Stokholm, 16 avqust, AZƏRTAC

“Azərbaycan İsveç Tələbələri və Məzunları Şəbəkəsi” (Sweden Students & Alumni Network Azerbaijan – SSANA) son illər İsveç universitetlərində təhsil alan azərbaycanlı tələbə və məzunları bir araya gətirən ən böyük platformalardan birinə çevrilib. Təşkilat yeni tələbələrə dəstək göstərir, təhsil və mədəniyyət layihələri həyata keçirir, həmçinin Azərbaycan ilə İsveç arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə töhfə verir.

AZƏRTAC-a müsahibəsində soydaşımız, SSANA-nın həmtəsisçisi Rahil Məmmədov təşkilatın yaradılmasından, təhsil və peşə fəaliyyətindən, İsveçdə iş təcrübəsindən, beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafından və azərbaycanlı tələbələrin yeni nəsillərinə dəstək göstərməyi nə üçün vacib hesab etməsindən danışıb.

— Peşəkar fəaliyyətinizə Azərbaycanda başlamısınız, daha sonra isə İsveçdə davam etdirmisiniz. Xaricə köçmək və orada təhsil almaq qərarını necə qəbul etdiniz?

— Peşəkar fəaliyyətimə Azərbaycanda başlamışam. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasını bitirdikdən sonra karyerama Qafqazın ən böyük istehlak elektronikası pərakəndə satış şirkətlərindən biri olan “Baku Electronics” şirkətində korporativ hüquqşünas kimi başlamışam. Daha sonra MDB və Şərqi Avropa ölkələrində hüquqi xidmətlər göstərən beynəlxalq hüquq şirkəti olan “GRATA International”a qoşuldum.

Zaman keçdikcə akademik biliklərimi möhkəmləndirmək, innovasiya və əməkdaşlığa əsaslanan beynəlxalq təhsil mühitində təhsil təcrübəsi qazanmaq məqsədilə xaricdə təhsilimi davam etdirmək qərarına gəldim. Nəticədə seçimim İsveç oldu. Həmin dövrdə xaricdə təhsil almaq üçün nüfuzlu təqaüd əldə etmək azərbaycanlı hüquqşünas tələbələr arasında geniş yayılmış hal deyildi. Uzunmüddətli hazırlıq və əzmkarlıqla göstərdiyim səylər nəticəsində həmin vaxt “Visby” təqaüdü kimi tanınan İsveç İnstitutunun təqaüdünü qazandım və Lund Universitetində Avropa biznes hüququ üzrə magistr proqramına qəbul oldum.

Mən həmin magistr proqramına qəbul edilən İsveç İnstitutunun təqaüdçüsü olan ilk Azərbaycan vətəndaşı oldum. Daha sonra dostlarımın və Azərbaycandan olan digər hüquqşünas tələbələrin bir çoxu bu proqrama qoşuldu, onların bəziləri təqaüdlə, bəziləri isə təqaüdsüz təhsil aldı. Bu günədək təxminən iyirmi azərbaycanlı hüquqşünas həmin proqramı başa vurub və ya hazırda orada təhsilini davam etdirir. Zaman keçdikcə bir çox digər şəxsin də bu yolu seçdiyini görmək mənə xüsusi xoş təəssürat bağışlayır.

Təhsil illəri mənim üçün ciddi akademik və şəxsi dəyişikliklər dövrü oldu. Proqram mənə Avropa biznes hüququnu, rəqabət hüququnu və Avropa İttifaqının daxili bazarının fəaliyyətinin hüquqi əsaslarını daha dərindən öyrənmək imkanı verdi. Həmin vaxt rəqəmsal bazarların və müasir texnologiyaların tənzimlənməsi məsələləri məni xüsusilə maraqlandırırdı. Magistr dissertasiyam Avropa İttifaqının rəqabət hüququ kontekstində qiymət alqoritmlərinə həsr olunmuşdu. Bundan əlavə, Avropa İttifaqında onlayn platformaların birləşmələrinə nəzarət mexanizminə, eləcə də Aİ-nin Vahid Rəqəmsal Bazarında müəllif hüquqlarının qorunması məsələlərinə həsr olunmuş elmi məqalələr hazırladım.

— Təhsillə yanaşı, tələbə həyatında da fəal iştirak edir və hüquq layihələrinin inkişafı üçün çalışırdınız. Bu barədə daha ətraflı danışa bilərsinizmi?

