Neftin qiymətinə geosiyasi faktorun təsiri uzun müddət davam edəcək
Bakı, 10 fevral, AZƏRTAC
ABŞ ilə İran arasında Omanda keçirilən danışıqlardan sonra rəsmi Vaşinqtonun İranın neft sənayesinə, Avropa İttifaqının (Aİ) isə Rusiyaya qarşı 20 sanksiya paketini açıqlaması ilə dünya bazarlarında son 6 ayda ilk dəfə olaraq neftin bir barelinin qiymətinin 70 dolları ötdü.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu gün səhər London və Nyu-York birjalarında “Brent” markalı neftin bir barelinin qiyməti 0,72 faiz (0,51 dollar) artaraq 71,21 dollara satılıb. Azərbaycan nefti az kükürdlü olduğu üçün dünya bazarında ən keyfiyyətli neft hesab edilir və ona görə də “Azeri Light”ın qiyməti 72 dollara yaxınlaşıb.
“Westpac Banking Corp” analitiki Rabert Renni hesab edir ki, bazarda qiymət artımına təsir edən başlıca faktor İran ilə ABŞ arasında danışıqların nəticəsiz başa çatmasıdır. Bununla yanaşı, həm ABŞ, həm də İranı danışıqlarda təmsil edənlərin görüşdən sonra hərbi gəmiləri ziyarət etmələri vəziyyətin heç də müsbət istiqamətə doğru irəliləmədiyini göstərir.
Aİ ilə ABŞ-ın Rusiyaya qarşı sanksiyaları daha da artırması öz təsirini göstərir. ABŞ-Rusiya neftini alan dövlətlər ilə ticarətə görə əlavə 25 faizlik gömrük rüsumu tətbiq etmək haqqında qərar qəbul etdikdən sonra Hindistanın 3 ən iri neftayırma zavodu Rusiya neftini almaqdan tamamilə imtina etdi.
“Bloomberg”in məlumatına görə, Rusiyada neft hasilatı OPEC-in müəyyən etdiyi kvotadan da, sutkada 300 min barel aşağı düşüb və bununla yanaşı, alıcı da tapılmır. Hazırda tankerlərdə 143 milyon barel Rusiya nefti var. Bu neft nə satılır, nə də saxlanılması üçün anbar tapılmır ki, bu da tankerlərin açıq dənizdə qalmasına və neftin nəqli ilə məşğul olan şirkətlərin narazılığına səbəb olur.
Rusiya neftinin qiyməti artıq 10 dollardan da aşağı düşərək 9,43 dollara satılsa da alıcı tapılmır.
R.Renni hesab edir ki, dünyada neftin qiymətini yüksəldən və aşağı salan faktorlar var. Lakin bunlar bazarın tələb təklifinə təsir etmir. Neftin hasilatı, istehsalı, nəqli və digər amillər yerində olsa da, qiymətlər tez-tez transformasiyaya uğrayır. Analitikin fikrincə, geosiyasi gərginlik bazara təsirini uzun müddət saxlayacaq. Qiymətlər isə gərginlikdən asılı olaraq artacaq və ya azalacaq.