London-müxtəlif din və mədəniyyətlərin qaynayıb-qarışdığı şəhər
Bakı, 15 may (AZƏRTAC). London - qədimlik və müasirliyin birləşdiyi yer, İngiltərənin paytaxtı, dünyanın ən böyük və ən gözəl şəhərlərindən biri.
Uşaqlıqdan görmək arzusunda olduğum bu şəhərə səyahət etmək mənə “British Council”, “PAŞA Bank” və Tomson Fondunun birgə həyata keçirdikləri “Biznes Jurnalistika” layihəsi çərçivəsində nəhayət ki, nəsib oldu. Hamının görmək arzusunda olduğu bu şəhərə Azərbaycanda fəaliyyət göstərən müxtəlif KİV-ləri təmsil edən həmkarlarımla gəlmək, əlbəttə, başqa bir aləm idi. Bu şəhərdə keçirdiyim günlər bəlkə də bütün ömrüm boyu yaddaşımdan silinməyəcəkdir...
Beş saatlıq uçuşdan sonra Londona gecə saat 11-də çatdıq. Gecə olmasına və yorğunluğumuza baxmayaraq bu şəhərlə tanışlıq üçün tələsirdik. Oteldə yerləşənə qədər bir az vaxt itirsək də şəhərlə ilk tanışlığımız alındı.
Səhər tezdən Tomson Fonduna üz tutduq. Bəxtimiz gətirmişdi, çünki həmişə tutqun və yağışlı London bizi mehribanlıqla qarşılayırdı. London səmasında az-az görünən günəş sanki bizim gəlişimiz şərəfinə həmin gün ətrafa şəfəq saçırdı.
Nəhayət, bizim bu ecazkar şəhərə gəlişimizin, necə deyərlər, səbəbkarı olan treninq başlandı. Sevimli məşqçimiz Dan Mason bizə sosial şəbəkələrlə bağlı növbəti maraqlı mövzuları izah etdi. O, məşğələləri elə təşkil etməyə çalışırdı ki, biz həm öyrənək, həm də onun doğma şəhəri ilə yaxından tanış olaq.
Londonun müxtəlif yerlərində fotoşəkil çəkmək tapşırığı olduqca maraqlı və əyləncəli keçdi. Bu şəhərin gözəlliklərini fotokameranın yaddaşına köçürdükcə bir daha anlayırdıq ki, qədim Londonda hər şey orijinallığını qoruyub saxlamışdır. Elə adından göründüyü kimi, London sözü latın mənşəli olub, “Lond” sözündən götürülmüşdür ki, bu da “Xam (əl dəyməmiş) yer” mənasını verir.
Dumanlı Albiona səfərimizin davam etdiyi bir həftə ərzində müxtəlif görüşlərimiz oldu. “London Metal Exchange”, “The Guardian”, “Financial Times” qəzetləri, London Fond Birjası, Britaniya Parlamentinin Lordlar Palatası, Londonda fəaliyyət göstərən Azərbaycan Evi Mədəniyyət və Dostluq Mərkəzi, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankında keçirilmiş görüşlər, Azərbaycanın Birləşmiş Krallıqdakı səfirliyinin əməkdaşları ilə şam yeməyi yaddaqalan məqamlarla zəngin oldu.
Bəs uşaqlıqdan görmək arzusunda olduğum London bu bir həftədə mənim yaddaşımda necə qaldı? Londonu həmişə dünyanın ən bahalı şəhərləri siyahısında görmüşəm. Bura alver həvəskarlarına mükəmməl alternativlər təklif edir. “Oxford Street”, “Kensington”, “Bond Street” dünya tərəfindən məşhur markaları tapa biləcəyiniz yerlərdir. Lakin alış-verişi ən geci saat 19-dək etmək lazımdır. Çünki burada mağazalar çox erkən bağlanır və hamı öz istirahətinə vaxt ayırır.