— İsveçdə magistratura təhsili aldığım dövrdə tələbə təşkilatlarının fəaliyyətində fəal iştirak edirdim. Avropa Hüquq Tələbələri Assosiasiyasının (ELSA) Lund bölməsində seminar və konfranslar üzrə vitse-prezident vəzifəsini tuturdum, həmçinin Hüquq Cəmiyyətinin (Juridiska Föreningen) fəaliyyətində iştirak edirdim. Bu təşkilatlarda fəaliyyət göstərmək mənə İsveç tələbə icmasının bir hissəsinə çevrilmək, isveçli hüquq tələbələri ilə əməkdaşlıq qurmaq, həm İsveç, həm də xarici tələbələr üçün akademik və sosial tədbirlərin təşkilində iştirak etmək imkanı verdi.

Eyni zamanda, 2019-cu ilin iyul ayında Azərbaycandan olan hüquqşünas həmkarlarımla birlikdə təsis etdiyimiz LAWELS hüquq platformasını inkişaf etdirməyə davam edirdim. Biz bu platformanı analitik materialların, praktiki fəaliyyətlə məşğul olan hüquqşünasların məqalələrinin, qanunvericilikdəki dəyişikliklərə dair icmalların və hüququn müxtəlif sahələri üzrə peşəkar şərhlərin dərc edilməsi üçün bir məkan kimi yaratmışdıq. Ardıcıl fəaliyyətimiz sayəsində bir çox gənc hüquqşünasın öz elmi məqalələrini yazmaq və dərc etmək imkanı qazandığı “Akademik esse” layihəsini həyata keçirə bildik.

Bu dövr mənə nəinki İsveçin akademik və tələbə mühitinə daha dərindən inteqrasiya olunmaq, həm də Azərbaycanın hüquq ictimaiyyətinin inkişafına yönəlmiş təşəbbüslər üzərində işi davam etdirmək imkanı verdi.

— Magistr dərəcəsini əldə etdikdən sonra qarşınızda hansı imkanlar açıldı?

— İsveçdə təhsilimi başa vurduqdan sonra fəaliyyətimi vergi hüququ və vergi inzibatçılığının rəqəmsallaşdırılması sahəsində davam etdirdim. Höteborqda yerləşən “Pagero” şirkətinə qoşuldum. Şirkət sonradan hüquq, vergitutma və mühasibat uçotu sahəsində mütəxəssislər üçün informasiya həlləri təqdim edən dünyanın aparıcı texnologiya şirkətlərindən birinin - “Thomson Reuters”in tərkibinə daxil oldu. Hazırda dolayı vergitutma və vergi sahəsinin rəqəmsallaşdırılması üzrə aparıcı mütəxəssis vəzifəsində çalışıram.

İsveçdə işləmək və dünyanın aparıcı texnologiya şirkətlərindən birinin fəaliyyətinin bir hissəsi olmaq mənə beynəlxalq biznes mühitində çalışmaq baxımından dəyərli təcrübə qazandırdı. Bu təcrübə qlobal təşkilatlarda iş prosesinin necə qurulduğunu, innovativ həllərin necə tətbiq edildiyini və əməkdaşlıq mədəniyyətinin necə inkişaf etdirildiyini görməyə imkan verdi. Bu təcrübə mənim peşəkar inkişafıma əhəmiyyətli təsir göstərdi və idarəetməyə, texnologiyalara və beynəlxalq qarşılıqlı fəaliyyətə müasir yanaşmalar barədə təsəvvürlərimi genişləndirdi.

— Siz “Azərbaycan İsveç Tələbələri və Məzunları Şəbəkəsi”nin (SSANA) həmtəsisçisisiniz. Zəhmət olmasa, bu təşkilatın yaradılması ideyasının necə yaranması və hazırda hansı fəaliyyətlə məşğul olması barədə danışardınız.

— SSANA-nın yaradılması ideyası sadə, eyni zamanda, iddialı idi – İsveçdə təhsil alan və ya təhsilini başa vuran azərbaycanlıları bir araya gətirmək və Azərbaycan ilə İsveç arasında əlaqələrin inkişafına töhfə verən bir icma yaratmaq.

