Əqli mülkiyyət sahəsində əməkdaşlıqda iştirak edən dövlətlər üçün hansı üstünlüklər mövcuddur?
Bakı, 12 oktyabr, AZƏRTAC
Biz regional strukturun yaradılması ilə bağlı əqli mülkiyyət sahəsində əməkdaşlığımızı təsdiqləyəcək təkliflər irəli sürmüşük. Regional təşkilatın yaradılması dövlətlərin müstəqil şəkildə qərar qəbul edilməsindən institusional təsbit edilmiş əməkdaşlığa keçidi kimi şərh oluna bilər. Belə bir sual qoyaq: əməkdaşlıqda iştirak edən dövlətlər üçün hansı üstünlüklər mövcuddur? Qərarların qəbul edilməsi hüquqların mərkəzləşdirilmiş səviyyəyə ötürüldüyü halda əldə olunan üstünlüklər nə dərəcədə “qarşılana” bilər?
Əslində iştirakçı tərəflərin maraqları həm üst-üstə düşə, həm də düşməyə bilər. Tərəflər bazarın genişləndirilməsi, təhlükəsizliyin təmin edilməsi və infrastrukturun inkişaf etdirilməsi kimi ümumi üstünlüklərin əldə olunmasında maraqlı olmaqla yanaşı, həmin üstünlüklərin və onlarla bağlı yaranan xərclərin bölüşdürülməsi məsələsində rəqabət də ola bilər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikirləri Əqli Mülkiyyət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Kamran İmanov Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv dövlətlərin əqli mülkiyyət qurumları rəhbərlərinin İkinci Görüşündə söyləyib.
Kamran İmanov deyib: “Maraqları bir-birinə zidd olmayan oyunlar nəzəriyyəsi baxımından, belə üstünlüklər iştirakçıların əks maraqlara əsaslanan oyun ilə müqayisədə (sıfır cəmli oyun) kompromis nəticəsində əldə edilir (Əks maraqları olan belə oyunda bir tərəfin qazancı digər tərəfin itirilməsi hesabına əldə olunur).
Koalisiya oyunları nəzəriyyəsi baxımından, yaradılan regional struktur koalisiya tarazlığına əsaslanan qərarlara və ya Pareto-optimal qərarlara söykəndiyi halda dayanıqlı koalisiya təşkil edəcək; belə hallarda iştirakçılar üçün öz qərarlarını (strategiyalarını) dəyişdirmək məqsədəuyğun hesab edilmir. Belə dayanıqlı koalisiya qərarlarının mahiyyəti ondan ibarətdir ki, tərəflər ayrı-ayrılıqda fəaliyyət göstərdikləri halda əldə edə bilməyəcəkləri və ya daha çox xərc tələb edən nəticəni əldə etmək imkanına malik olurlar. Başqa sözlə, bu halda koalisiyanın məcmu qazancı tərəflərin ayrı-ayrılıqda fəaliyyət göstərdikləri zaman əldə etdikləri ümumi qazancı üstələyir və əlavə qazanc şəklində yaranan bu fərq əməkdaşlığın nəticəsidir.
Bir sözlə, əməkdaşlıq edən strukturun qazancı iştirak edən milli strukturların qazancının arifmetik məcmusu deyil, yəni 2×2=4 deyil, daha doğrusu, 2×2=4 üstəgəl “nəsə”dir və tərəflərin hər birinin əməkdaşlıq nəticəsində yaranan həmin “nəsə”dən öz payı olmalıdır. Yəni bu əməkdaşlığın sinerjisinin nəticəsidir və əgər belə bir pay mövcud olmasaydı, tərəflərin hər biri üçün də qazanc olmazdı və əməkdaşlıq məntiqsiz və ya dayanıqsız olardı.
Klassik koalisiya modelində separat meyillərin qarşısının alınmasına oyunun nüvəsi, yəni heç bir koalisiyanın bloklaşdıra bilmədiyi qazanc bölgüsündən ibarətdir.
Bizim halda ümumi fayda bütün iştirakçılar üçün onların hər birinin ərazisində regional ekspertizanın və hüquqi mühafizənin daha sürətli və keyfiyyətli həyata keçirilməsindən, habelə daha qənaətli mühafizə sistemindən, maliyyə daxilolmalarından və innovasiyalara qoşulmaq imkanından yarana bilər.
Beləliklə, səlahiyyətlərin regional təşkilata verilməsi ilə yeni əməkdaşlıq strukturunun yaradılması dayanıqlı əməkdaşlıqdan gözlənilən qazanc naminə müstəqilliyin razılaşdırılmış şəkildə məhdudlaşdırılmasıdır”.
Bölmənin digər xəbərləri
