AŞPA KOMİTƏSİNİN İCLASINDA MƏDƏNİ İRS PROBLEMLƏRİ MÜZAKİRƏ EDİLMİŞDİR
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri xəbər verir ki, dekabrın 2-də Avropa Şurasının Parisdəki ofisində Avropa Şurası Parlament Assambleyasının Mədəniyyət, elm və təhsil komitəsinin və ona daxil olan mədəni irs yardımçı komitəsinin iclası keçirilmişdir. Əsas müzakirələr Avropa Şurasının “Mədəni irsin cəmiyyət üçün dəyəri” çərçivə konvensiyası ətrafında olmuşdur. Azərbaycan parlamentinin AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü Rafael Hüseynov müzakirələrdə iştirak etmişdir.
Xatırladaq ki, R.Hüseynov bu günə qədər Azərbaycan mədəni irsinin problemləri, təcavüzkar Ermənistanın mədəni sərvətlərimizə vurduğu zərərlə bağlı bir sıra sənədlər hazırlamışdır. O, komitənin iclasında bir daha bu problemi qaldırmış, ölkəmizin işğal altındakı ərazilərində yüz mindən artıq mədəni irs nümunəsinin təcavüzkar Ermənistan tərəfindən məhv edildiyini konkret faktlarla göstərmişdir. Azərbaycanlı deputat Ermənistanın bu sahədə beynəlxalq sənədlərə məhəl qoymadığını, Azərbaycanın bir çox mədəni sərvətlərini, muzeylərdə qeydə alınmış mədəniyyət nümunələrini mənimsədiyini, işğal olunmuş ərazilərimizdəki qədim tarixə malik və təkcə Azərbaycan üçün deyil, Avropa və dünya mədəniyyəti üçün xüsusi əhəmiyyəti olan mədəni sərvətləri, arxeoloji abidələri və memarlıq yadigarlarını dağıtdığını vurğulamışdır. R.Hüseynov avropalı deputatların diqqətini mövcud konvensiyalara riayət olunmasına yönəltmiş, Ermənistanın bu konvensiyalar çərçivəsində Azərbaycanın mədəni irsinə hörmətlə yanaşması üçün AŞ-ni təsirli tədbirlər görməyə çağırmışdır.
Eyni zamanda, o, 1972-ci ildə imzalanmış dünya mədəni və təbii irsi konvensiyası çərçivəsində ölkəmizin qorunmalı olan mədəni sərvətlərinin və tarixi abidələrinin sayının, əslində, xeyli artıq olduğunu bildirmiş, ən qədim yaşayış məskənlərindən və sivilizasiya ocaqlarından olan Qobustanın bu konvensiya çərçivəsində mühafizəsinin zəruriliyini söyləmişdir.
Muzeylərlə bağlı məsələnin müzakirəsində çıxış edən R.Hüseynov xatırlatmışdır ki, Avropadakı 38 min muzeydən bir qismi də Azərbaycandadır və onların həm də Avropa və dünyanın mədəni sərvətlərinin qorunması baxımından böyük əhəmiyyəti vardır. Eyni zamanda, o, Azərbaycanın bir çox muzeylərinin işğal altındakı ərazilərdə qaldığını və onlardakı qiymətli eksponatların əksəriyyətinin Ermənistan tərəfindən qəsb edildiyini açıqlamışdır.
Azərbaycanlı deputat ölkəmizin muzeylərinin eksponatlarına görə dünya muzeyləri ilə ayaqlaşmağa qadir olduğu halda, texniki təchizat, müasir muzey təminatı baxımından köməyə ehtiyacı olduğunu bildirmiş və Avropa Şurasını, habelə YUNESKO-nu muzeylərimizə diqqəti artırmağa çağırmışdır.
İclasda iştirak edən YUNESKO baş direktorunun mədəniyyət məsələləri üzrə müavini Munir Buşenaki mədəni irsin qorunması, muzeylərə qayğının artırılması istiqamətində qurumun gördüyü işlər barədə müfəssəl məlumat vermiş, yeni müstəqillik əldə etmiş ölkələrə, o cümlədən Azərbaycana bu sahədə kömək göstərilməsi istiqamətində səylərin artırılacağını bildirmişdir.
Komitənin iclasında R.Hüseynovun AŞPA-nın qış sessiyasında müzakirə olunmaq üçün hazırladığı sənəd ətrafında da geniş fikir mübadiləsi aparılmışdır. “Avropa muzeyi yaradılmasının zəruriliyi haqqında” adlı sənəddə Avropanın rəmzi paytaxtı hesab olunan Strasburqdakı muzeylər sırasına daha birinin əlavə edilməsi ideyası irəli sürülmüşdür. Müzakirələrdə xüsusi vurğulanmışdır ki, məhz mədəniyyət, sənət və mənəvi dəyərlər Avropa xalqlarını bir-birinə yaxınlaşdıran ən mühüm körpülərdir. Belə muzeylərin yaradılması bəzən siyasi diskussiyalardan daha çox müsbət nəticələr verə bilər.
Əsgər Əliyev
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Paris