Praqa metrosunun tarixi: ideyalardan müasir sistemə
Praqa, 25 noyabr, AZƏRTAC
Çexiya paytaxtının müasir simvollarından biri olan Praqa metropoliteni ilk qatarlardan çox əvvəl başlanan zəngin və maraqlı bir tarixə malikdir. Praqada yeraltı nəqliyyat barədə ideyalar XIX əsrin sonunda meydana çıxıb, belə ki, sahibkar Ladislav Rott hələ 1898-ci ildə yeraltı dəmir yolunun tikintisini təklif etmişdi.
1926-cı ildə mühəndis Vladimir List “metro” layihəsini şəhər hakimiyyətinə təqdim etmişdi, lakin onun həyata keçirilməsi təxirə salınmışdı.
Bu gün məlum olduğu kimi, tikinti 1966-cı il yanvarın 7-də başlanmışdı. Əvvəlcə yeraltı tramvay üçün tunel inşa etmək planlaşdırılırdı. Lakin işlər davam edərkən tam işlək olan metro sisteminə keçmək qərarı qəbul edildi.
Praqa metropoliteninin ilk sahəsi rəsmi olaraq 1974-cü il mayın 9-da açıldı: bu, “Kačerov” stansiyasından “Florenc”ə qədər olan C xətti idi və təxminən 6,6 km uzunluğa və doqquz stansiyaya malik idi. 1978-ci ildə A xətti (Dejvická–Náměstí Míru), 1985-ci ildə isə B xətti (Anděl–Florenc) istifadəyə verildi.
Praqa metropoliteninin memarlığı xüsusi diqqətə layiqdir. A xəttinin stansiyaları unikal formalı alüminium plitələrlə üzlənib. Bu plitələr təkcə estetik deyil, həm də qatarların akustik səs-küyünü azaldır. Bu elementlərin dizaynı memar Yaroslav Otruba tərəfindən hazırlanmış, hər bir vestibülün işıqlandırılması və tərtibatı isə özünəməxsus rənglərdə işlənmişdir.
Mühəndislik həllərindən əlavə, Praqa metrosu həm də “yeraltı qalereya”ya çevrilib, belə ki, stansiyalarda və keçidlərdə yüzdən çox sənət əsəri – mozaikalar, barelyeflər, şüşə və keramika panelləri yerləşdirilib.
Metronun tarixindəki dramatik hadisələrdən biri 2002-ci ilin avqustunda baş vermiş güclü daşqın idi. Vltava çayının suları A xəttinin bir neçə stansiyasını, o cümlədən “Staroměstská”, “Malostranská” və “Můstek” stansiyalarını sular altında qoydu. Xətt üzrə hərəkətin tam bərpası yalnız ilin sonuna yaxın mümkün oldu.
Bu gün Praqa metropoliteni üç xətdən (A, B, C), 60-dan çox stansiyadan və təxminən 65 km yol şəbəkəsindən ibarətdir və hər gün yüz minlərlə sərnişin daşıyır.
Praqa metrosu inkişaf etməkdə davam edir: memarlıq, texniki həllər və mədəni irs onu təkcə nəqliyyat sistemi deyil, şəhərin kimliyinin mühüm bir hissəsinə çevirir.
Vüqar Seyidov
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Praqa
Bölmənin digər xəbərləri
