İdman ili: uğurlar və ümidlər
Bakı, 7 dekabr (AZƏRTAC). İdman ili sona yaxınlaşır. Bir sıra ölkələr üçün bu, iqtisadi böhranları, siyasi sarsıntıları keçmişdə qoyan təqvimin növbəti səhifəsidir. Azərbaycan üçün isə 2012-ci il ictimai-siyasi həyatın müxtəlif sahələrində uğurlarla yanaşı bir sıra dünya səviyyəli tədbirlərlə əlamətdar olmuşdur - yüksək səviyyədə təşkil edilmiş “Eurovision” mahnı müsabiqəsi, dünya çempionatları və beynəlxalq turnirlər, idman sahəsində çoxsaylı nailiyyətlər, müasir idman komplekslərinin açılış və təməlqoyma mərasimləri... Avropa ilə Asiyanın qovuşduğu məkanda yerləşən Azərbaycan, əvvəlki illərdə olduğu kimi bu il də dünya ictimaiyyətinin diqqət mərkəzində olmuşdur.
Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə 2012-ci ilin ölkəmizdə İdman İli elan edilməsi Azərbaycan idmanının tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı olmuşdur.
Azərbaycan olimpiyaçıları London Olimpiadasında rekord sayda - 2 qızıl, 2 gümüş və 6 bürünc medal qazanmışlar. 1991-ci ildə müstəqillik əldə ediləndən bəri ölkəmizin hər dörd ildə bir dəfə keçirilən olimpiya oyunlarında uğurlarının yüksələn xətt üzrə artmasını söyləməyə əsas verir. Belə ki, Atlanta Olimpiadasında gənc Azərbaycan Respublikasının yığma komandası cəmi 1 medal, Sidney Olimpiadasında 3 medal qazandığı halda, Afina və Pekin olimpiadalarında idmançılarımızın qazandığı medalların sayı, müvafiq surətdə 5 və 7 olmuşdur. Hər növbəti olimpiadada idmançılarımızın qazandığı medalların miqdarı və Azərbaycan Olimpiya yığmasının üzvlərinin sayı ilə yanaşı, Azərbaycan idmançılarının bu oyunlarda ən güclü rəqib adına iddia etdikləri idman növlərinin sayı da artmaqdadır. 2012-ci ildə London Olimpiadasında Azərbaycan idmançıları bizim üçün ənənəvi sayılan təknövçülük yarışları ilə yanaşı ilk dəfə olaraq velosiped idmanı, avarçəkmə və idman gimnastikası yarışlarında da iştirak etmişlər. Azərbaycan bu yarışlarda qeyri-rəsmi komanda hesabında 30-cu yeri tutmuşdur. Qazanılmış medalların sayına görə biz dünyada 24-cü, Avropa ölkələri arasında 15-ci, müsəlman ölkələri arasında 3-cü yerdəyik.
London Olimpiadası Azərbaycanın idman həvəskarları üçün təkcə bizim idmançıların parlaq çıxışları ilə deyil, həm də bəzi hakimlərin bizim bəzi idmançılara qərəzli münasibəti ilə yadda qalmışdır. Azərbaycan Prezidenti, Milli Olimpiya Komitəsinin rəhbəri İlham Əliyev olimpiyaçılarla görüşdə bu cür faktlara öz münasibətini belə ifadə etmişdir: “Hamının gözü qarşısında əldə edilən qələbənin əlindən alınması da idmançılarımızı sarsıtmadı. Onların, necə deyərlər, duyğularına təsir etmədi. Onlar bu ədalətsiz qərarlara ləyaqətlə dözdülər. Əminəm ki, bütün o yarışları seyr edənlər gördülər ki, əsl qalib kimdir”.
Azərbaycan paralimpiyaçıları Londonda həqiqətən heyrətamiz nəticələr göstərdilər. Pekin paralimpiadasında nisbətən kiçik uğur - cəmi 2 qızıl medal qazanmış paralimpiyaçılarımız Britaniya paytaxtından Vətənə 12 medal ilə, o cümlədən 4 qızıl medal ilə qayıtdılar.
