QƏHRƏMAN VƏ MÜƏLLİF: DOKTOR VATSON VƏ KONAN-DOYL
Bu personaj öz ədəbi atasına çox oxşayır: onun uydurulmuş bioqrafiyası Artur Konan-Doylun real həyatını xatırladır. Lakin yazıçının keçdiyi yol hamıya məlumdursa, Vatsonun həyat hadisələrini kitablarda çox diqqətlə axtarmaq və qısa replikalar əsasında işıqlandırmaq lazımdır.
Həvəskarlar qəhrəmanın təxmini bioqrafik göstəricilərini belə tərtib etmişlər: Con Hemiş Vatson 1852-ci il iyulun 7-də doğulub. İki ildən sonra ailəsi Avstraliyaya köçür və 1865-ci ilədək orada yaşayır. Gələcək doktor həmin il vətənə qayıdır və Hempşir kollecinə daxil olur. Həkim peşəsinə yiyələnir, hospitalda işləyir, Hindistana gedir, orada yaralanır və İngiltərəyə qayıdır. 1881-ci il qəhrəmanın həyatında dönüş ilidir - o, Şerlok Holmsla tanış olur.
Vatson İngiltərəyə qayıtdıqda nə evi vardı, nə də dostları vardı. Təsadüfən rastlaşdığı həmkarından eşidir ki, bir nəfər birlikdə mənzil kirayə etmək üçün yoldaş axtarır, çünki mənzil haqqını tək ödəyə bilmir. Yeni tanışın kimyaya şübhəli marağı və bir yığın açarı olması Vatsonu qorxutmur və beləliklə, “Beyker-Strit, 221-b-də macəralar başlanır”.
Hesab edilir ki, Konan-Doylun detektiv hekayələrində Vatson “sadəlövh” rolunu oynayır və əsas vəzifəsi baş qəhrəmanın xasiyyətini açmaqdan ibarət olur. Yeri gəlmişkən, bu, detektiv əsərlərdə geniş yayılmışdır. Buna baxmayaraq, məhz Vatson hekayətçi, Şerlok Holmsın bioqrafı olur və biz bütün bu macəraları məhz “onun sayəsində” bilirik.
Doktor Vatson nə qədər çalışsa da, Holmsın deduktiv metodunu həqiqətən başa düşmür. Əvəzində, o, gözəl həkimdir, insani keyfiyyətlərə malikdir. Hətta güman etmək olar ki, Konan-Doylun romanlarında Vatson xəfiyyənin xarakterində görünməyən xeyirxahlıq, canıyananlıq, sadiqlik kimi öz keyfiyyətləri ilə Şerlok Holmsdan çox-çox fərqlənir.
Söz düşmüşkən, oxucular Vatsonun bioqrafiyasının xeyli hissəsi ilə bu yaxınlarda tanış olmuşlar: 2001-ci ildə doktorun əvvəllər məlum olmayan arxivi tapılmışdır. Arxiv Şerlok Holmsın doktora onların tanışlığı illərində göndərdiyi çox səmimi məktub və teleqramlardan, habelə qeyd dəftərçələrindən və doktorun qeydlər apradığı 17 qalın dəftərdən ibarətdir.
Doktor Con Vatson iki dəfə ailə qurmuşdur. O, 1929-cu ildə vəfat etmişdir. Şerlok Holms isə daha tez - 1914-cü ildə dünyasını dəyişmişdir.
Deyirlər ki, yazıçı qəhrəmanının həyatını danışarkən özünün də taleyini qabaqcadan xəbər verir. Doktor Vatsonun “yazılmış” ölümündən bir il sonra Artur Konan-Doylun özü də ölür: qəribə olsa da, məhz öz qəhrəmanının doğulduğu gündə. Tədqiqatçıların fikrincə, yazıçının yaratdığı Vatsonun xarakteri onun özünün xarakteri ilə bir çox cəhətdən uyğun gəlir.
Mövzu ilə bağlı bir lətifə. Şerlok Holms və doktor Vatson yeyib-içmək üçün təbiət qoynuna çıxır və çadır qururlar. Gecənin bir vaxtı Holms Vatsonu oyadaraq deyir: “Vatson, bir göyə baxın. Siz hansı qənaətə gəlirsiniz?” Vatson cavab verir: “Mən milyonlarla ulduz görürəm, çox güman ki, orada bizim Yer kürəsi kimi planetlər var, deməli, onlarda da bu cür həyat ola bilər”. Holms isə deyir: “Vatson, siz səfehsiniz. Çadırımızı oğurlayıblar”.
(Material “RİA-Novosti” agentliyinin və digər mənbələrin informasiyaları əsasında hazırlanmışdır).
Bölmənin digər xəbərləri
