Mərasimdə dövlət və hökumət nümayəndələri, Milli Məclisin deputatları, elm və mədəniyyət xadimləri iştirak etmişlər.

Milli Məclisin deputatı, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbiri üzvü Nizami Cəfərov mərasimi giriş sözü ilə açaraq, ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin xilaskarlıq missiyasından, xalqımıza göstərdiyi tarixi xidmətlərindən danışmış və butün bu işlərin təqdim olunan kitabda geniş və əhatəli əks olunduğunu vurğulamışdır.

Milli Məclisin deputatı, Yeni Azərbaycan Partiyasının icraçı katibi Əli Əhmədov, AMEA-nın müxbir üzvü, Bakı Dövlət Universitetinin rektoru Abel Məhərrəmov, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının rektoru, professor Seyfəddin Qəndilov, akademik Bəkir Nəbiyev, Bakı Slavyan Universitetinin rektoru, professor Kamal Abdullayev, Milli Məclisin deputatı Məlahət Həsənova, AMEA-nın müxbir üzvü Nailə Vəlixanlı, Prezident Administrasiyasının İctimai-siyasi şöbəsinin müdiri, təqdim olunan kitabın redaktoru Əli Həsənov çıxış edərək, ümummilli liderimizin yarım əsrə yaxın dövrü əhatə edən siyasi fəaliyyətindən danışmış, əsər barədə təəssüratlarını bölüşmüşlər. Qeyd olunmuşdur ki, dahi rəhbərimiz Heydər Əliyev Azərbaycanı təkcə siyasi fəaliyyəti və uzaqgörənliyi ilə yox, həm də qəhrəmanlığı ilə xilas etmişdir. Butün bunlar müəllifin bədii təfəkkür süzgəcindən süzülərək böyük ustalıqla qələmə alınmışdır.

“Azərbaycan tarixində Heydər Əliyev şəxsiyyəti” kitabının əhəmiyyətindən danışan natiqlər bildirmişlər ki, müəllifin uzun və gərgin elmi axtarışlarının nəticəsi olan bu əsər xalqımızın böyük oğlu, dünya tarixinin dahi şəxsiyyətlərindən biri olan Heydər Əliyevin doğma xalqa bəxş olunmuş və nəsillərə nümunə olan ömür yolunun işıqlandırılmasına həsr edilmişdir.

Kitabın elmi redaktoru, tarix elmləri doktoru Əli Həsənovun əsərə yazdığı “Əliyevşünaslığa mühüm töhfə” sərlövhəli geniş ön sözü yüksək qiymətləndirən natiqlər əminliklə demişlər ki, müəllif növbəti əsərlərində də uğurlu dəst-xəttini saxlayacaqdır. Müqəddimə, ön söz, 6 bölmə və son sözdən ibarət olan kitabda Heydər Əliyevin doğma xalqı qarşısındakı xidmətlərinə Azərbaycanın bütün tarixi fonunda nəzər salındığı diqqətə çəkilmiş və qeyd olunmuşdur ki, müəllif dahi rəhbərimizin zəngin siyasi fəaliyyətinə bir alim nəzəri ilə, hadisələrə isə vətəndaşlıq hissləri və ulu öndərimizə olan tükənməz sevgi və məhəbbətlə yanaşmışdır.

Kitabın birinci bölməsində ən qədim zamanlardan ölkəmizin dövlət müstəqilliyinin bərpasına qədərki dövrdə Azərbaycanın dövlətçilik tarixindən bəhs olunur. Bu bölmənin “Şimali Azərbaycanda kommunist rejimi (28 aprel 1920-ci il – 18 oktyabr 1991-ci il)” adlanan fəslində müəllifin xalqımızın Sovet hakimiyyəti illərindəki tarixini iki dövrə - Ağır sınaqlar dövrü (1920-1969); H.Ə.Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyinin birinci dövrü: Müstəqilliyə doğru böyük dönüş və milli oyanışın başlanması dövrlərinə ayırması dərin tarixi araşdırmaların məhsulu kimi səciyyələndirilməlidir.

