik xərclərə sərf olunmuşdur. Dövlət büdcəsindən maliyyələşən təşkilatların büdcədənkənar xərcləri üzrə icra təsdiq olunmuş 301,4 milyard manat əvəzinə, 295,8 milyard manat yerinə yetirilmişdir.
Ötən il qanunvericiliklə təsdiq olunmuş Azərbaycan Respublikasının daxili dövlət borcunun 550 milyard manat limiti gözlənilmişdir. Ölkədə həyata keçirilən iqtisadi islahatların dəstəklənməsi və ayrı-ayrı üstün hesab olunan layihələrin maliyyələşdirilməsi üçün 2375 milyon ABŞ dolları məbləğində kredit sazişləri imzalanmışdır. Bu sazişlər əsasında istifadə olunmuş kreditlər üzrə ölkənin xarici borcu 1575 milyon ABŞ dolları təşkil etmişdir.
2003-cü il dövlət büdcəsinin kəsirinin maliyyələşdirilməsinə 240,6 milyard manat vəsait cəlb edilmiş, faktiki kəsir isə 68,2 milyard manat olmuşdur.
Sonra maliyyə naziri Əvəz Ələkbərov məruzə ilə çıxış etmişdir. O demişdir ki, ölkəni iqtisadi-siyasi böhrandan çıxaran, cəmiyyətin demokratikləşməsi və bazar iqtisadiyyatına yönəldilmiş islahatların banisi, ümummilli liderimiz Heydər Əliyev tərəfindən təməli qoyulmuş iqtisadi inkişaf Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə daha geniş vüsət almışdır. 2003-cü ildə həyata keçirilmiş sağlam və düzgün iqtisadi, büdcə, vergi siyasəti ölkənin maddi ehtiyatlarından səmərəli istifadə edilməsinə, iqtisadi durumun yeniləşməsinə və dinamik inkişafına səbəb olmuşdur.
Hesabat ilində iqtisadiyyatın əsas makroiqtisadi göstəricisi olan ümumi daxili məhsulun real artımı 11,2 faiz təşkil edərək 35 trilyon manatdan çox olmuşdur. Bu göstəricinin adambaşına düşən həcmi 10,3 faiz artaraq 880 ABŞ dollarınadək yüksəlmişdir. ÜDM-in strukturunda maddi istehsalın payı 63 faiz, qeyri-dövlət sektorunda xüsusi çəkisi 73,4 faiz təşkil etmişdir. Həm də bu müddət ərzində qeyri-dövlət sektorunda artım sürəti dövlət sektoruna nisbətən 3,4 faiz yüksək olmuşdur. Ölkənin iqtisadi vəziyyətinin mühüm göstəricilərindən biri onun valyuta ehtiyatıdır ki, 2004-cü ilin əvvəlinə Neft Fondunun vəsaiti nəzərə alınmaqla 1 milyard 572 milyon dollar təşkil etmişdir. Bu da ölkəmizin maliyyə etibarlılığına zəmanət verir. 2003-cü ildə adambaşına düşən sərmayələrin həcmi adambaşına düşən xarici borcdan 5 dəfə çox və ya 991 dollar olmaqla bütün maliyyələşmə mənbələrindən ölkə iqtisadiyyatına 19,5 trilyon manat vəsait yönəldilmişdir. Nazirlik 2004-cü ilin 4 ayında ölkənin makroiqtisadi vəziyyətini və dövlət büdcəsinin icrasını da nəzərdən keçirmişdir. Məlum olmuşdur ki, cari ilin 4 ayında ümumi daxili məhsulun həcmi 10,1 faiz artaraq 11,1 trilyon manata çatmışdır. İlin əvvəlindən bütün maliyyə mənbələri hesabına iqtisadiyyatın və sosial sahələrin inkişafına 7,2 trilyon manat sərmayə yönəldilmişdir. Bu da ötən ilin müvafiq dövründəki ilə müqayisədə 63,4 faiz çoxdur. Bu göstəricilər nəzərə alınmaqla artıq 2005-ci ilin də dövlət büdcəsinin ilkin variantı hazırlanmışdır. Hökumət ümumilikdə büdcədə şəffaflığın, regionların və ümumilikdə respublika iqtisadiyyatının inkişafının təmin olunması, əhalinin maddi rifah halının yaxşılaşdırılması istiqamətində bütün imkanları səfərbər edəcəkdir.
Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin birinci müavini İlqar Rəhimov bəzi məsələlərə aydınlıq gətirdikdən sonra deputatlar layihəni geniş müzakirə etmişlər.
Sonda “2003–cü ilin dövlət büdcəsinin icrası haqqında” qanun layihəsi səs çoxluğu ilə qəbul olunmuşdur.
Bölmənin digər xəbərləri
