Azərbaycan-ABŞ münasibətləri və II Qarabağ müharibəsindən sonrakı proseslərə dair beynəlxalq vebinar keçirilib
Bakı, 18 dekabr, AZƏRTAC
Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzi (BMTM) və ABŞ-ın Xəzər Siyasi Mərkəzinin birgə təşkilatçılığı ilə “Azərbaycan-ABŞ münasibətləri: Seçkilər və II Qarabağ müharibəsindən sonrakı proseslər” adlı beynəlxalq vebinar keçirilib.
BMTM-in mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a bildiriblər ki, Xəzər Siyasi Mərkəzinin təhlükəsizlik və siyasi proqramlar üzrə rəhbəri Riçard Hoqlandın moderatorluq etdiyi tədbirdə təşkilatın icraçı direktoru Əfqan Nifti bildirib ki, vebinar həm ABŞ, həm də Azərbaycan üçün çox əlamətdar bir vaxta təsadüf edir. Onun sözlərinə görə, təmsil etdiyi təşkilat ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin tədqiqinə, o cümlədən regionda, Xəzər hövzəsində baş verən hadisələrə böyük əhəmiyyət verir. Bu baxımdan ABŞ administrasiyasında dəyişiklik və Qarabağda silahlı münaqişə fonunda ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin müzakirəsinə ehtiyac var.
BMTM-in İdarə Heyətinin sədri Fərid Şəfiyev çıxışı zamanı bildirib ki, İkinci Qarabağ müharibəsi və Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyün bərpa etməsi ilə regionda yeni geosiyasi reallıq formalaşıb. O deyib ki, bu günlərdə Azərbaycanda baş vermiş digər əlamətdar hadisə TAP layihəsinin başa çatmasıdır. Fərid Şəfiyevin fikrincə, bu kimi bir sıra mövzular iki ölkə münasibətlərinə təsir göstərir.
İdarə Heyətinin sədri II Qarabağ müharibəsinə toxunaraq 27 ildir davam edən danışıqların heç bir nəticə vermədiyini, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Madrid Prinsiplərindən imtina etməsi və bu ilin iyulunda Ermənistan-Azərbaycan sərhədində təxribat törətməsi ilə münaqişəni bu vəziyyətə gətirdiyini diqqətə çatdırıb: “Hətta Ermənistanda da iyul təxribatının bu ölkə tərəfindən törədildiyi etiraf edildi. Bu hadisə həm Azərbaycan, həm də Qərb üçün önəmli olan vacib infrastrukturu-dəmir yolu və boru layihələrini təhdid altına aldı”. Fərid Şəfiyev ATƏT-in Minsk qrupu və xüsusilə Fransa tərəfinin fəaliyyətindən danışıb və bildirib ki, bu ölkə təktərəfli yanaşmalarına görə özünü təqsirli bildirməlidir. Onun sözlərinə görə, bu davranış vasitəçilik rolunun ruhuna uyğun deyil. Fərid Şəfiyevin fikrincə, Minsk qrupunun fəaliyyəti indiki dövrdə formal xarakter daşıyır. “Mən inanmıram ki, Azərbaycan hazırda Minsk qrupunun hansısa rolunu görmək istəsin”, - deyə o qeyd edib.
Daha sonra çıxış edən Xəzər Siyasi Mərkəzinin iqtisadi və enerji proqramları üzrə rəhbəri, ABŞ-ın Azərbaycandakı keçmiş səfiri Robert Sekuta ABŞ-ın Azərbaycanla ənənəvi olaraq təhlükəsizlik, enerji/iqtisadi münasibətlər və qanunun aliliyi/insan hüquqları sahəsində əməkdaşlığı hər zaman prioritet seçdiyini və münasibətlərin uzun illər bu istiqamətdə inkişaf etdiyini bildirib. O qeyd edib ki, coğrafi mövqeyini nəzərə alsaq, Azərbaycan regionda xüsusi rol oynayır. Azərbaycan, həmçinin Avropa və Asiya arasında bağlantı rolunu oynayan vacib mərkəzə çevrilib.
Atlantik Şurada Qlobal Enerji Mərkəzinin direktoru, ABŞ-ın Azərbaycandakı keçmiş səfiri Riçard Morninqstar Bayden administrasiyasının Azərbaycana və bütövlükdə regional proseslərə daha çox cəlb olunacağına ümid etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycan böyük nailiyyət əldə edib və illər sonra ərazisinin böyük hissəsini azad etməyə nail olub.
İrs Fondu yanında Xarici Siyasət Araşdırmaları üzrə Allison Mərkəzinin direktoru Lyuk Koffi ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin perspektivləri baxımından bir sıra təkliflərlə çıxış edib. O bildirib ki, ABŞ-ın yeni administrasiyası daha çox rəsmi şəxslərin Azərbaycana səfərlərinin təşkil olunmasına diqqət verməlidir.
Mərkəzi Asiya-Qafqaz İnstitutu və İpək Yolu Araşdırmaları Proqramı birgə mərkəzinin direktoru Svante Kornel çıxışı bildirib ki, Azərbaycanla münasibətlər məsələsində ABŞ daha real yanaşma sərgiləməlidir. Son zamanlar cəbhədə baş verənlərə toxunan Svante Kornel bildirib ki, Azərbaycan uğurlarını planlaşdırdığı prioritetlər və iqtisadi inkişafı nəticəsində əldə edib. Biz bu yanaşmanı həm müharibədə, həm də ölkənin daxili və xarici siyasətində gördük. ABŞ bunu nəzərə almalıdır.