Bu fəsildə müəllif konkret tarixi faktlara, o cümlədən bilavasitə özünün şahidi olduğu faktlara əsaslanaraq göstərir ki, məhz Heydər Əliyevin 1969-cu ildə Azərbaycan rəhbərliyinə gəlməsi, onun dərindən düşünülmüş, məqsədyönlü və çoxsahəli fəaliyyəti nəticəsində tariximizdə müstəqilliyə doğru böyük dönüş və milli oyanış dövrü başlandı. O zaman Heydər Əliyev xalqımızın vətənpərvər oğullarını, milli əhval-ruhiyyəli ziyalılarını təqiblərdən qorudu və bununla, əslində, milli oyanışın başında dayandı.

Çıxışlarda “Azərbaycanımızı bugünkü müstəqil həyata hələ keçən əsrin 70-80-ci illərinin əvvəllərində məhz Heydər Əliyev şəxsiyyəti hazırlamışdır” deyən müəllifin tarixi gerçəkliyə söykənən elmi nəticəsi yüksək qiymətləndirilmiş, əsərin “Azərbaycan dövlətçiliyinin xilaskarı”, “Ötən minilliklərin tarixinə Heydər Əliyev baxışı və ya tariximizin dirçəliş konsepsiyası”, “Qurtuluş mübarizəsinin qalibi”, “Yeni Azərbaycan Partiyasının banisi, Yeni Azərbaycanın qurucusu”, “Ata yurdumuzun Atatürkü” adlanan sonrakı bölmələrində dahi dövlət xadiminin Vətən və xalq qarşısındakı əvəzsiz rolunun geniş işıqlandırılmasının əhəmiyyətindən danışılmışdır.

Heydər Əliyevin nəsillərə nümunə olan ömür yolunun məktəblilərə öyrədilməsinin vacibliyindən danışan natiqlər demişlər ki, bu işdə də təqdim olunan əsər əvəzsiz vəsaitdir. Məhz bu baxımdan kitabın “Ata yurdumuzun Atatürkü” bölməsi və orada verilmiş “Oyanış”, “Dirçəliş”, “Qanlı Yanvar”, “18 oktyabr – istiqlalımızın bərpası”, “Xocalı soyqırımı”, “Yeni Azərbaycanın qurucusu” başlıqları bu istiqamətdə ilk təşəbbüs kimi diqqəti çəkir və bütün bunlar gənc nəslin düzgün maariflənməsində özünü göstərəcəkdir.

Natiqlərin fikrincə, “Dahi şəxsiyyətin Vətən naminə mübarizə yolu” adlanan son sözün sərlövhəsində də dərin məna və məntiq var. Burada müəllif tarixşünaslığımızda ilk dəfə olaraq Heydər Əliyevin dövlətçilik fəaliyyətini XX yüzilliyin 40-cı illərindən başlayaraq altı dövrə ayırır və hər bir dövrün elmi səciyyəsini verir. Müəllif Azərbaycanın tarixi keçmişinə və dünya tarixinə nəzər salaraq belə bir nəticəyə gəlir ki, tarix yalnız dahi şəxsiyyətlərin nurlu əməlləri sayəsində nəsillərin yaddaşına həkk olunur. Azərbaycan xalqı dünya tarixinə Cavanşir, Babək, Şəmsəddin Eldəniz, Məhəmməd Cahan Pəhləvan, Qızıl Arslan, Uzun Həsən, Şah İsmayıl Xətai, Nadir şah kimi qüdrətli şəxsiyyətlər bəxş etmişdir. XX əsrdə isə dünyanın Atatürk, Vaşinqton, Nehru, de Qoll kimi nadir tarixi simaları sırasında Heydər Əliyev şəxsiyyəti öz layiqli yerini tutdu.

