MİLLİ TELEVİZİYAMIZA HƏSR OLUNMUŞ ÖMÜR
... Rejissor Vaqif Ağayevi tanısaq da, daha ətraflı məlumat almaq üçün yaxın həmkarlarından biri olan telejurnalist Qulu Məhərrəmliyə müraciət etdik. O, həmkarı barədə fikirlərini qısaca belə açıqladı:
- Müasir televiziyada rejissor həlledici simadır. Rejissuranın özü də indi iki mühüm qola ayrılır: publisistik verilişlər rejissurası, bədii verilişlər rejissurası. Təbii ki, tamaşaçının duyğularına təsir eləmək, onun zövqünü oxşamaq baxımından bədii rejissuranın çox böyük imkanları var. Bu istiqamətdə verilişlər hazırlayan rejissorların işi nisbətən asandır. Amma publisistik, informatik verilişlərin rejissurası həddindən artıq çətindir. Müasir televiziyanın informativ simasını publisistik rejissura müəyyən edir. Mən sevinirəm ki, Azərbaycanda televiziyanı Vaqif Ağayev kimi dərindən duyan, teleinformasiyanı tamaşaçıya çox gözəl formada təqdim edə bilən rejissor var. Keçmiş Leninqrad şəhərində çox gözəl mütəxəssislərdən mükəmməl təhsil alıb. Azərbaycanda publisistik verilişlərin, bədii televiziya filmlərinin rejissurası ilə məşğul olan peşəkar mütəxəssislərdən biridir. Vaqif Ağayevin bir rejissor kimi üstünlüyü onun duyumunda, axtarışlarında və maraqlı təqdimat formaları tapmasındadır. Bu gün televiziyamızda onun həm sənədli filmləri, həm də ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin, dövlətimizin başçısı İlham Əliyevin çoxsaylı səfərlərindən və görüşlərindən bəhs edən süjetləri nümayiş etdirilir. Mən Vaqiflə birlikdə çox səfərdə olmuşam. Çevik düşüncəyə malik bu rejissorla birgə sənədli televiziya filmləri hazırlamışıq. Məsələ burasındadır ki, publisistik rejissura situasiyadan asılıdır. Rejissor o qədər fəhmli olmalıdır ki, istənilən situasiyada ən düzgün qərar çıxarmağı bacarsın. İnamla deyirəm ki, Vaqif ekstremal şəraitdə heç vaxt özünü itirməyib. Onu çox kamil, yetkin mütəxəssis, müasir Azərbaycan teleməkanında ən tanınmış rejissorlardan biri kimi qiymətləndirirəm.
Bu qiymətli fikirlər öz sənətinin və peşəsinin zirvəsində olan Vaqif Ağayev barədədir. Bəs, bu zirvəyə o, necə yüksəlib? Sualın cavabını onun öz dilindən eşidəcəyik:
- 1972-ci il idi. Orta məktəbi yenicə bitirmişdim. Həm Azərbaycan Dövlət Televiziyasına rejissor köməkçisi təyin edildim, həm də Cəfər Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında görkəmli sənətkar Adil İsgəndərovun kino aktyorları kursuna qəbul olundum.
Fəaliyyətə televiziyanın o zaman çox populyar olan “Hünər” proqramında başladım. 1976-cı ildə Leninqrad Dövlət Teatr, Musiqi və Kinematoqrafiya İnstitutunun televiziya rejissorluğu fakültəsinə qəbul olunub burada görkəmli sənətkarlardan dərs aldım. Mənə “Azərbaycantelefilm” Yaradıcılıq Birliyində o vaxtkı Mərkəzi Televiziyanın sifarişi ilə filmlər çəkmək etibar olundu. Əsasən hərbi mövzuda işləyirdim. İkinci Dünya müharibəsində vuruşmuş azərbaycanlıları axtarıb tapırdım, əsgər məktublarının izi ilə süjetlər çəkirdim. Yeri gəlmişkən, o məktubları, başqa materialları 1990-cı ilin yanvarında burada axtarış aparan rus zabitləri məhv etdilər. Vəhşiləşmiş hərbçilər təkcə insanlara yox, həm də sənədlərə qarşı terror törətdilər. Verilişlərlə yanaşı, filmlər üzərində də işləyirdim. “Dəniz xidməti”, “Kurs okeanadır”, “Lirik mahnılar”, tarzən Ramiz Quliyev haqqında “Havalansın tarın səsi!”, o vaxt Moskvada işləyən və Dövlət mükafatına layiq görülmüş cərrah Əhliman Əmiraslanov haqqında tammetrajlı filmlər buna misal ola bilər. 1994-cü ildən Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Şirkətinin bədii rəhbəriyəm.