London həm müxtəlif din və mədəniyyətlərin qaynayıb-qarışdığı, həm də mədəniyyət ocaqlarının və tarixi abidələrin sayına görə, bəlkə də dünyada ən zəngin şəhərdir. Paytaxtın mərkəzində çoxsaylı qədim memarlıq nümunələri və tarixi abidələr toplanmışdır. Burada XVII-XVIII əsrlərdə tikilmiş kilsələrə də rast gəlmək olar.
Londonda mənim ən çox gəzdiyim yer qaldığımız otelin yanında yerləşən Trafalqar meydanı oldu. Əvvəllər elə düşünürdüm ki, bu meydan çox böyükdür. Ərazisi az da olsa ingilislər üçün böyük məna kəsb edən meydanda admiral Nelsonun şərəfinə abidə ucaldılmışdır. Milli Şəkil Qalereyası və Britaniya Admirallığı onun yaxınlığında yerləşir.
Londona gələn xarici turistləri daha çox maraqlandıran İngiltərə Krallığının iqamətgahı olan Bukingem Sarayı və Parlament Meydanındakı paytaxtın simvolu sayılan Biq-Ben qülləsi, 135 metr yüksəklikdə, Avropada ən yüksək fırlanan əyləncə çarxı (London Eye), Viktoriya və Albert Muzeyi, Madam Tüsso Muzeyi, Britaniya Muzeyi, Parlament binası, London Qülləsi və s. İkimərtəbəli Rutmaster tipli avtobuslar və köhnə dizaynlı qara rəngli taksilər dünyada Londonun simvolu kimi tanınır. Hayd Park, Green Parkda dincəlmək ingilislərin və xarici turistlərin ən sevimli peşəsidir.
Londonlular öz ənənələrinə çox hörmət və ehtiramla yanaşırlar. Burada insanlar çox səmimidirlər və ən çox işlətdikləri söz isə “sorry” yəni “bağışla” sözüdür, fərqi yoxdur günah səndədir yoxsa onda. Tərəflər mütləq bir-birini “bağışla” sözünə “qonaq” etməlidirlər.
Londonda avtobus dayanacağında, marketdə, mağazada, metroda, ümumiyyətlə, insanların sıx olduğu hər yerdə mütləq növbədə dayanmalısan. Əks halda insanların qəzəbli baxışlarına tuş gələ bilərsən.
Londonda olduğumuz bir həftə ərzində gözümüzə bircə dəfə də olsun polis dəymədi. Təəccübümüzü gizlədə bilmədik və soruşanda məlum oldu ki, şəhərdə hər şey kameraların nəzarəti altındadır.
Axşam saat 8-9-dan sonra küçədə çox insan görmək mümkün deyil. Qaranlıq düşəndə ciddi şəhərdən əsər-əlamət qalmır. İnsanların bir qismi publarda, klublarda əylənir, bir qismi isə axşamdan yatır.
İlk baxışdan bizi italyanlara bənzətsələr də, azərbaycanlı olduğumuzu biləndə, bəli, biz sizin ölkənizi tanıyırıq, sizin zəngin mədəniyyətiniz vardır. “Eurovision-2012” musiqi yarışmasının belə yüksək səviyyədə keçirilməsi Avropanı heyrətə saldı sözləri ilə rastlaşırdıq. Əlbəttə, yad bir ölkədə əcnəbilərin sənin ölkən haqqında xoş sözlər söyləməsindən gözəl heç nə ola bilməz. Buradakı “Bakı” kafesində armudu stəkanda çay içməyimiz, milli musiqimizi dinləməyimiz isə təsvir olunmaz dərəcədə gözəl idi.
Belə bir inanc var: əgər siz İngiltərədə qonaqsınızsa Temza çayına mütləq bir qəpik pul atın. Bu o deməkdir ki, Londona bir daha qayıdacaqsınız. Mən də bu ənənəyə sadiq qaldım...
Aidə Quluzadə
AZƏRTAC-ın müxbiri