Məktəb direktoru: Uşaqları keçmişin peşələrinə deyil, gələcəyin imkanlarına hazırlamalıyıq
Bakı, 3 sentyabr, AZƏRTAC
Müasir dövrdə rəqəmsal alətlər, süni intellekt, robot texnikası və informasiya texnologiyaları gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin gələcəkdə uğurlu fəaliyyət yalnız texnologiyadan istifadə bacarığı ilə müəyyənləşməyəcək. Dünya İqtisadi Forumunun və UNESCO-nun hesabatlarında gələcəyin əmək bazarında tənqidi düşüncə, yaradıcılıq, problem həlletmə, emosional intellekt, əməkdaşlıq, rəqəmsal savadlılıq və ömürboyu öyrənmə bacarıqlarının xüsusi əhəmiyyət daşıyacağı qeyd olunur. Bu baxımdan, şagirdlərin yalnız texnoloji biliklərə deyil, həm də gələcəyin tələblərinə uyğun bacarıqlara yiyələnməsi təhsil qarşısında mühüm vəzifələr qoyur.
Bakı şəhəri 334 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru Bənövşə Bayramova AZƏRTAC-a müsahibəsində məhz bu istiqamətdə - süni intellektin təhsildə rolu, şagirdlərin peşə seçimində ailə və məktəbin məsuliyyəti barədə fikirlərini bölüşüb.
Müsahibimiz qeyd edib ki, bu gün məktəbdə təhsil alan uşaqların gələcəkdə çalışacağı peşələrin bir qismi hələ mövcud deyil. Hazırda mövcud olan peşələrin əksəriyyəti isə süni intellekt və avtomatlaşdırmanın təsiri ilə əhəmiyyətli dərəcədə dəyişəcək. Buna görə də uşaqlara yalnız faktları əzbərlətmək kifayət deyil. Onlarda öyrənməyi öyrənmək, dəyişikliklərə uyğunlaşmaq və yeni şəraitdə düzgün qərarlar qəbul etmək bacarıqları formalaşdırılmalıdır.
Təəssüf ki, bir çox hallarda valideynlər övladlarının peşə seçiminə dəstək olmaq əvəzinə, onları öz arzuları və gözləntiləri istiqamətində yönləndirirlər. Halbuki əmək bazarı fərqli tələblər irəli sürür. Vaxtilə yüksək tələbat olan bəzi peşələr bu gün əvvəlki əhəmiyyətini itirir, eyni zamanda, yeni ixtisaslar və fəaliyyət sahələri yaranır.
B.Bayramova məktəblərin bu istiqamətdə üzərinə düşən məsuliyyətdən danışaraq qeyd edib ki, təhsil müəssisələri şagirdlərin müasir dövrün tələblərinə uyğun bilik və bacarıqlar əldə etməsinə, gələcək peşə seçimlərinin düzgün istiqamətləndirilməsinə və əmək bazarının dəyişən tələblərinə hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirməlidir. Məktəb yalnız ali təhsilə hazırlıq mərhələsi deyil, həm də şagirdin özünü tanıdığı, maraq və bacarıqlarını inkişaf etdirdiyi, gələcək hədəflərini müəyyənləşdirdiyi mühüm inkişaf mühiti olmalıdır.
Məktəb direktoru əlavə edib ki, gələcəyin insanı yalnız texnologiyadan istifadə etməyi deyil, onu düzgün idarə etməyi də bacarmalıdır. Uşaqlarda rəqəmsal savadlılıqla yanaşı, informasiya təhlükəsizliyi, etik məsuliyyət və analitik düşüncə bacarıqları da inkişaf etdirilməlidir. Heç bir texnologiya insanın empatiyasını, yaradıcılığını, vicdanını və etik qərarvermə bacarığını tam əvəz edə bilməz. Məhz bu keyfiyyətlər gələcəyin əmək bazarında insanı fərqləndirən əsas üstünlüklər sırasında olacaq.
Müasir nəsli gələcəyə hazırlamaq təkcə valideynin və ya məktəbin vəzifəsi deyil. Bu, ailənin, təhsil sisteminin, dövlətin, işəgötürənlərin və bütövlükdə cəmiyyətin ortaq məsuliyyətidir. Bu gün uşaqlara qazandırdığımız bilik, bacarıq və dəyərlər sabah Azərbaycanın iqtisadi inkişafını, innovasiya potensialını və qlobal rəqabət qabiliyyətini müəyyən edəcək.
Amerikalı futurist Olvin Tofflerin məşhur fikri bu gün də aktualdır: “XXI əsrin savadsızları oxuyub-yaza bilməyənlər deyil, öyrənə, öyrəndiklərini unuda və yenidən öyrənə bilməyənlər olacaq”.
“Bu fikir bizə mühüm bir həqiqəti xatırladır: uşaqları keçmişin peşələrinə deyil, gələcəyin imkanlarına hazırlamalıyıq. Çünki gələcəyin ən qiymətli sərvəti texnologiyanın özü deyil, onu düzgün anlayan, etik prinsiplər əsasında tətbiq edən, dəyişikliklərə çevik uyğunlaşan və öyrənməyi həyat tərzinə çevirən insandır”, – deyə B.Bayramova bildirib.
Müxbir - Xatirə Cəfərova