Zaman keçdikcə SSANA təhsil, peşəkar inkişaf və mədəni əməkdaşlıq sahələrində layihələr həyata keçirən, fəal şəkildə inkişaf edən bir təşkilata çevrildi. Əsas prioritetlərimizdən biri İsveçə yeni gələn tələbələrə dəstək göstərmək oldu. Ölkənin müxtəlif şəhərlərində görüşlər və tədbirlər təşkil edir, yeni tələbələrin daha tez uyğunlaşmasına kömək göstərir, azərbaycanlı tələbə və məzunlardan ibarət güclü bir icma formalaşdırmağa çalışırdıq. Bununla yanaşı, SSANA-nı yalnız məzunların birləşdiyi qurum kimi deyil, həm də təhsil, gənclər siyasəti və peşəkar inkişaf sahələrində Azərbaycan ilə İsveç arasında əməkdaşlığın inkişafı üçün platforma kimi görürdük.

İsveçdəki Azərbaycan səfirliyi ilə əməkdaşlıq qurmağa nail olduq. Səfirlik təşkilatın inkişafını, eləcə də onun tələbə və məzunlar arasında fəaliyyətini dəstəklədi. Öz növbəmdə, 2021-ci il aprelin 30-da Bakıda keçirilən İsveç universitetlərinin məzunlarının ilk görüşünün təşəbbüskarı oldum. Daha sonra İsveçdə Azərbaycanın səfiri Zaur Əhmədovla ilk görüşüm zamanı birgə təşəbbüsləri, tələbə və gənc mütəxəssislərin iki ölkə arasında akademik, mədəni və peşəkar əlaqələrin inkişafına daha fəal cəlb olunması imkanlarını müzakirə etdik.

Bu gün də İsveçdə təhsil almağı və ya karyera qurmağı planlaşdıran tələbə və gənc mütəxəssislərə dəstək göstərməkdə davam edirəm. Müntəzəm olaraq məlumatlandırıcı görüşlərdə və müzakirələrdə iştirak edir, burada təqaüd proqramları, İsveç əmək bazarı, iş icazəsi və yaşayış icazəsi almaq imkanları barədə məlumat verir, həmçinin İsveçdəki həyatım və peşəkar inkişafımla bağlı şəxsi təcrübəmi bölüşürəm.

SSANA-nın əsas ideyasından danışarkən bunu çox sadə şəkildə ifadə etmək olar – əgər vaxtilə kimsə ilk addımı atmağınıza kömək edibsə və siz öz əməyiniz sayəsində uğur qazana bilmisinizsə, deməli, bir gün siz də bu yolla sizin ardınızca gələnlərə kömək etməyə hazır olmalısınız.

— Belə təsəvvür yaranır ki, sizin üçün bir məqsədə çatmaq həmişə növbəti məqsədin başlanğıcına çevrilir. Bu yanaşmanın arxasında nə dayanır?

— Düşünürəm ki, həqiqətən də belədir. Avropa biznes hüququ üzrə magistratura təhsilimi başa vurduqdan sonra Lund Universitetinin İqtisadiyyat Məktəbində Avropa və beynəlxalq vergi hüququ üzrə ikinci magistr dərəcəsi almağa qərar verdim. Mənim üçün təhsil diplom almaqla başa çatmır. Hüququn, texnologiyaların və dövlət tənzimlənməsinin daim dəyişdiyi bir dünyada təhsil fasiləsiz proses olmalıdır.

Səyahətlər də həyatımda mühüm yer tutur. Bu günədək 40 ölkəyə və 158 şəhərə səfər etmişəm. Mənim üçün bu, sadəcə yeni yerləri görmək imkanı deyil, həm də insanlarla tanış olmaq, müxtəlif mədəniyyətləri daha yaxşı anlamaq, başqa insanların hekayələrini dinləmək və müxtəlif cəmiyyətlərin necə yaşadığını və inkişaf etdiyini görmək fürsətidir.

Bütün fəaliyyət yoluma nəzər saldıqda, onu birləşdirən bir ideyanın olduğunu görürəm – körpülər qurmaq istəyi. Mən Azərbaycanla İsveç arasında əlaqələri möhkəmləndirməyə, tələbələr üçün yeni imkanlar yaratmağa, hüquqi biliklərini biznes praktikası ilə əlaqələndirməyə və şəxsi inkişafın ümumi rifaha töhfə verməklə yanaşı həyata keçirilə biləcəyini göstərməyə çalışıram.