Ekoloqlar ABŞ şirkətini pestisidlərlə işlənmiş toxumlar haqqında məlumatları gizlətməkdə ittiham ediblər
Bakı, 13 may, AZƏRTAC
ABŞ-nin Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyi (EPA) Qida Təhlükəsizliyi Mərkəzi (CFS) tərəfindən qaldırılan iddiadan sonra ətraf mühitlə bağlı mübahisənin mərkəzində olub. Ekoloqlar agentliyi illərdir neonikotinoid pestisidlərlə işlənmiş kənd təsərrüfatı toxumlarının utilizasiyası ilə bağlı sənədləri açıqlamaqdan imtina etməkdə ittiham edirlər.
AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, müvafiq iddia Kolumbiya dairə məhkəməsində Məlumat Azadlığı Qanunu (FOIA) çərçivəsində qaldırılıb.
Sözügedən sənədlər asetamiprid, klotsianidin, imidakloprid və tiametoksam kimi neonikotinoid insektisidlərlə işlənmiş toxumların emalı və dövriyyəsi ilə bağlıdır. Bu maddələr sənaye kənd təsərrüfatında bitkiləri zərərvericilərdən qorumaq üçün geniş istifadə olunur, lakin son illərdə arılara, su ekosistemlərinə, biomüxtəlifliyə potensial mənfi təsirləri səbəbindən ekoloqlar və elm adamları arasında narahatlıq yaradıb.
CFS-in məlumatına görə, təşkilat 2023-cü ilin iyun ayında EPA-ya sorğu təqdim edib. Ekoloqlar agentliyin dövlət qurumları və ictimaiyyətlə yazışmalarını, işlənmiş toxumların emalı ilə bağlı materialları, eləcə də bu cür toxumların etanol istehsalında potensial istifadəsi və ətraf mühit risklərinin qiymətləndirilməsi ilə bağlı sənədləri tələb ediblər.
“Center for Food Safety” iddia edir ki, EPA sorğunun uzunluğunu və əlavə sənədlərin nəzərdən keçirilməsinə ehtiyac olduğunu əsas gətirib, bu səbəblərdən məlumat verməyi dəfələrlə gecikdirib. Bundan əlavə, məhkəmə iddiasına görə, 2026-cı ilin may ayına qədər agentlik materialların axtarışını başa çatdırmayıb və yekun cavab verməyib.
Mübahisədəki əsas məsələlərdən biri etanol bitkilərində pestisidlə işlənmiş toxumların emalıdır. Ətraf mühit müdafiəçiləri EPA-nın yem qalıqları və bioyanacaq istehsalı tullantıları da daxil olmaqla, emal məhsullarının çirklənməsi risklərini necə qiymətləndirdiyini müəyyən etməyə çalışırlar.
CFS iddia ərizəsində EPA-nın hərəkətlərinin cavab müddətlərinə əməl edilməməsi və məlumatların natamam açıqlanması da daxil olmaqla, Məlumat Azadlığı Qanununun bir neçə müddəasını pozduğunu iddia edir. Təşkilat agentliyin tam sənəd axtarışı aparması və tələb olunan materialların ictimaiyyətə açıqlanması iddiasını irəli sürüb.
EPA ilə bağlı vəziyyət neonikotinoidlərin tənzimlənməsi ilə bağlı daha geniş beynəlxalq mübahisəni əks etdirir. Avropa İttifaqı əvvəllər tozlandırıcılar və ekosistemlər üçün təhlükə səbəbindən bu sinifdəki bir neçə maddənin istifadəsinə məhdudiyyətlər qoymuşdu. Bununla belə, ABŞ bu cür məhsulların ən böyük bazarlarından biri olaraq qalır.