Xaricdə təhsil xidmətləri göstərən şirkətlər də akkreditasiyadan keçirilməlidir – ekspert
Bakı, 3 dekabr, Nailə Həsənova, AZƏRTAC
“Təhsil müəssisələrinin akkreditasiyası Qaydaları”nda dəyişiklik həm təhsil müəssisələrinin, həm də təhsil proqramlarının akkreditasiyadan keçirilməsini nəzərdə tutur. Azərbaycanda dövlət, özəl orta ümumtəhsil müəssisələri və ali təhsil müəssisələri fəaliyyət göstərir. Fikrimcə, qaydalardakı dəyişiklik bütün təhsil müəssisələrinə, o cümlədən özəl təhsil müəssisələrinə şamil oluna bilər. Düşünürəm ki, bu qaydaları xaricdə hazırlıq kurslarına da aid etmək arzuolunandır. Lakin sənəddə bu barədə qeyd yoxdur.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında təhsil eksperti Ramin Nurəliyev söyləyib. O bildirib ki, “Təhsil müəssisələrinin akkreditasiyası Qaydaları”nda dəyişikliyə əsasən, bu proses müvafiq bal əsasında qiymətləndirilməklə həyata keçiriləcək: “Bununla bağlı Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi tərəfindən xüsusi təkliflər veriləcək və Akkreditasiya Şurası həmin təhsil müəssisəsinin nizamnaməsinə uyğun olaraq müvafiq təhsil sahəsində və ya təhsil proqramı istiqamətində verilən qaydalara uyğunluğu qiymətləndirmə ilə həyata keçiriləcək. Maksimum balın 85-100 faizi “uyğundur”, 70-84 faizi “əsasən uyğundur”, 55-69 faizi “qismən uyğundur, 54 və daha aşağı faizi “uyğun deyil” kimi qiymətləndiriləcək”.
Təhsil eksperti diqqətə çatdırıb ki, əgər təhsil müəssisəsində hər hansı neqativ addımlar atılarsa və həmin təhsil müəssisəsinin qiymətləndirilməsi aşağı olarsa, o halda həmin təhsil müəssisəsinin bağlanması həyata keçiriləcək. Həmin təhsil müəssisəsində təhsilalanlar başqa bir təhsil müəssisəsinə köçürüləcək. Həmin təhsil müəssisəsi hər hansı zərər vermişsə, məsələn, ödənişli fəaliyyət göstərən təhsil müəssisəsi şagirdlərdən müəyyən qədər ödəniş tələb edib alıbsa, həmin ödənilmiş məbləğ, yəni dəymiş zərərin məbləği hesablanaraq məhkəmədə geri qaytarılması tələb olunacaq. Əslində bu çox mükəmməl bir sistemdir. Əvvəl belə deyildi, bal ilə qiymətləndirmə həyata keçirilmirdi, Akkreditasiya Şurası hər bir təhsil müəssisəsi üçün “uyğundur” və ya “uyğun deyil” şəklində qiymətləndirməni həyata keçirirdi. Amma bundan sonra qiymətləndirmə bal sisteminə uyğun olaraq həyata keçiriləcək və bu da çox gözəl bir təşəbbüsdür”.
Müsahibimizin fikrincə, “Təhsil müəssisələrinin akkreditasiyası Qaydaları”nda dəyişikliyə əsasən, bal sistemində həyata keçiriləcək qiymətləndirmə xaricdə təhsillə bağlı şirkətlərə də tətbiq edilsə daha yaxşı olar: “Həmin təhsil müəssisələri, daha doğrusu, şirkətlər vətəndaşları aldada bilməyəcək. Onlardan vətəndaşları aldatması barədə hər hansı şikayət olduğu təqdirdə bununla bağlı müvafiq qərar veriləcək və dəymiş zərər məhkəmə yolu ilə qaytarılacaq. Əlbəttə, sənəddə təfərrüatlar verilməyib. Lakin xaricdə təhsil şirkətləri də akkreditasiyadan keçirilsələr yaxşı olar. Onlar akkreditasiyadan keçə bilməyəndə lisenziyaları ləğv ediləcək.
Beləliklə, “Təhsil müəssisələrinin akkreditasiyası Qaydaları”nda dəyişiklik həm vətəndaşlar üçün çox gözəl bir imkandır, həm də təhsil müəssisələri arasında rəqabət formalaşdıran meyarlardır. Dövlət təhsil müəssisələrində müəyyən qiymətləndirmə həyata keçiriləcək, həmin qiymətləndirmə nəticəsində böyük bir rəqabət formalaşmış olacaq. Hesab edirəm ki, bu, həm də özəl təhsil müəssisələri ilə bağlı olacaq. Özəl təhsil müəssisələrinin fəaliyyətinin dayandırılması və yaxud növbəti ildə fəaliyyət göstərməsi ilə bağlı akkreditasiyanın verilməsi əsas məsələlərdən biridir”.
Ramin Nurəliyev vurğulayıb ki, hər bir təhsil müəssisəsi artıq akkreditasiyadan keçirilməsi istiqamətində müvafiq addımları atmağa borclu olacaq: “Məsələn, qiymətləndirmə zamanı təhsil müəssisəsi qənaətbəxş nəticə göstərə bilər, lakin növbəti qiymətləndirmədə zəif nəticə göstərərsə, onda Akkreditasiya Şurası tərəfindən onun fəaliyyəti dayandırılacaq. Yaxud bu dəfə qiymətləndirilməsi qənaətbəxş olan təhsil müəssisəsi növbəti dəfə əvvəlkindən daha yaxşı nəticə əldə edə bilər. Bu isə qeyd etdiyim kimi, təhsildə müəyyən qədər inkişafı, rəqabəti formalaşdıracaq”.
Müsahibimizin sözlərinə görə, əsas odur ki, həm təhsil müəssisəsinin, həm də tədris proqramının akkreditasiyası bal üzrə qiymətləndirmə əsasında həyata keçiriləcək: “Məsələn, elə tədris müəssisəsi var ki, tədris proqramı ümumi olaraq Elm və Təhsil Nazirliyinin verdiyi proqramdan kənara çıxır. Belə olan halda müvafiq qərarlar veriləcək və həmin təhsil müəssisəsinin məsələsinə Akkreditasiya Şurasında baxılacaq”.