Mavritaniya mətbuatı Xocalı faciəsindən yazır
Rabat, 25 fevral, AZƏRTAC
Mavritaniya İslam Respublikasının “Əl Axbar”, “Əl Murasilun” və “Huriya Media” qəzetlərində “Azərbaycan səfiri yazır: XX əsrin Xocalı faciəsi... unudulmazdır” sərlövhəli məqalə dərc edilib.
Məqalələrdə yazılıb ki, XX əsrin 80-ci illərinin ikinci yarısında ermənilər özlərinin yaxın və uzaq xaricdəki himayədarlarının köməyi ilə “Böyük Ermənistan” ideyasını həyata keçirmək üçün yaranmış vəziyyətdən istifadə edərək, yenidən Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsinə dair ərazi iddiaları irəli sürdülər. Hər dəfə Dağlıq Qarabağa dair ərazi iddiaları kənardan, məhz Ermənistanın təbliği, təhriki və təzyiqi ilə ortaya atılıb.
Dağlıq Qarabağın münaqişəsindən dərc edilən məqalələrdə qeyd olunur ki, XX əsrin sonunda ermənilərin Xocalıda törətdikləri soyqırımı indiyədək bəşəriyyətə qarşı yönəlmiş ən ağır cinayətlərdən biridir: “Xocalı faciəsi tarixi yaddaşlardan heç vaxt silinməyən Xatın, Liditsa, Oradur, Xolokost, Sonqmi, Ruanda və Srebrenitsa kimi dəhşətli faciələrdən fərqlənmir. Adı çəkilən hadisələr müharibələr tarixinə dinc əhalinin soyqırımı kimi daxil olub və bütün dünyada geniş əks-səda doğurub”.
1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Xocalıda baş verən qətliamdan bəhs edilərək bildirilir ki, həmin gecə çoxsaylı ağır texnika ilə şəhər tamamilə dağıdılıb, yandırılıb və insanlar xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilib. Onların içərisində başları kəsilən, gözləri çıxarılan, dərisi soyulan, diri-diri yandırılan dinc sakinlər çoxluq təşkil edib.
Qəzetlərdə yazılıb ki, bu təcavüz zamanı Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ və digər işğal olunmuş ərazilərində, həmçinin Ermənistanda saxlanılan azərbaycanlı əsir və girovlara dözülməz işgəncələr verilərək, onların bir qismi öldürülüb və şikəst edilib.
Diqqətə çatdırılır ki, Xocalı faciəsi ilə bağlı təkcə əcnəbilərin deyil, eyni zamanda, ermənilərin özlərinin də etirafları var. Jurnalist Tomas de Vaalın “Qara bağ: Ermənistan və Azərbaycan sülh və savaş yollarında” (2003-cü il, Nyu-York - London) kitabında göstərildiyi kimi, Ermənistanın sabiq prezidenti Serj Sarkisyan deyib: “Xocalı faciəsinə qədər azərbaycanlılar düşünürdülər ki, bizimlə zarafat etmək olar. Onlar elə bilirdilər ki, ermənilər mülki vətəndaşlara əl qaldırmazlar. Biz isə bu stereotipi sındıra bildik. Orada nə baş verdi...”
Xocalı hadisəsindən sonra bir çox dünya KİV-ləri ermənilərin təkcə Azərbaycan xalqına qarşı deyil, ümumiyyətlə, insanlıq əleyhinə yönəlmiş cinayəti işıqlandırmışlar.
Yazılarda vurğulanır ki, bütün dünyanın gözü qarşısında baş verən bu dəhşətli soyqırımının əsl mahiyyəti yalnız ümummilli lider Heydər Əliyev 1993-cü ildə siyasi hakimiyyətə yenidən qayıtdıqdan sonra açıqlanıb, 1994-cü ilin fevralında Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Xocalı soyqırımına siyasi-hüquqi qiymət verib. Bundan əlavə, azərbaycanlılara qarşı zaman-zaman törədilmiş soyqırımı ilə əlaqədar ümummilli lider Heydər Əliyevin 1998-ci il martın 26-da imzaladığı fərmanla 31 mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan edilib.
2002-ci il fevralın 25-də ümummilli lider Heydər Əliyev Xocalı soyqırımının 10-cu ildönümü ilə əlaqədar Azərbaycan xalqına müraciətində bu amansız kütləvi qırğının tarixi-siyasi mahiyyətini göstərdi: “Xocalı faciəsi 200 ilə yaxın bir müddətdə erməni şovinist-millətçiləri tərəfindən azərbaycanlılara qarşı müntəzəm olaraq həyata keçirilən etnik təmizləmə və soyqırımı siyasətinin davamı və ən qanlı səhifəsidir”.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Xocalı soyqırımının iyirminci ildönümü haqqında imzaladığı sərəncamda deyilir ki, “Azərbaycanlılara qarşı erməni şovinist dairələrinin XIX-XX əsrlərdə mərhələ-mərhələ həyata keçirdiyi etnik təmizləmə siyasətinin tərkib hissəsi olan Xocalı soyqırımı haqqında həqiqətlər dünya ictimaiyyətinə, xarici ölkələrin parlamentlərinə çatdırılmalı, Azərbaycan xalqının və ümumən insanlığın əleyhinə yönəlmiş bu son dərəcə ağır hərbi cinayət beynəlxalq miqyasda öz hüquqi-siyasi qiymətini almalıdır”.
2008-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə “Xocalıya ədalət!” beynəlxalq kampaniyasına başlanılıb. Onlarla ölkədə dəstək qazanmış kampaniyanın məqsədi bu faciənin gələcəkdə təkrarlanmaması üçün Xocalı soyqırımı haqqında həqiqətlərin dünyada yayılmasıdır.
Mavritaniya mətbuatı xüsusilə qeyd edir ki, beynəlxalq ictimaiyyət Xocalı soyqırımının gerçək həqiqətlərini öyrənməli və dərk etməlidir ki, XX əsrin sonunda dünyanın gözü qarşısında törədilmiş vəhşiliklərə, yüzlərlə günahsız insanı qətlə yetirən cinayətkarların cəzalandırılmamasına biganə qalmaq bu cür cinayətlərin təkrarlanmasına gətirib çıxara bilər.
Bütün dünya Ermənistanın təcavüzkar siyasətinə qarşı qətiyyətli mövqe nümayiş etdirilməsi üçün səylərini səfərbər etməli, Azərbaycan xalqı ilə onun hüquqlarının bərpası naminə həmrəylik və dəstək göstərməlidir.
Qeyd edək ki, bu barədə yazılar Mavritaniya ictimaiyyəti tərəfindən böyük sosial marağa səbəb olub, onlayn mediada qısa müddətdə 2000-dən çox izləyici tərəfindən oxunub.
Nigar Cəfərli
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Rabat