Misirdəki məbəddə astrologiya relyefləri aşkar edilib
Bakı, 6 oktyabr, AZƏRTAC
Misir-Alman birgə arxeoloji missiyası Luksordakı Esna məbədinin divarlarında və tavanlarında göy cisimlərini və bürcləri təmsil edən tanrı və ilahələr də daxil olmaqla, astrologiya səhnələrini əks etdirən daha orijinal relyef və oymalar aşkar edib.
AZƏRTAC “Əl-Əhram” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, bu rəsm və oyma işləri məbədin davam edən bərpası zamanı aşkar olunub. Missiya Nil daşqının başlanğıcında qədim Misir ilahəsi Sopdet və dörd qoç başı ilə təsvir edilmiş günəş tanrısı Xnum-Reni əks etdirən başqa bir səhnəni də üzə çıxarıb.
Alman missiyasının rəhbəri Kristian Leitz bildirib ki, bu relyefin əsas mövzusu Orion və Sopdetdir. Onun sözlərinə görə, ən parlaq ulduzu Rigel olan müasir Orion bürcünü təşkil edən kəhkəşan Osiris tanrısı ilə əlaqələndirilir. Sopdet Osirisin bacısı ilahə İsisin təmsilçisi olan qədim Misir ilahəsinin yunanca adıdır. Bu ilahə səmanın ən parlaq ulduzu olan Sirius ilə əlaqələndirilir, onun 70 günlük fasilədən sonra göy üzündə yenidən görünməsi iyulun ortalarında Nil çayının daşmasının əlamətidir. “Bu, həm də qədim Misir təqvimində Yeni ilin ilk gününü bildirir", -deyə alman arxeoloq vurğulayıb.
Məşhur Esna məbədinin ziyarətçiləri indi yeni səhnələrə heyran olacaqlar. Onların arasında məbədin sütunlu zalının tavanında tapılan zodiak relyefinin olduğu da bildirilir. Burada on iki bürcün hamısının işarəsi, Yupiter, Saturn və Marsın xaricindəki planetlər, həmçinin qədim misirlilərin vaxtı ölçmək üçün istifadə etdikləri “yeddi ox” adlanan bürclərin təsvirləri də var. Bununla yanaşı, məbədin girişinin üstündə iki cərgədə dayanan və 46 qartalı əks etdirən relyef mövcuddur, bəzilərində qədim Misir ilahəsi Nexbetin, digərlərində isə ilahə Vadgetin başlarının təsviri var.
Qoç başlı tanrı Khnum-Re və digər qədim Misir tanrılarına həsr olunmuş Esna məbədinin tikintisi Roma dövründə imperator Klavdinin (41-54-cü illər) dövründə başlanıb və İmperator Desiusun hakimiyyəti illərində (249-251) tamamlanıb. Məbəd XIX-XX əsrlərdə Misirin işğalı nəticəsində zərər görüb. Osmanlı valisi Məhəmməd Əli Paşanın dövründə (1805-1840) məbədin pambıq anbarı kimi istifadə edildiyi bildirilir.