Naxçıvandan başlanan, müstəqilliyə və gələcək inkişafa aparan böyük yolun mühüm mərhələsi ŞƏRH
Naxçıvan, 3 sentyabr, AZƏRTAC
Azərbaycanın müasir tarixində elə hadisələr var ki, onların əsl mahiyyəti zaman keçdikcə daha aydın görünür. 1991-ci il sentyabrın 3-də belə tarixi günlərdəndir. Həmin gün Ulu Öndər Heydər Əliyev Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri seçildi. O dövrdə Naxçıvan son dərəcə mürəkkəb siyasi, iqtisadi və hərbi şəraitdə yaşayırdı. Ermənistanın təcavüzü, blokada vəziyyəti, enerji və ərzaq çətinlikləri, nəqliyyat əlaqələrinin məhdudluğu muxtar respublikanın qarşısında ciddi problemlər yaradırdı. Belə bir şəraitdə Heydər Əliyevin siyasi iradəsi, dövlətçilik təcrübəsi və uzaqgörənliyi Naxçıvanın taleyində həlledici amilə çevrildi.
Bu sözləri AZƏRTAC-ın bölgə müxbirinə açıqlamasında Naxçıvan Dövlət Universitetinin əməkdaşı, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Süsənbər Ağamalıyeva deyib.
Onun sözlərinə görə, Ulu Öndərin Naxçıvandakı siyasi fəaliyyəti milli dövlətçilik düşüncəsinin bərpası istiqamətində mühüm addımlarla səciyyələnir. 1990-cı il noyabrın 17-də onun təşəbbüsü ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağının Naxçıvanda Dövlət bayrağı kimi qəbul edilməsi, muxtar respublikanın adından “sovet, sosialist” sözlərinin çıxarılması müstəqillik yolunda atılmış tarixi addımlar idi. Naxçıvan bununla milli dövlətçilik ideyasının siyasi iradəyə çevrildiyi məkana çevrildi. 20 Yanvar faciəsinə verilən siyasi qiymət də bu iradənin mühüm göstəricisi idi. 1990-cı il noyabrın 21-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin qəbul etdiyi qərarla 20 Yanvar hadisələrinə ilk siyasi-hüquqi qiymət verildi. Heydər Əliyevin hazırladığı bu qərar milli yaddaşın qorunması, faciənin mahiyyətinin açılması və tarixi ədalətin müdafiəsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı.
Süsənbər Ağamalıyeva qeyd edib ki, 1991-ci il sentyabrın 3-dən sonra Naxçıvanın müdafiəsinin möhkəmləndirilməsi, dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi, sosial-iqtisadi vəziyyətin yaxşılaşdırılması və blokadanın ağır nəticələrinin aradan qaldırılması istiqamətində mühüm tədbirlər həyata keçirildi. Dövlət Müdafiə Komitəsinin yaradılması və keçmiş sovet hərbi hissələrinin Naxçıvandan çıxarılması muxtar respublikanın təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynadı. Heydər Əliyevin fəaliyyətində Naxçıvanın Türkiyə və İranla əlaqələrinin genişləndirilməsi də xüsusi yer tuturdu. 1992-ci il mayın 28-də Sədərək–Dilucu “Ümid körpüsü”nün açılması Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərində mühüm hadisəyə çevrildi və Naxçıvanın Türk dünyası ilə əlaqələrinin genişlənməsinə imkan yaratdı. Həmin il İranla aparılan danışıqlar nəticəsində enerji, nəqliyyat və ticarət sahələrində əməkdaşlığın əsasları möhkəmləndirildi.
NDU-nun əməkdaşı bildirib ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin Naxçıvan rəhbərliyi dövründə qəbul olunan mühüm qərarlardan biri də 31 Dekabr – Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Günü ilə bağlı təşəbbüs olub. 1991-ci il dekabrın 16-da Ali Məclisin qəbul etdiyi qərar milli həmrəyliyin siyasi ideyaya çevrilməsinin mühüm ifadəsi kimi tarixə düşüb. Bu təşəbbüs sonradan dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan azərbaycanlıların birlik və həmrəyliyini möhkəmləndirən ümummilli bayrama çevrilib.
1991–1993-cü illər Naxçıvan üçün həm ağır sınaqlar, həm də milli dövlətçilik ideyasının praktik siyasətə çevrildiyi mühüm mərhələ olub. 1992-ci il noyabrın 21-də Yeni Azərbaycan Partiyasının Naxçıvanda yaradılması da həmin siyasi prosesin mühüm nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilir. 1993-cü ildə Heydər Əliyevin ikinci dəfə siyasi hakimiyyətə qayıdışı ilə Naxçıvanda formalaşmış dövlətçilik xətti ümumrespublika miqyasında davam etdirilib, Azərbaycanda sabitlik və inkişaf təmin olunub, dövlət institutları möhkəmləndirilib və ölkənin beynəlxalq mövqeyi gücləndirilib.
“Bu gün həmin siyasi kurs Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Azərbaycanın iqtisadi və hərbi qüdrətinin artması, beynəlxalq nüfuzunun möhkəmlənməsi, ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası Ulu Öndərin müəyyən etdiyi dövlətçilik strategiyasının müasir mərhələdə mühüm nəticələridir. Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana xüsusi diqqət və qayğısı, muxtar respublikada həyata keçirilən nəqliyyat, enerji, infrastruktur, sosial və iqtisadi layihələr də bu siyasətin davamlılığını nümayiş etdirir”, - deyə Süsənbər Ağamalıyeva əlavə edib.
Müxbir - Nail Əsgərov
Bölmənin digər xəbərləri
