Almaniyanın Hannover şəhərində Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə həsr olunmuş geniş anma mərasimi keçirilmişdir
Hannover, 28 fevral (AZƏRTAC). Fevralın 27-də Azərbaycan Respublikasının Almaniya Federativ Respublikasındakı (AFR) səfirliyinin dəstəyi və “Xəzər” Alman-Azərbaycan Cəmiyyəti və Türk Tələbələri Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə Hannover şəhərindəki Leibniz Universitetində “Xocalıya ədalət!” kampaniyası çərçivəsində və soyqırımının 21-ci ildönümünə həsr olunmuş tədbirlər silsiləsinin yekunu olaraq anma mərasimi keçirilmişdir.
Təxminən 300 nəfərdən artıq qonağın iştirak etdiyi bu tədbirdə əsas məruzəçilər qismində Türkiyənin Hannover şəhərindəki baş konsulu Mehmet Günay, Nordrhein-Westfalen federal əyalətində yeni təsis olunmuş Alman-Azərbaycan Cəmiyyəti idarə heyətinin üzvü Faiq Tağıyev və başqaları çıxış etmişlər.
Gecədə Hannover Avropalı Türk İş Adamları Birliyinin (BTEU) idarə heyətinin sədri Əhməd Gülər, Aşağı Saksoniya Atatürkçü Düşüncə Dərnəyinin (AS-ADD Hannover) ikinci başkanı Aysun Erenalin, Hannover, Bielefeld və AFR-in digər şəhərlərindən gəlmiş həmvətənlərimiz, türk və alman qonaqlar iştirak etmişlər.
Tədbirin təşkilatçısı, Hannover şəhərində fəaliyyət göstərən “Xəzər” Alman-Azərbaycan Cəmiyyətinin sədri Etibar Qəniyev gecəni giriş sözü ilə açaraq Hannover şəhərindəki Azərbaycan və türk icması adından tədbirə gələnləri salamlamışdır.
Xocalı soyqırımı qurbanlarının əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilmişdir.
Gecə Azərbaycan xalqının tarixində qanlı səhifə kimi həkk olunmuş Xocalı faciəsi barədə alman dilində hazırlanmış sənədli filmin nümayişi ilə davam etmişdir.
Filmin nümayişindən sonra Etibar Qəniyev 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələri, Dağlıq Qarabağ ərazisindəki ermənilərin qeyri-qanuni silahlı dəstələri keçmiş SSRİ-nin Xankəndidə yerləşən 366-cı motoatıcı alayının şəxsi heyətinin və hərbi texnikasının bilavasitə iştirakı ilə Xocalı şəhərində törədilmiş soyqırımı haqqında məlumat vermiş, tədbir iştirakçılarını Prezident İlham Əliyevin Xocalı soyqırımının 21-ci ildönümü ilə əlaqədar Azərbaycan xalqına müraciəti ilə tanış etmişdir.
Dünya miqyasında insanlara qarşı törədilmiş bağışlanmaz bir cinayəti əks etdirən qanlı olay haqqında ingilis dilində ikihissəli sənədli film nümayiş etdirilmişdir.
Türkiyənin Hannover şəhərində baş konsulu Mehmet Günay çıxış edərək Azərbaycan xalqının XX əsrdə üzləşdiyi dəhşətli faciə olan Xocalı soyqırımının yaranma səbəbləri, onun dünya ictimaiyyətinə tanıdılması sahəsində genişmiqyaslı işlərin görülməsi zəruriliyindən danışmışdır.
Tədbirin aparıcısı Etibar Qəniyev 26 fevral Xocalı soyqırımı günü ilə əlaqədar olaraq “Xəzər” Alman-Azərbaycan Cəmiyyəti və türk diasporu tərəfindən Almaniyanın federal kansleri A.Merkel, Almaniyanın prezidenti Y.Qauk, AFR-in xarici və daxili işlər nazirlərinə, dövlətin aparıcı ictimai və siyasi qurumlarına, partiya və təşkilatlarına ünvanlanmış müraciətin mətni ilə iştirakçıları tanış etmiş və imza toplanması xahişi ilə onlara müraciət etmişdir. O, həmçinin Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə keçirilən „Xocalıya ədalət!“ beynəlxalq kampaniyası haqda geniş məlumat verərək bütün soydaşlarımızı Xocalı faciəsinə beynəlxalq aləmdə mənəvi-siyasi və hüquqi qiymət verilməsi və bu faciənin beynəlxalq səviyyədə anılmasını təmin etmək istiqamətində məqsədyönlü fəaliyyət göstərməyə dəvət etmişdir.
