Dünya Qlaukoma Həftəsi martın 14-dək davam edəcək
Bakı, 8 mart, AZƏRTAC
Dünyanın bir çox ölkəsində qeyd edilən Dünya Qlaukoma Həftəsi bu il martın 8-dən 14-dək keçirilir. Qlaukoma Həftəsi Dünya Qlaukoma və Dünya Qlaukomalı Xəstələr assosiasiyaları arasında ortaq bir təşəbbüsdür. Həmin təşəbbüs son 10 ildə çox böyük müvəffəqiyyət qazanıb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, göz xəstəliklərindən biri olan və el arasında “qara su” xəstəliyi adlandırılan qlaukoma gözdaxili mayenin axınının pozulması nəticəsində baş verir. Xəstəliyin yaranmasında əsas risk amili gözdaxili təzyiqin yüksəlməsidir. Bundan başqa, yaş faktoru da qlaukomanın yaranmasına təsir edən səbəblərdən biridir. “Qara su” xəstəliyi xroniki və proqressivləşən xəstəlikdir. Onu qeyri-düzgün müalicə etdikdə tam korluqla nəticələnə bilər.
Hazırda qlaukomanın 2 əsas forması mövcuddur: açıqbucaqlı və qapalıbucaqlı qlaukoma. Bu növlər arasında ən çox rast gəlinən açıqbucaqlı qlaukomadır. Qlaukoma növlərinin təxminən 70 faizini təşkil edən açıqbucaqlı qlaukoma görmə funksiyalarının artan pozulması ilə simptomsuz gedişata malikdir. Görmə siniri diskində və görmə sahəsində əmələ gələn kliniki dəyişikliklər, ancaq sinir liflərinin təxminən 40 faizinin məhvindən sonra özünü büruzə verir.
Daha çox Asiya ölkələrində qeydə alınan qapalıbucaqlı qlaukomada məhz gözün quruluşu mühüm rol oynayır. Belə ki, gözün ön və arxa oxunun qısa, gözün ölçülərinin az, gözün ön kamerasının dayaz olması nəticəsində bucağın bağlı və ya dar olması qapalıbucaqlı qlaukomanın yaranmasına təkan verir. Qapalıbucaqlı qlaukoma güclü ağrılar, ürəkbulanma, qusma, başgicəllənmə, başağrıları ilə nəticələnə bilər.
Qlaukoma xəstəliyi hər yaşda yarana bilər. Lakin xəstəliyə 40 yaşdan sonra daha çox rast gəlinir. Statistikaya görə, dünyada 100 milyondan çox insan qlaukomadan əziyyət çəkir. Demək olar ki, hər beş qlaukomalı xəstədən biri görmə qabiliyyətini tamamilə itirir.
Avropa Qlaukoma Cəmiyyəti hər kəsə 40 yaşdan sonra ildə bir dəfə gözdaxili təzyiqini ölçdürməyi, nəslində qlaukoma xəstəliyi olan insanlara 35 yaşdan sonra ildə ən azı bir dəfə gözdaxili təzyiqlərini yoxlatdırmağı tövsiyə edir.
Akademik Zərifə Əliyeva adına Milli Oftalmologiya Mərkəzində ölkəmizdə yeganə olan və ən müasir diaqnostik avadanlıqlarla təchiz olunmuş Qlaukoma Mərkəzi yaradılıb. Bu mərkəzdə xəstəliyin nəinki vaxtında aşkarlanması, müalicəsi, o cümlədən bütün xəstələrin dispanser qeydiyyatı və daimi nəzarəti mümkündür. Hazırda Azərbaycanda 22 mindən çox qlaukomalı xəstə dispanser qeydiyyatındadır.
Mərkəzdə müasir diaqnostik üsullar ilə yanaşı, qlaukomanın müxtəlif müasir müalicə üsulları aparılır. Qlaukomanın müalicəsinin əsasını görmə sinirinin geridönməz zədələnməsinin dayandırılması və görmə funksiyalarının azalmasının qarşısını almaq məqsədilə gözdaxili təzyiqin salınması və görmə sinirinin qidalandırılması təşkil edir.
Qlaukomanın vaxtında aparılan müalicəsi yalnız gözdaxili təzyiqi endirən damcıların tökülməsindən ibarətdir. Xəstəliyin daha ağır hallarında isə lazer cərrahiyyəsinə və ya operativ müdaxiləyə üstünlük verilir. Bütün hallarda müalicə forması xəstəliyin tipi, dərəcəsi və xəstənin yaşı nəzərə alınaraq aparılır. Müasir texnologiyalar müalicə prosesini maksimum dərəcədə təhlükəsiz və uğurla aparmağa imkan verir, hətta əksər hallarda onun müalicəsi üçün stasionar şəraitdə qalmaq tələb olunmur.