İdman sahəsində uğurların bu cür yüksək templə artması -təməli görkəmli dövlət xadimi və siyasi xadim Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş dövlət siyasətinin nəticəsidir. Ümummilli lider 1993-cü ildə ikinci dəfə hakimiyyətə gələnə qədər respublikada həyatın başqa sahələrində olduğu kimi, idman sahəsində də kəskin tənəzzül hökm sürürdü. Ölkədə mövcud idman cəmiyyətləri, obrazlı şəkildə desək, can üstündə idi, idmanın müxtəlif növləri üzrə ölkə çempionatları müntəzəm keçirilmirdi, idman infrastrukturu hədsiz köhnəlmişdi, federasiyaların sayı çox cüzi idi, həmin illərdə beynəlxalq turnirlər təşkil edilməsi barədə fikirlər isə fantastika təsiri bağışlayardı.
Ümummilli lider ölkəmizdə sağlam gənc nəslin yetişməsində və uğurlarımızın təbliğində idmanın rolunu həmişə yüksək qiymətləndirirdi. Heydər Əliyev Çellencer Kubokunu qazanmış Azərbaycanın qadınlardan ibarət “Azərreyl” voleybol komandasının üzvləri ilə 2002-ci ilin mart ayında keçirilmiş görüşdə demişdir: “İdman elə bir sahədir ki, idmançılarımız müxtəlif ölkələrdə yarışlarda iştirak edir, qələbələr qazanırlar və hər dəfə müstəqil Azərbaycanın adını ucaldırlar. Müstəqil Azərbaycanın himni çalınır, müstəqil Azərbaycanın bayrağı qaldırılır və müstəqil Azərbaycan dünyanın müxtəlif ölkələrində tanınır. Demək olar ki, idman kimi Azərbaycanın müstəqilliyinin rəmzlərini nümayiş etdirən ikinci bir vasitə yoxdur. Bunları siz idmançılar edirsiniz. Bu, bir tərəfdən sizin üzərinizə böyük məsuliyyət qoyur, digər tərəfdən sizə böyük ehtiram gətirir, çünki siz bu cür möhtəşəm işlər görürsünüz”.
Ümummilli lider ölkə rəhbərliyinə gələndən sonra onun böyük uzaqgörənliklə qəbul etdiyi qərarlar Azərbaycanda idmanın gələcək uğurlarının rəhni olmuşdur. Həmin illərdə ulu öndərin təşəbbüsü ilə Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyi yaradılmış, dövlət gənclər proqramları və idmanın inkişafı üzrə proqramlar təsdiq edilmiş, gənclik forumları keçirilməyə başlanmışdır.
1997-ci ildə İlham Əliyevin Milli Olimpiya Komitəsinə rəhbərlik etməyə başlaması Azərbaycan idmanının tarixində yeni səhifə açmışdır. Bakıda, daha sonra regionlarda müasir olimpiya kompleksləri ucaldılmağa, beynəlxalq turnirlər keçirilməyə başlandı. Azərbaycan dünyada yeganə ölkədir ki, orada şahmatın və futbolun inkişafına dair dövlət proqramları həyata keçirilir.
Ölkəmizdə müxtəlif səviyyəli yarışların qüsursuz təşkili beynəlxalq idman federasiyaları tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş, onlar dünya və Avropa çempionatlarının keçirilməsini tərəddüd etmədən Azərbaycana etibar etməyə başlamışlar. 2012-ci ilə qədər ölkəmizdə futboldan başqa bir sıra idman növləri üzrə dünya çempionatları və qitə birincilikləri keçirilmişdir. Cari il isə 17 yaşa qədər qızlar arasında Futbol üzrə Dünya Çempionatının Azərbaycanda təşkil edilməsi ilə əlamətdar olmuşdur. Qeyd etmək lazımdır ki, mundialın başlanmasına qədər qalan vaxtı göstərən rəmzi saatı Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva işə salmışdır. Bu, ölkəmizdə dünyəvi dəyərlərə və gender məsələlərinə prioritet diqqətin sanballı təsdiqidir.
