Səməd Vurğunun qızı: İlk dəfə xalqın atamı necə sevdiyinin şahidi oldum
AZƏRTAC Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Xalq şairi Səməd Vurğunun həyat və yaradıcılıq irsinə həsr olunmuş silsilə yazılarını davam etdirir
Bakı, 16 sentyabr, AZƏRTAC
Nəşrin layihə rəhbəri Şəmil Sadiq, redaktoru və tərtibatçısı isə Aslan Salmansoy olan “Səməd Vurğun xatirələrdə” kitabında şairin doğmalarının və yaxınlarının xatirələri toplanıb. Bu xatirələr Səməd Vurğunu yalnız böyük söz ustadı və ictimai xadim kimi deyil, həm də hiss və əqidəsinə dərindən bağlı olan səmimi, qətiyyətli və duyğulu bir insan kimi görməyə imkan verir.
AZƏRTAC silsilənin növbəti yazısında Azərbaycan Xalq şairinin qızı Aybəniz Vurğunun xatirələrini oxuculara təqdim edir. Bu dəfə o, atası ilə birlikdə etdiyi səfərlərdən, atasının ova olan marağından, eləcə də 1953-cü ildə onunla birlikdə Moskvaya səfərini yada salır.
“1953-cü ildə atamla bir neçə səfərdə olduğumu da xatırlayıram. Fevral ayında o, məni özü ilə Quba rayonuna, seçicilərlə görüşə aparmışdı. Bu səfərdə ilk dəfə xalqın atamı necə sevdiyinin şahidi oldum. Ürəyim qürurla doldu. Qayıdanda yolda atam mənə dedi:
– Abıqız (çox vaxt məni belə çağırardı), daha böyümüsən, anan icazə versə, səni bundan sonra ova da apararam.
O gün sevincimin həddi-hüdudu yox idi. Çünki mən atamın gözəl ovçu olduğunu bilirdim, onu ovda görməyi isə çoxdan arzulayırdım.
Atam ova hazırlaşanda evimizdə toy-bayram olardı. O, çox böyük həvəslə sünbə ilə tüfəngini yağlayar, patrondaşına güllə yığar, ov paltarını, uzunboğaz çəkmələrini geyərdi. Biz uşaqlar da onun ətrafında fırlanıb bir iş tapşırmasını gözləyərdik. Təkcə anam çox zaman onun ova getməsinə etiraz edərdi:
– Səməd, bütün həftəni canına heyfin gəlməyi işləyirsən, bu ov nədir? Bir istirahət elə!
Onda mən həmişə atama tərəf çıxardım. Belə vaxtlarda atam zarafatla deyərdi: “Yenə öz qızım, bu “yad qızı” məni başa düşmür”.
Sonralar böyüyəndə başa düşdüm ki, elə hamıdan çox “yad qızı” – anam onu yaxşı başa düşürmüş. Onun yolunda çəkdiyi qayğılar anama neçə çətin başa gəlirmiş. Çünki atam elə şəxsiyyət idi ki, onu qorumaq, “canına baxmağa” məcbur eləmək mümkün deyildi. O, özü başqalarının qayğısını çəkmək üçün yaranmışdı.
Ovdan qayıdanda çox yorğun olardı. Dəhlizdəki divanda oturub, – “Hə, ay uşaqlar, çəkməmi kim dartıb çıxarar”, – deyəndə bizim aramızda dava düşərdi. Bir-birimizi itələyib hərəmiz bir çəkməsindən yapışardıq. O da mehriban nəzərlərlə bizə baxıb yorğunluqdan güclə gülümsünərdi.
Həmin ilin (1953) mart ayında atam məni ova yox, Moskvaya apardı. Təyyarədə ilk dəfə uçduğum üçün bütün yol boyu atamın fikri məndə idi. Tez-tez: “Özünü necə hiss edirsən, qulaqların batmır ki?” – deyərək əlini çiynimə qoyar, – “ay anam, bacım, bircə qız” sözlərini təkrar edərdi.