Sonra isə Azərbaycan xalqının tarixinə qanlı səhifə kimi həkk olunmuş Xocalı faciəsi haqqında türk dilində hazırlanmış sənədli film göstərilmişdir.
Filmdən sonra gecənin aparıcısı Etibar Qəniyev Xocalıda erməni vəhşiliyini yaşamış və öz gözləri görmüş şahidlərin ifadələri ilə tədbirə gələnləri məlumatlandırmışdır. Eyni zamanda, Xocalı dəhşətlərini əks etdirən fotoşəkillər slayd görüntüləri kimi nümayiş etdirilmişdir.
“Xəzər” Alman-Azərbaycan Cəmiyyətinin sədri Etibar Qəniyev Xocalı faciəsinin beynəlxalq müstəvidə bir soyqırımı kimi tanıdılması sahəsində əldə edilən uğurlardan söhbət açmışdır. O, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin məqsədyönlü və ardıcıl siyasəti nəticəsində bu qətliamın dünyanın bir çox ölkələri, o cümlədən Meksika, Kolumbiya, Pakistan, Avropada ilk olaraq Çex Respublikası, ABŞ-ın bir neçə ştatı tərəfindən soyqırımı və ya insanlığa qarşı cinayət kimi tanındığını, yaxın vaxtlarda digər ölkələrin də Xocalı faciəsinə birmənalı şəkildə hüquqi qiymət verəcəyinə ümid etdiyini vurğulamışdır. Almaniyada da bu soyqırımın rəsmən tanınması istiqamətində aparılan işlər və nəticələri haqqında məlumat vermiş, bu sahədə diaspor fəaliyyətinin gücləndirilməsinin zərurətindən danışmışdır.
AFR-də Güney Azərbaycan Liberal-Demokratik Partiyasının üzvü Monira Fazelian çıxışında erməni cinayətkarları tərəfindən Urmiyada, Xoyda və Cənubi Azərbaycanın digər bölgələrində dinc əhaliyə qarşı törədilmiş soyqırımı siyasəti haqqında məlumat vermiş, Avropada yaşayan həmvətənlərimizi ümumi dərdimiz və problemimiz olan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı daha fəal və həmrəy olmağa çağırmışdır.
Sonra isə söz Azərbaycan ədəbiyyatına və türk musiqisinə verilmişdir. Zemfira Abdullayevanın ifasında Azərbaycanın Xalq Şairi Zəlimxan Yaqubun “Sizi qınamıram ay xocalılar” şeiri səslənmiş, İğit Dadaş və Arinç Çeyebilek ney və gitarada şəhidlərimizin ruhuna ithaf edilmiş həzin və qəmgin bir musiqi parçasını təqdim etmişlər.
Nordrheyn-Vestfalen federal əyalətindən gəlmiş həmvətənimiz Faiq Tağıyev Xocalı faciəsinə həsr etdiyi şeirini söyləmiş, onun ifasında “Ya Qarabağ, ya ölüm!” şeiri hərarətlə qarşılanmışdır.
Tədbirin keçirildiyi binanın foyesində AFR-də yaşayan Azərbaycan rəssamları Eldar Cabbarlı və Telman Quliyevin Xocalı faciəsinə həsr olunmuş fotosərgisi nümayiş etdirilmişdir.
Tədbir iştirakçılarına Xocalı dəhşətlərini əks etdirən alman, ingilis, türk və Azərbaycan dillərində kitablar, broşürlər və əyani vəsaitlər paylanılmışdır.
İştirakçılar faciəni əks etdirən fotoşəkillərə ürəkağrısı ilə baxmış, ermənilərin günahsız insanlara qarşı törətdikləri vəhşiliklərdən dəhşətə gəldiklərini bildirmişlər.
Gecə kütləvi təbliğat və informasiya vasitələri, o cümlədən Türkiyənin “Aydınlıq” qəzetinin müxbiri tərəfindən işıqlandırılmışdır.
Vüqar Seyidov
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Hannover