FAO: Qida məqsədləri üçün təkrar emal olunmuş plastiklər xüsusi təhlükəsizlik tədbirləri tələb edir
Bakı, 14 may, AZƏRTAC
BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) yeni təhlilinə görə, təkrar emal olunmuş plastiklər dünyada artan tullantı böhranını azaltmağa kömək edə bilər. Amma bu, qida qablaşdırmasının çirklənmənin qarşısını almaq üçün diqqətlə tənzimlənməsi şərtilə mümkündür.
AZƏRTAC təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, FAO təkrar emal olunmuş plastiklər və alternativ qablaşdırma materiallarının tullantıların azaldılmasına kömək edə biləcəyini qeyd edib, lakin bu, yalnız təkrar emal sistemləri qidaya zərərli kimyəvi maddələrin miqrasiyasının qarşısını almaq üçün diqqətlə idarə olunarsa mümkündür.
FAO-nun qida təhlükəsizliyi üzrə məsul şəxsi Vittorio Fattori bildirib: “Plastik tullantılar artan qlobal problemdir. Daha yaxşı və daha effektiv təkrar emal fundamental həllin bir hissəsidir. Plastik çirklənmənin azaldılmasında və təkrar emalın təkmilləşdirilməsinə daha çox səy göstərməliyik, amma bu sahədə əlavə problem yaratmaq olmaz”.
Qida qablaşdırması keyfiyyəti qorumaq və qida itkisini azaltmaq üzrə müasir qida sistemlərində mərkəzi rol oynayır. Sektor sürətlə böyüyür və bazarın 2024-cü ildəki təxminən 505 milyard dollardan 2030-cu ilə qədər azı 815 milyard dollara çatacağı proqnozlaşdırılır.
Lakin plastik qablaşdırmanın böyüməsi ətraf mühitlə bağlı narahatlıqları artırıb. İndiyə qədər qlobal plastik tullantıların 10 faizindən azı təkrar emal olunub, baxmayaraq ki, ölkələr davamlılıq məqsədlərinə çatdıqca bu payın artacağı gözlənilir.
Təhlillər, həmçinin alternativ qablaşdırma materiallarını, o cümlədən bioplastikləri, bitki liflərini və zülal əsaslı materialları araşdırır ki, bunlar getdikcə ənənəvi plastiklərin daha dayanıqlı əvəzediciləri kimi təbliğ olunur. Lakin “bioloji əsaslı” plastiklər həmişə bioloji parçalanma demək deyil. Qarğıdalı və ya şəkər qamışı kimi bərpaolunan mənbələrdən əldə edilən bəzi materiallar kimyəvi cəhətdən qazıntı yanacağı mənşəli plastiklərə bənzəyir, digərləri isə müəyyən şərtlər altında parçalanır.
Hesabatda bitki mənşəli plastiklərin pestisid qalıqları, toksinlər və ağır metallar da daxil olmaqla kənd təsərrüfatı ilə əlaqəli risklər yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edilir. Zülal əsaslı materiallar həmçinin qlüten kimi allergenlərin qidaya miqrasiyasına imkan verə bilər.
Ənənəvi plastiklər kimi, bir çox alternativlər də performansı yaxşılaşdırmaq üçün kimyəvi əlavələrdən istifadə edir və bəzilərində hələ də kifayət qədər uzunmüddətli təhlükəsizlik məlumatları yoxdur.
Təhlillərin nəticələri FAO və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) tərəfindən yaradılmış beynəlxalq qida standartları orqanı olan “Codex Alimentarius” komissiyasında davam edən müzakirələrdə baxılacaq.
Hesabatda qeyd olunur ki, ölkələr hazırda təkrar emal olunmuş plastiklərə və qida ilə təmasda olan materiallara fərqli tənzimləyici yanaşmalar tətbiq edirlər ki, bu da ticarət və istehlakçıların müdafiəsi üçün çətinliklər yaradır. Eyni zamanda, uyğunlaşdırılmış qlobal standartlar ölkələrə elmə əsaslanan qida təhlükəsizliyi sistemlərini gücləndirməyə və plastik tullantıları azaltmağa kömək edəcək.
Bölmənin digər xəbərləri
