TÜRKİYƏNİN ENERGETİKA VƏ TƏBİİ EHTİYATLAR NAZİRİ MEHMET HİLMİ GÜLƏRİN ÇIXIŞI
Hörmətli nazirlər, Milli Məclisin deputatları!
Hörmətli səfirlər, diplomatlar!
Dəyərli qonaqlar və mətbuat nümayəndələri!
Hamınızı hörmət və ehtiramla salamlayıram, başda Azərbaycan xalqı olmaqla hamınıza Türkiyədən salam və sevgilər gətirmişəm.
Artıq Bakıda 11-ci dəfədir keçirilən və ənənə şəklini alan bu sərgi və konfransın neft sektoruna və Azərbaycana xeyirli olmasını diləyirəm. Mən çıxışımın əvvəlində çox hörmətli Heydər Əliyevi anaraq, sözlərimə onun xidmətlərini yad etməklə başlayıram. Çünki o, başda Bakı-Tbilisi-Ceyhan layihəsi olmaqla, bütün layihələrin, Azərbaycanda həyata keçirilən layihələrin memarıdır və öndəridir. Onu bir daha burada hörmətlə yad edirik. Türkiyə olaraq, biz hər an onu könüldən yad etmək üçün Ceyhan terminalına, hörmətli İlham Əliyevin də dediyi kimi, Heydər Əliyevin adını verdik. İnşallah, bundan sonra Prezident İlham Əliyevin gözəl çalışmaları hamımızı məmnun edəcəkdir.
Mən bölgəmiz barədə danışmaq istəyirəm. Çünki bu, dünyanın neft və qaz baxımından ən önəmli bölgəsidir. Neftin 65 faizinin, təbii qazın isə 40 faizinin olduğu bir bölgədə yaşayırıq. Bu bölgə istehsal və istehlakçıların qovuşduğu bir sərhəddir. Burada Azərbaycan və Türkiyə çox önəmli yer tuturlar və enerji dəhlizinin başında dayanmışlar. Bu baxımdan indi burada enerji daşıyıcılarının əhəmiyyəti barədə əlavə danışmağa lüzum yoxdur. Ancaq onu xüsusi demək kifayətdir ki, gələcək 20 il içində dünyada enerji daşıyıcılarına tələbatın 50 faiz çoxalacağını nəzərə alsaq, bu bölgənin əhəmiyyətinin daha da artacağını söyləyə bilərik.
Hazırda belə bir vəziyyətdə layihələrin inkişafına və icrasının gedişinə nəzər salmaq lazımdır. Qərblə Şərq arasındakı bu enerji dəhlizində Türkiyə və Azərbaycanın çox önəmli yeri vardır. Qərbin, Avropa Birliyinin istədiyi təbii qaz Türkiyədən keçəcəkdir. Bu işdə ən çox önəm verdiyimiz “Şahdəniz” layihəsidir. Azərbaycan qazının mütləq Qərb bazarlarına nəqli lazımdır.
Biz Yunanıstanla qazın alınıb, satılması barədə anlaşma imzalamışıq. İndi görüləcək tək bircə iş 220 kilometrlik bir boru xəttinin bərpasıdır ki, buna başlayacaq və 2006-cı ildə biz Yunanıstana qaz sata biləcəyik. Bu qazın Yunanıstanla İtaliyaya gedən bir xətt, ikincisi də Bolqarıstandan keçərək, Rumıniya və Macarıstan üzərindən Avstriyaya gedən bir xətt vasitəsilə ötürülməsi nəzərdə tutulur. Bu iki layihə son dərəcə önəmlidir. Qaz məsələsində dörd ölkə yarışır. Bunlar İran, Misir, İraq və çox önəm verdiyimiz Azərbaycandır. Biz “Şahdəniz” layihəsinə çox böyük əhəmiyyət veririk. Bunun da gerçəkləşməsi üçün bütün səylərimizlə çalışmışıq. İnşallah, bunu tam zamanında, bir gün də gecikmədən gerçəkləşdirəcəyik. Bu işdə çox qərarlıyıq.
Bununla yanaşı, Bakı-Tbilisi-Ceyhan layihəsi də tam zamanında başa çatdırılacaqdır. Bu layihə ilk vaxtlar ən çox müzakirə olunan məsələ idi. Amma, indi artıq geriyə dönməsi imkansız olan bir nöqtəyə gəlmişdir və çox gərgin fəaliyyətlə zamanında tamamlanacaqdır.
Bu, əslində, texniki layihə, sadəcə, neft layihəsi deyildir. Bu, dostluq, qardaşlıq, sülh və sabitlik layihəsidir. Bölgəyə çox şey gətirəcəkdir. Bölgəyə neftdən əlavə, zənginlik, sabitlik gətirəcəkdir. Bu baxımdan son dərəcə önəmlidir. Eyni zamanda, bu, bizə boğaz problemi də yaratmayacaqdır. Bu bölgənin nefti Ceyhana gələcək və oradan da istehlakçılara göndəriləcəkdir.
Təbii, ən böyük arzumuz bu layihəyə Qazaxıstanın qoşulmasıdır. Yəni, Bakı-Tbilisi-Ceyhanın artıq Aktau-Bakı-Tbilisi-Ceyhan olmasını istəyirik. İnanırıq ki, bu da gerçəkləşəcək, Qazaxıstanın təkcə nefti deyil, təbii qazı da bu prosesə qoşulacaqdır. Hazırda Rusiya ilə, İranla gözəl əlaqələrimiz vardır. Bölgədəki digər ölkələrlə də olduqca yaxşı əlaqələrimiz mövcuddur. Qazaxıstan layihəyə qoşulduqdan sonra bu bölgə sabitliyə qovuşacaq, zəngin, xoşbəxt bir bölgə olacaqdır. Bunu xüsusilə arzu edirik.
Biz digər layihələrə də xüsusi önəm veririk. Bütün bunları göz önünə aldığımız zaman layihələrin tam zamanında gerçəkləşməsi lazımdır və bu, baş tutacaqdır. Bizim hörmətli Baş nazirimiz Rəcəb Tayyib Ərdoğan da buna nəzarət edir, ona hər həftə işin gedişi barədə məruzə edirik.
Üç gün bundan öncə Londonda lord Braunla, BTC-nin təmsilçiləri ilə toplantı keçirdik. Onlar işlərin irəliləməsi münasibətilə bir neçə dəfə təşəkkürlərini bildirdilər. Deyirlər ki, bütün dünyanın gözü bu layihədədir, ona görə də bunu mütləq vaxtında başa çatdırmaq lazımdır. Biz bütün bunları nəzərə alaraq, əlimizdən gələni edəcəyik ki, layihə zamanında başa çatsın.
Yeri gəlmişkən, mən bir məsələni də demək istəyirəm. Son dərəcə gözəl inkişaf edən Azərbaycanda və Bakıdakı nailiyyətləri görmək bizi sevindirir. Mən belə gözəl tədbirdə dostlarımızla bir yerdə olmaqdan, xüsusilə Prezident İlham Əliyevlə bir tədbirdə iştirak etməkdən şərəf duyduğumu bir daha diqqətinizə çatdırır, hamınıza dərin hörmət və ehtiramımı bildirirəm.
X X X
Sonra Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Viktor Kalyujnı çıxış etdi.