ABŞ ALİMLƏRİ ARIQLAMADAN SONRA ÇƏKİNİ QORUMAĞIN YOLUNU TAPMIŞLAR
Demək olar ki, hər kəs artıq çəkidən canını qurtara bilər. Bunun üçün çoxlu pəhriz var. Onların başlıca prinsipi istifadə olunduğundan daha az kalori qəbul etməkdir. Lakin arıqlamanın “ömrü” uzun olmur. Bəziləri on illərlə artıq çəkidən canlarını qurtarmaq üçün çalışsalar da, sonra həmin çəkini yenidən bərpa edirlər. Bu da onların səhhətinə mənfi təsir göstərir.
Nyu-Yorkdakı Kolumbiya Universitetinin alimləri aşkar etmişlər ki, təbii leptin hormonunun inyeksiyası bu prosesin qarşısını ala bilər. Leptin piy hüceyrələrində əmələ gəlir və orqanizmdə piy ehtiyatlarının səviyyəsi barədə beyinə siqnallar göndərir. Leptin çatışmazlığı piy ehtiyatının azalmasından xəbər verir və bu, insanın daha çox qida qəbul etməsinə səbəb olur.
Bu fakt 10 il əvvəl aşkar ediləndə köklüklə mübarizə dərmanının tapıldığı güman olunmuşdu. Lakin bu sevinc uzun çəkmədi. Bəzi insanlarda genetik leptin çatışmazlığı üzündən ailədə piylənmə müşahidə edilir. Bu cür təsadüfi hallarda leptin iynəsi artıq çəkini azaltmaq üçün köməyə gəlir.
Lakin insanların əksəriyyətində orqanizmdə leptinin səviyyəsinin artması heç bir lazımi səmərəni vermirdi. Yeni tədqiqatlar zamanı bu hormondan başqa cür istifadə edilmişdir. Bu dəfə hormonu artıq arıqlamış insanlara vurmuşlar.
Tədqiqt qrupunun rəhbəri Maykl Rozenbaum deyir: “Piylənmə çox özünəməxsus vəziyyətdir. Belə ki, orqanizm müalicəyə müqavimət göstərir. Adətən, xəstəlikdən müalicə olunduqdan sonra insanın əhvalı yaxşılaşır. Lakin piylənmədən müalicə zamanı artıq çəkinin itirilməsi orqanizmin xoşuna gəlmir. Buna görə də siz yeni çəkinizi qoruyub saxlaya bilmirsiniz”.
Alimlər bir qrup könüllü üzərində apardıqları tədqiqat zamanı bu prosesə nəzarət üsulunu tapmışlar. Təzəcə arıqlamış adamlara leptin iynəsinin vurulması psixoloji təsirin qarşısını almışdır. Bu təsirin qarınqululuq və iradəsizliklə heç bir əlaqəsi yoxdur. Psixoloji təsir insanın uzaq keçmişi ilə əlaqədardır. İbtidai insanlar uzun müddət ac qaldıqdan sonra uğurlu ovu toy-bayram kimi qeyd edirdilər.
Tədqiqatlarda iştirak edən 10 könüllünün üçü boyuna və yaşına görə normal çəkiyə malik idi. Qalan 7 nəfər isə piylənmədən əziyyət çəkirdi. Onların hamısı duru pəhriz saxlayırdı ki, bunun da nəticəsində təqribən 8 həftə ərzində çəkilərinin 10 faizini itirmişdi.
Sonra yeni çəkini qoruyub saxlamaq üçün ilkin pəhriz başqası ilə əvəz olundu. Son 5 həftə ərzində könüllülərə gündə iki dəfə leptin dozası vurulurdu.
Könüllülərdən götürülən analizlər göstərmişdir ki, çəkinin azaldılması rejimi enerjidən istifadə sistemini, əzələlərin gücünü, simpatik sinir sisteminin tonusunu və iki hormonun - tiroksinin və triyodotironinin səviyyəsini dəyişmişdi. Leptin iynəsi bu göstəriciləri əvvəlki vəziyyətinə qaytardı.
Bunlar klinik sınaqlar yox, yalnız eksperimentdir. Əslində, gündəlik iynə vurulması uğurlu ideya sayıla bilməz. Alimlərin fikrincə, orqanizmdə leptinin səviyyəsini tənzimləyən preparatın hazırlanması daha düzgün üsuldur.
Bölmənin digər xəbərləri