Sadə, zəhmətkeş bir azərbaycanlı ailəsində dünyaya göz açan, min cür maneələrdən, çətinliklərdən keçərək, SSRİ kimi nəhəng bir dövlətin rəhbərlərindən biri səviyyəsinə ucalan Heydər Əliyev Azərbaycan tarixinə Qurtuluş Mübarizəsinin Qalibi kimi daxil olmuşdur.

Müəllif haqlı olaraq yazır ki, Heydər Əliyev şəxsiyyəti öyrənilməmiş dünyadır! Bu nadir dühanın siyasət aləmini bitib–tükənməyən, sahilləri görünməyən ümmana bənzətmək olar. Misilsiz dövlət xadimi kimi ən mürəkkəb, ən ağır, hətta çıxılmaz hesab olunan vəziyyətlərdən Vətən üçün, doğma xalqından ötrü heç kəsin gözləmədiyi ən yaxşı çıxış yolu tapmaq bacarığı Allahın ona bəxş etdiyi vergidir. Bütün bunların hamısı bir keyfiyyət altında birləşir: Heydər Əliyev Böyük Azərbaycanlıdır. Azərbaycan xalqının, Azərbaycan torpağının misilsiz təəssübkeşi, dövlətçiliyimizin xilaskarıdır. Mərasimdə çıxış edənlər ümummilli liderimizin xidmətlərinin məhz bu cür qiymətləndirilməsini yüksək dəyərləndirmişlər.

Müxtəlif tarixi dövrlərdə Azərbaycanın müstəqilliyinə qənim kəsilmiş, xalqımızı dəfələrlə qan içərisində boğmuş ənənəvi düşmənlərimizin, onların bitib–tükənməyən məkr, hiylə və ən müasir silahlarının qarşısında məhz Heydər Əliyev şəxsiyyətinin duruş gətirdiyini vurğulayan müəllifin fikrinə şərik olan natiqlər böyük qürurla bildirmişlər ki, dahi rəhbərimizin azərbaycançılıq ideyaları yaşayır və yaşayacaqdır, onun siyasi xətti bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uğurla davam etdirilir. Azərbaycan xalqına, Azərbaycana qüdrətli bir siyasətçinin - düşmənlərin min bir hiyləsindən, məkrli oyunlarından asanlıqla baş çıxaran, onların dayanmadan dolaşdırdıqları siyasət kələfinin ucunu əldən verməyən, siyasi dühası ilə onilləri, yüzilləri qabaqlayan, qalın-qalın siyasət divarlarının arxasında nələr baş verdiyini ovcunun içi kimi görən Heydər Əliyevin ən layiqli davamçısı başçılıq edir.

Prezident Heydər Əliyevin qədirbilən xalqımız qarşısında, tariximiz qarşısında ən böyük xidmətlərindən biri də odur ki, bu böyük düha torpaqlarımıza yiyələnmək üstündə ən kəskin coğrafi–siyasi ziddiyyətlərin mövcud olduğu bir şəraitdə Azərbaycan dövlətçiliyini xilas etdi. Azərbaycan varlığını parçalanıb yox olmaq təhlükəsindən qurtardı. Dövlətimizin qorunub saxlanması isə azadlığımızın, müstəqilliyimizin qorunub saxlanması deməkdir. Qurtuluş deməkdir! Qurtuluş mübarizəsinin qalibi isə Heydər Əliyev şəxsiyyəti olmuşdur. Əsərdə bu, xüsusi vurğulanır.

Axırda çıxış edən Yaqub Mahmudov mərasim iştirakçılarına təşəkkür edərək demişdir ki, bu kitabı yazmaqla mənən yüngülləşmiş, əsərin ictimaiyyət tərəfindən yüksək dəyərləndirilməsi onu yaradıcılığa daha da ruhlandırmışdır. Həyatının ən xoşbəxt anlarını yaşadığını deyən müəllif Heydər Əliyev irsinin araşdırılması, dahi rəhbərimizin ideyalarının gələcək nəsillərə çatdırılması üçün səylərini davam etdirəcəyini bildirmişdir.