Aeroportdan taksi ilə şəhərə yol alanda mən ilk dəfə əsl Moskva qışı gördüm. Atam heyrətimi hiss edib sürücüyə dedi: “Qızım birinci dəfədir belə qar görür. Saxla, düşüb baxsın, ayağı qara dəysin”. Özü də uşaq kimi məni qara basdı.
Sonra yolumuza davam etdik. Yolda sürücü bildirdi ki, indi İ.V.Stalinlə vida günləri olduğu üçün maşın şəhərin mərkəzinə gedə bilməyəcək. Bizi bir metro stansiyasında düşürməli olacaq. Biz metro ilə iki-üç stansiya getdikdən sonra gördük ki, “Moskva” mehmanxanasına qalxan eskalator bağlıdır. Aşağıda iki zabit dayanmışdı. Atam deputat biletini göstərəndən sonra eskalatoru açdılar və biz ikimiz yuxarı qalxdıq.
Küçəyə çıxanda artıq hava qaralmışdı. Atam heyrətlə:
– Qızım, Moskvanı heç belə görməmişdim, küçələr bomboşdu.
Doğrudan da, “Oxotnı ryad”da – indiki Karl Marks meydanında nə bir insan, nə də bir maşın vardı. Sanki əfsanəvi bir yerə düşmüşdük. Bir neçə addımdan sonra mehmanxanaya daxil olduq. Atam əlindəki balaca çamadanı nömrəyə qoydu və biz tələsik restorana düşdük. Restoranda başqa stollarda əyləşən bir çox adamlar atamla görüşmək üçün bizə yaxınlaşdılar. Atam məni o gün Aleksandr Korneyçuk, Vanda Vasilyevskaya kimi tanınmış yazıçılarla və o zaman çox məşhur olan traktorçu qadın Paşa Anjelina ilə tanış etdi. Sonra atamla İttifaqlar Evinə getdik. Hər yer qarla örtülmüşdü. Atam qolumdan bərk-bərk yapışmışdı ki, ayağım sürüşməsin.
İttifaqlar Evinə yaxınlaşanda cərgə ilə düzülmüş əsgərləri, salona yönələn sonsuz insan axınını gördük. Atam bir qapıya yaxınlaşdı. Bizi içəri buraxdılar. Bura sütunlu salonun səhnə arxası idi. Paltosunu çıxardı, qoluna matəm lenti bağladılar. Bir neçə deputatla fəxri qarovulda durmaq üçün səhnəyə tərəf getdi. Mən isə burada qaldım.
Birdən qapı açıldı, Gürcüstan komsomolunun nümayəndələri, bir oğlan və bir qız içəri daxil oldular, onların da qollarına lent bağladılar. Bu zaman bir zabit mənə müraciət eləyib, “istəyirsinizsə, siz də bu yoldaşlarla gedin” – dedi. Mən, tez paltomu – anamın əynimə geydiyim xəz paltosunu çıxartdım. Mənim də qoluma lent bağladılar və biz səhnəyə çıxıb fəxri qarovulda durduq. Heç bilmirəm, nə qədər vaxt keçdi. Birdən dönüb tabuta tərəf baxanda məni ağlamaq tutdu. Bu an kimsə arxadan: “Ay qız, ağlamaq olmaz. Tez bura gəlin” – dedi. Məni başqası əvəz etdi, səhnə arxasına qayıdıb atamı gözlədim. Bir azdan atam gəldi. Geyinib küçəyə çıxdıq. Mən böyük bir həyəcanla atama fəxri qarovulda dayandığımı söylədim. O, zarafatla: “Görkəmindən səni də tələbə biliblər, bilsəydilər ki, doqquzuncu sinifdə oxuyursan, qoymazdılar” – dedi.
Səhəri atam dəfndə iştirak etməyə getdi, mən isə mehmanxananın pəncərəsindən Qızıl meydana yollanan dəfn mərasiminə tamaşa etdim...”
Ardı var...
Müxbir – Günel Alıyeva
Bölmənin digər xəbərləri