Dünya Çempionatı matçlarının Bakıda və Lənkəranda açılış və bağlanış mərasimlərində dünya şou-biznes ulduzları iştirak etmişlər. FİFA-nın, UEFA-nın və bir sıra ölkələrin futbol federasiyalarının rəhbərləri bu yarışların uğurlu təşkil edilməsini, iştirakçılara göstərilən qonaqpərvərliyi xüsusi vurğulamışlar. FİFA-nın prezidenti Yozef Blatter bu yaxınlarda Braziliyanın San-Paulu şəhərində keçirilmiş mətbuat konfransında demişdir: “2012-ci il qadın futbolu üçün həqiqətən çox uğurlu il olmuşdur. Biz Yaponiyada U-20 və Azərbaycanda U-17 formatlı dünya çempionatları keçirmişik. Azərbaycanda keçirilmiş mundial müsəlman ölkələri ərazisində bu səviyyəli ilk yarış olmuşdur. Bu, bütövlükdə futbolun, habelə qadın futbolunun və qadın hüquqlarının inkişafında mühüm mərhələdir”.
İdman ili bir sıra federasiyaların fəaliyyəti üçün əlavə stimul olmuşdur. Belə ki, güləş, boks, avarçəkmə, cüdo və digər ənənəvi idman növləri üzrə çoxsaylı beynəlxalq turnirlərlə yanaşı Respublika Velosiped İdmanı Federasiyası bu ilin yayında Azərbaycan idmanı tarixində ilk dəfə ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsinə həsr edilmiş beynəlxalq velotur keçirilməsi təşəbbüsü ilə çıxış etmişdir. Azərbaycanın ən gözəl guşələrində 17 ölkənin idmançılarının iştirakı ilə keçirilmiş ilk veloyürüş regionlarda sağlam həyat tərzinin, habelə ölkəmizin cəlbedici turizm imkanlarının təbliğ edilməsi üçün daha bir təsirli vasitə oldu.
Cari ildə ölkəmizin müxtəlif guşələrində sırf idman yarışlarına aid tədbirlərlə yanaşı, Bakıdakı “Ekspo” sərgi kompleksində 1-ci Azərbaycan Beynəlxalq “İdman, idman avadanlığı və geyimi” sərgisi də keçirilmişdir. Müvafiq avadanlıqların bütün spektrinin təmsil olunduğu bu sərgidə federasiyalar öz stendləri ilə çıxış edirdi. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev sərgiyə baş çəkmiş, idmanın inkişafına, idman strukturlarının fəaliyyətinin gücləndirilməsinə dair bir sıra təkliflər irəli sürmüşdür.
Azərbaycan idmançıları İdman ilini yüksək əhval-ruhiyyə ilə başa vururlar. Gənclər arasında boks üzrə Yerevanda keçirilmiş dünya çempionatında Azərbaycan boksçusu Pərviz Bağırov (64 kq) bürünc medal qazanaraq bu ölkədə Azərbaycan bayrağını ucaltmışdır.
Prezident İlham Əliyev olimpiyaçılarla görüşdə söylədiyi proqram nitqində ölkəmizin idman ictimaiyyəti qarşısında duran vəzifələri də müəyyən etmişdir: “Heç bir uğur, heç bir qələbə, heç bir inkişaf bizi sakitləşdirməməlidir və sakitləşdirmir. Biz daim irəliyə, gələcəyə baxmalıyıq. Növbəti Olimpiya mərhələsində hansı işlər görülməlidir, hansı idman növlərində qüsurlar vardır, biz federasiyaları harada daha da gücləndirməliyik, hansı idman növündə islahatlara daha böyük ehtiyac vardır, harada geriləmə vardır?!”.
İdman ili sona yaxınlaşır, lakin artıq indidən məlumdur ki, yaxın illərdə ölkəmizdə qlobal yarışlar keçirilməsi nəzərdə tutulur. 2015-ci ildə Bakıda Şahmat üzrə Dünya Kuboku, 2016-cı ildə isə Şahmat Olimpiadası keçiriləcəkdir. Beynəlxalq idman strukturları bu yarışların ölkəmizdə lazımi səviyyədə və bütün standartlara uyğun keçiriləcəyinə əmindirlər. Bu əminlik bir daha təsdiqləyir ki, müstəqilliyin 20 ili ərzində Azərbaycan etibarlı tərəfdaş kimi, siyasi stabilliyin yüksək səviyyədə olduğu və çox böyük iqtisadi potensiala malik bir dövlət kimi nüfuz qazanmışdır.