Tamaşaçı ekrana çıxan məhsulun hansı əziyyət bahasına başa gəldiyinin fərqinə varmır. O, əsərin uğurunu ssenari müəllifi, uzağı aparıcı ilə əlaqələndirir. Bu, çox güman ki, rejissoru incik salır.
- İş prosesində heç bu barədə düşünmək adamın ağlına da gəlmir,-deyə bildirir.- Çalışırsan ki, iş yaxşı alınsın, verilişin və ya filmin ideyasını aça biləsən. Ancaq bu və ya digər işimiz xoşa gələndə, jurnalist təriflənəndə, mətbuatda ona mədhlər deyiləndə, özün haqqında da yox, operator, rəssam, işıq mühəndisi barədə düşünürsən ki, niyə onların adını çəkən yoxdur?! Lakin incimirəm. Çəkiliş zamanı başımıza gələn, bəzən hətta çox məzəli əhvalatlar bu “incikliyi” unutdurur.
Vaqif Ağayev ümummilli liderimiz Prezident Heydər Əliyevi xarici səfərlərdə çox müşayiət edib. Adətən, kiminsə barəsində birindən soruşanda deyir ki, yoldaşlıq etməmişəm. Dövlət Teleradio Şirkətinin baş operatoru Fazil Hadıyev bütün bu səfərlərdə Vaqiflə yoldaş olub. Deməli, ona daha dərindən bələddir:
- Çoxdan bir yerdə işləyirik. 1993-cü ildən başlayaraq ümummilli liderimiz Heydər Əliyevi, indi isə Prezidentimiz İlham Əliyevi müşayiət edirik. Çiyin-çiyinə işləməyə alışmışıq. Əsgər kimi intizamlıdır. Dövlət başçısının səfərlərini, qəbullarını çəkib efirə çıxarmaq çox məsuliyyətli işdir. Elə məqamlar olur ki, onu hər bir rejissor görüb duya bilmir.
Vaqifi elə başqa rejissorlardan fərqləndirən əsas cəhət də odur ki, onda xususi görmə qabiliyyəti var. İşinə zərgər münasibəti bəsləyir. Hər bir süjeti ürəyi istəyən şəklə salana qədər onu “cilalamaqdan” yorulmur. Ömrünün yarısı yollarda keçmiş Vaqif üçün iş, vaxt məfhumu yoxdur. Onun üçün vaxt iş başlanandan qurtaranadəkdir. Elə olub ki, əlindəki işini yarımçıq qoyub övladının ad gününə getməyib. Deyib ki, bu da mənim övladımdır, qoyub gedə bilmərəm. Yeri gəlmişkən, üç tələbə, bir məktəbli atasıdır. Vaqif işinin fədaisidir. Özünüreklamdan zəhləsi gedir. Onun üçün yeganə meyar üzərinə düşən vəzifəni layiqincə yerinə yetirməkdir. Çox yanımcıldır, dərdini, problemini çəkinmədən ona deyə bilərsən.
Ümummilli liderimiz Prezident Heydər Əliyevi səfərlərdə müşayiət edən telejurnalistlər, operatorlar və fotomüxbirlər bu fenomen şəxsiyyətin həssaslığını, bəzən hiss etdirmədən işləmək üçün əlverişli imkan yaratdığını vurğulayırlar. Məni Vaqif Ağayevin də rəyi maraqlandırdı.
