Qarabağda bərpa-quruculuq beynəlxalq hüququn və dayanıqlı inkişafın praktik ifadəsidir ŞƏRH
Bakı, 11 iyul, AZƏRTAC
Azərbaycan ərazisində otuz ilə yaxın davam etmiş işğal faktına son qoyulması ilə formalaşan geosiyasi və geoiqtisadi reallıqlar postmünaqişə dövrünün ən mürəkkəb regional reinteqrasiya modelinin əsasını qoyub. Bu xüsusda Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən və Böyük Qayıdış strateji kursunun fundamental komponentlərini təşkil edən infrastruktur, ekologiya və humanitar reabilitasiya layihələri həm milli qanunvericiliyin, həm də transmilli hüquq normalarının aliliyini təsdiq edən bəşəri əhəmiyyətli hadisələr silsiləsi kimi çıxış edir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Bəhruz Məhərrəmov bildirib. O qeyd edib ki, Ali Baş Komandanın Laçın, Şuşa, Xocavənd və Xankəndi şəhərlərində gerçəkləşdirdiyi kompleks açılışlar və təməlqoyma mərasimləri sadəcə ərazilərin fiziki bərpası deyil, dövlətin hüquqi yurisdiksiyasının və ekoloji suverenliyinin tam bərqərar olunmasının praktiki təzahürüdür.
“Dövlətimizin başçısının Laçın rayonunda “Həkəriçay” su anbarının təməlini qoyması və “Ağbulaq-1”, “Ağbulaq-2”, “Şeylanlı” su elektrik stansiyalarını istismara verməsi BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin, xüsusilə ekoloji təhlükəsizlik və təmiz enerji əlçatanlığı prinsiplərinin milli səviyyədə effektiv tətbiqidir. Bu çərçivədə Həkəri çayının su resurslarının idarə edilməsi, regional miqyasda 700 min nəfərin keyfiyyətli içməli su ilə təminatı potensialının yaradılması və bərpaolunan enerji mənbələri vasitəsilə illik 80 min ton karbon emissiyasının qarşısının alınması Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 39-cu maddəsində təsbit olunmuş hər kəsin sağlam ətraf mühitdə yaşamaq hüququnun dövlət tərəfindən ali təminatıdır. Eyni zamanda, bu ekoloji-iqtisadi paradiqma Paris İqlim Sazişinin qlobal öhdəliklərinə və 1954-cü il Haaqa Konvensiyası ilə qorunan mədəni-təbii sərvətlərin mühafizəsi prinsiplərinə müvafiq olaraq, işğal dövründə ekosidə məruz qalmış və transsərhəd resursların istismarı fəsadlarının aradan qaldırılmasını hüquqi müstəvidə şərtləndirir”, - deyə deputat bildirib.
Onun sözlərinə görə, keçmiş məcburi köçkünlərin mülkiyyət və layiqli həyat şəraiti hüquqlarının restitusiyası dövlətin həm beynəlxalq, həm də öz vətəndaşları qarşısında daşıdığı konstitusional pozitiv öhdəliklərin icrasının indikatorudur.
“Prezident İlham Əliyevin münaqişədən zərər çəkmiş mülki əhalinin repatriasiyası prosesini birbaşa nəzarətdə saxlaması, Şuşanın Kiçik Qaladərəsi, Xocavəndin Quzeyxırman və Güneyxırman kəndlərində bərpaolunan fərdi yaşayış sahələrinə sakinlərin köçürülməsi ilə humanitar hüququn ən fundamental doktrinalarından birini reallaşdırır. Bu mənada İnsan Hüquqları üzrə Ümumi Bəyannamənin 13-cü maddəsi və Mülki və Siyasi Hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktın 12-ci maddəsi ilə təsbit olunmuş şəxslərin öz doğma yurdlarına azad şəkildə qayıtmaq hüququnun məhz Prezidentin iradəsi ilə reallaşan “Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramı” çərçivəsində hüquqi müstəvidən real müstəviyə transfer olunduğunu desək yanılmarıq. Tarixi Şuşa şəhərində “Sadıqcanın evi” memarlıq abidəsinin, “Yasəmən” hotelinin yeni korpuslarının bərpası və Xankəndidə müasir infrastruktur obyektlərinin istifadəyə verilməsi, eyni zamanda, dövlətimizin başçısının milli-mədəni irsin qorunması və regionun iqtisadi inteqrasiyasına verdiyi müstəsna önəmi əks etdirir. Dövlət-özəl tərəfdaşlığı modeli əsasında reallaşdırılan bu investisiya layihələri paralel olaraq həm də azad edilmiş ərazilərdə iqtisadi dövriyyənin təmin edilməsi və inklüziv məşğulluğun yaradılması baxımından beynəlxalq postmünaqişə reabilitasiyası praktikasında mütərəqqi presedent təşkil edir. İnfrastruktur bərpasının memarlıq qanunauyğunluqlarına və qədim Şuşa üslubuna sadiqliklə həyata keçirilməsi, işğal dövrünün mədəni destruksiya siyasətinə qarşı beynəlxalq normalara uyğun ən effektiv hüquqi və mədəni cavabdır. Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bu çoxşaxəli fəaliyyət beynəlxalq hüququn subyekti kimi Azərbaycan Respublikasının suveren qüdrətini bəşəri humanizm prinsipləri ilə uzlaşdıran dayanıqlı inkişaf modelinin tarixi təsdiqidir”, - deyə Bəhruz Məhərrəmov vurğulayıb.
Bölmənin digər xəbərləri
