YUNEP ətraf mühitdə civə konsentrasiyasının artmasından narahatdır
Bakı, 14 yanvar (AZERTAC). Atmosferdə civə konsentrasiyasının artmasından narahatlığını bildirən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ətraf Mühit Proqramı (YUNEP) özünün yeni tədqiqatında, həmin zəhərli maddənin istehsalını və istifadəsini tənzim edəcək, hüquqi cəhətdən vacib olan beynəlxalq saziş hazırlanmasının tezləşdirilməsini təklif etmişdir.
Araşdırmada qeyd edilir ki, Afrika, Asiya və Latın Amerikasının bir neçə ölkəsində atmosferə civə tullantılarının həcminin artması müşahidə olunur. Bu artım əsasən, qızılın qiymətinin artması ilə əlaqədar həmin metalın istehsalında bu zərərli maddədən istifadə edilməsi ilə, həmçinin elektrik enerjisi istehsalı üçün kömür yandırılması ilə bağlıdır.
Tədqiqatda həmçinin sement, batareya, enerjiyə qənaət edən elektrik lampaları, kosmetika məmulatları, yəni, dəriyə qulluq etmək üçün kremlər, kirpik və qaşlar üçün boyalar, diş protezləri və plastmas məmulatlar istehsalında da civə tullantılarına rast gəlindiyi bildirilir.
YUNEP-in yeni hesabatında civənin ilkin istehsalının mənfi ekoloji təsirinə də diqqət yetirilir. Qeyd edilir ki, hazırda civənin bu cür istehsalı bir neçə ölkədə müşahidə olunur. Lakin bu ölkələrdən yalnız Qırğızıstan öz məhsulunu ixrac edir.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, Asiyada sənayeləşmənin yüksək sürətlə inkişaf etməsi nəticəsində bu regionda civə tullantısı daha çoxdur və dünya üzrə bu təhlükəli maddə tullantısının təqribən yarısı onun payına düşür.
YUNEP-in bu tədqiqatında ilk olaraq çaylarda və göllərdə civənin qlobal tullantısının həcmi müəyyən edilmişdir. Əvvəllər torpağın tərkibində olan təxminən 260 ton civə çaylara və göllərə axıdılır. Son yüz ildə insan fəaliyyəti nəticəsində okeanın yüz metrlik yuxarı qatında civənin həcmi ikiqat artmışdır.
Dərin sularda civə konsentrasiyası 25 faiz artmışdır. Civənin insanlara təsiri daha çox ona yoluxmuş balığın istehlakı ilə bağlıdır.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ətraf Mühit Proqramı (YUNEP)-in icraçı direktoru Ahim Ştayner qeyd etmişdir ki, on milyonlarla insanın, o cümlədən hamilə qadınların və körpələrin civə ilə bağlı xəstəliklərə yoluxma riskini azaltmaq üçün bu gün çox sayda alternativ texnologiyalar yaradılmışdır.
YUNEP ümid edir ki, civə barəsində əldə olunacaq razılaşma nəinki inkişaf etməkdə olan, həmçinin inkişaf etmiş ölkələrdə də ətraf mühitin qorunmasına layiqli töhfə verəcəkdir. Bu, civənin təsirindən insanlarda nevroloji və başqa xəstəliklərə yoluxma hallarını azaltmağa imkan verəcəkdir. Sazişin hazırlanması haqqında qərar YUNEP-in 2009-cu ildə İdarəetmə Şurasının Keniyanın paytaxtı Nayrobidə keçirilən iclasında qəbul olunmuşdur.
Bölmənin digər xəbərləri