- Bəri başdan xatırladım ki, ulu öndərimiz çox tələbkar idi, - deyir. - Ümumiyyətlə, dövlət başçısı ilə işləmək çətindir. Cənab Heydər Əliyevlə işləmək isə ikiqat çətin, bununla belə, şərəfli idi. Onun hər hərəkətini duymaq, baxışlarını “oxumaq” lazım idi. Çünki belə hallarda nə plan olur, nə ssenari. Hər bir an təkrarolunmazdır. Fürsəti qaçırdın, anı “tuta” bilmədin – təmsil etdiyin ölkə ondan xəbərsiz qalır. Cənab Prezident bu nüansları çox gözəl bilirdi. Həmişə gözü ilə axtarardı ki, Azərbaycandan gəlmiş heyət- onu müşayiət edən jurnalistlər, fotoqraf və operatorlar yerbəyer olubmu. Bir tərəfdən, yerində olmayanlar böyük məsuliyyət daşıyırdılar. Digər tərəfdən, cənab Prezident televiziya, kino, qəzet, foto işinin incəliklərini gözəl bilirdi. Jurnalistlərə xüsusi münasibət bəsləyirdi. Hər səfərində təyyarədə jurnalistlər olan salona keçər, operatorla söhbət edər, fotoqrafı dindirərdi. Hərdən qəzetçilərin birinə üzünü tutub deyərdi ki, onun filan yazısını oxuyub. 1999-cu il aprelin 17-də Gürcüstana uçurduq. Cənab Prezident yenə bizim salona gəldi. Şirkətimizin baş operatoru Fazil Hadıyev onu görən kimi qalxıb kamerasını götürdü. Prezident “Qoy kameranı yerə,- dedi. - “Səhər” proqramına baxırdım, orada səni göstərirdilər. 50 yaşın varmış ki! Sənin haqqında yaxşı danışdılar, amma az danışdılar. Sən layiqli sənətkarsan”. Cənab Prezident bizim Fazilə çox düzgün qiymət vermişdi. Fazil elə sənətkardır ki, yoldaşı bir baxışından duyur. İndiyədək qardaş kimi birgə işləyirik. Nə isə, yanımızda “Bi-Bi-Si”-dən müxbirlər vardı. Onlara dedi ki, bu, mənim operatorumdur, bütün səfərlərimi, ümumiyyətlə, fəaliyyətimi çəkir, bu gün onun 50 yaşı tamam olur, gəlin, onu təbrik edək. Sözümün canı odur ki, jurnalistlərə xüsusi rəğbəti var idi. Bizim televiziyamız maddi-texniki bazasının mükəmməlliyi üçün möhtərəm Heydər Əliyevə borcludur. İstər ötən əsrin 70-ci illərində, istərsə də 1993-2003-cü illərdə AzTV məhz həmin dövr üçün ən yeni, ən müasir sayılan avadanlıqla təchiz olunub. Bu gün müstəqil telekanalların, demək olar, hamısı bizdən bəhrələnir.
Görəsən, Vaqif Ağayev kimləri özünə müəllim hesab edir?
- Bu sənəti mənə sevdirən böyük sənətkarımız Adil İsgəndərov olub. Ondan sonra püxtələşməyimdə Nizami Məmmədovun, Azər Qasımzadənin, Solmaz Həmzəyevanın, Bünyad Məmmədovun, Yusif Kərimovun rolu böyük olub. Əlbəttə, Leninqraddakı müəllimlərimə də minnətdaram.
Vaqif Ağayevin yaradıcılığı barədə həmsöhbət olduğum adamların hər biri onu başqalarından fərqləndirən hansısa bir əlaməti, xüsusiyyəti qabardırdı. Bu cəhətdən televiziyanın incəsənət və teatr redaksiyasının baş redaktoru Mailə Muradxanlının dedikləri çox xarakterikdir:
- Televiziyada rejissor birinci simadır. Telejurnalistin yazdıqlarını ortaya rejissor çıxarır, onu rejissor urvatlı edir. Vaqif Ağayevi hələ “Gənclik” redaksiyasından tanıyıram. Rejissor istər siyasət sahəsində çalışsın, istərsə də başqa sahədə, onun bədii bazası olanda verilişləri şirin alınır. Vaqif bədii bazası olan rejissordur. O, insanları, hadisələri elə rakursdan çəkir ki, onlar işıqlı görünür. Ən rəsmi materiallar belə bu rejissorun əlində şirinləşir.
... Bu söhbətlərdən sonra mən Vaqif Ağayevi daha dərindən tanıdım. Bu tanışlıqdan duyduğum iftixar hissi ilə Vaqif müəllimi yubileyi münasibətilə təbrik etdim. Mən bu sətirləri isti təəssüratlarla qələmə almağa tələsdiyim kimi, onun da canı qəlbinin və ağlının işığına qərq edəcəyi daha bir verilişinin yanında qalmışdı.