Rəqəmsal iqtisadiyyat dövründə azad iqtisadi zonaların rolu necə dəyişəcək?
Bakı, 22 aprel, AZƏRTAC
Yeni iqtisadi reallıqlar müstəvisində milli iqtisadiyyatlar üçün mühüm çağırışlardan birini də rəqəmsallaşma proseslərinin təşkili və idarə olunması təşkil etməkdədir. Aparılan islahatların məqsədinə, gedişinə və resurs təminatına müvafiq olaraq, rəqəmsallaşma, hətta uzunmüddətli prioritetlərə paralel olaraq nəzərə alınır və bütün infrastruktur təsisatlarının əsas mahiyyətini özündə ifadə edir.
Naxçıvan Dövlət Universitetinin “Beynəlxalq ticarət və menecment” kafedrasının müdiri, iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Cavadxan Qasımov AZƏRTAC-a açıqlamasında bildirib ki, bütövlükdə milli iqtisadiyyatın rəqəmsallaşması, eyni zamanda, onun bütün sahələrinin də bu yeniliklərdən yararlanmasına zəmin yaratmış olur.
“Günümüzün aktual məsələsi olaraq, istər, yaşıl enerjiyə keçidin, istərsə də, innovasiya zonalarına əsaslanmış olan yeni idarəetmə modelinin təsis olunmasının olduqca mühüm əhəmiyyətini nəzərə almaq olar. Fikrimizcə, bu sahədə yeni reallıqlar kimi Zəngəzur dəhlizinin də istismara verilməsinin gətirəcəyi üstünlüklər müstəvisində həm də Azad İqtisadi Zonaların (AİZ), logistik mərkəzlərin əhəmiyyəti daha yüksək olacaq. Çünki AİZ-lər də innovasiya zonalarının mahiyyətini ifadə etməkdədir. Hər şeydən əvvəl, rəqəmsal iqtisadiyyat mərhələsində yaşıl iqtisadiyyata keçid prosesləri də, innovasiya zonalarının təşkilatlanması da, əlçatanlığın, makroiqtisadi proseslərin sürətlənməsinin, inteqrasiya proseslərinin olduqca mühüm tərəfləri olaraq çıxış etməkdədir. Həmçinin AİZ–lərin mahiyyəti də tədricən dəyişir. Belə ki, onlar artıq yalnız vergi və gömrük güzəştləri təqdim edən fiziki istehsal məkanları deyil, eyni zamanda, rəqəmsal xidmətlərin, məlumat axınlarının və innovasiyanın cəmləşdiyi platformalara çevrilir.
C.Qasımov qeyd edib ki, əvvəllər AİZ-lər daha çox istehsal və ixracyönümlü fəaliyyətlərlə xarakterizə olunurdusa, indi onların əsas funksiyalarından biri texnologiya transferini sürətləndirmək, startap ekosistemlərini inkişaf etdirmək və qlobal rəqəmsal dəyər zəncirlərinə inteqrasiyanı təmin etməkdir: “Bu transformasiya nəticəsində AİZ-lərdə süni intellekt, “big data”, fintech və e-ticarət kimi sahələr ön plana çıxır, fiziki infrastrukturla yanaşı rəqəmsal infrastruktur – data mərkəzləri, bulud texnologiyaları və kibertəhlükəsizlik sistemləri əsas rol oynayır. Məsələyə bu prizmadan yanaşdıqda aydın olur ki, bir daha, yaşıl enerji və innovasiya zonaları isə bu yeni mərhələnin məntiqi davamıdır, lakin onların ənənəvi AİZ-ləri tam əvəz etməsi yaxın perspektivdə real görünmür. Əksinə, müşahidə olunan tendensiya bu zonaların bir-birini tamamlamasıdır. Daha doğrusu, yaşıl enerji zonaları dayanıqlı istehsalı və karbon emissiyalarının azaldılmasını təmin edir, innovasiya zonaları isə yüksək texnologiyalı məhsul və xidmətlərin yaradılmasına fokuslanır”.
Bölmənin digər xəbərləri
